ABD ve İran arasında 107 gündür devam eden savaşta anlaşmaya varıldı. Anlaşmanın imza töreninin 19 Haziran'da İsviçre'de yapılacağı açıklandı. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını bildirdi.
Gazeteci Ardan Zentürk, ABD ve İran arasında yapılan anlaşma ile ilgili önemli değerlendirmelerde bulundu.
Amerika Birleşik Devletleri’nin Orta Doğudaki çıkan savaşa ağırlığını koyduğunu belirten Zentürk, “Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında varıldığı ifade edilen anlaşmanın tek taraflı bir kompozisyonda yürümesi, İsrail açısından Amerika Birleşik Devletleri ile ilişkisi zemininde ciddi soru işaretleri doğurdu” sözlerini sarf etti.
‘TRUMP İRAN İLE SAVAŞA GİRDİĞİNE BİN PİŞMAN OLDU’
Trump’ın İran ile savaşa girdiğine bin pişman olduğunu belirten Zentürk, “Amerika, bir an önce bu savaştan ve Hürmüz Boğazı probleminden kurtulmak için İran’la, hiç İranlıların bile beklemediği bir kararlılıkla çok ciddi bir müzakere süreci yaşadı. Bu müzakere sürecinde arada bir Netanyahu’yu lütfedip kısa bilgilendirdi. Bu durum şu anda Tel Aviv ve Kudüs’te çok ciddi tepkiyle karşılanan bir gelişme süreci” dedi.
‘İRAN, HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA HEDEFLERİNE ULAŞTI’
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın İran’la anlaşma metninin artık ortaya çıktığını ve bu metin çerçevesinde önümüzdeki cuma günü Cenevre’de bir imza töreni olacağını duyurduğunu hatırlatan Zentürk, “Anladığımız kadarıyla bu mutabakat metninin imzalanmasından sonra, o metinde yer alan teknik konuların önümüzdeki 60 gün içinde Amerikan ve İran makamları tarafından uzun bir müzakere sürecine gireceğini gösteriyor. İran tarafı son anda yaptığı açıklamalardan birinde, Hürmüz Boğazı’ndaki Umman ve İran egemenliğine ilişkin bir maddenin son anda bu anlaşma metnine kaydedildiğini duyurdu. Bu, İran’ın esasında Hürmüz Boğazı’nda ciddi bir ağırlığının olacağını ve hedeflerine ulaştığını göstermesi bakımından önemli” dedi.
‘ERAKÇİ VE GALİBAF SİYASETTE HEDEF TAHTASINA OTURTULABİLİR’
Yapılan anlaşma kapsamında İran'ın artık nükleer çalışmaları konusunda atak politikadan çok geriye çekilmiş, daha barışçı bir kimlik taşıyan politikalara yöneldiğini belirten Zentürk, “Bu, ülkedeki radikal siyaset güçlerini ve sonuç itibarıyla İran Devrim Muhafızlarını ciddi bir şekilde rahatsız etmiş bir görüntü sergiliyor. Bu nedenden dolayı genelde İran içinden alınan bilgiler, şu anda bu olayı yani uzlaşmacı rotayı, sağlığı giderek düzeldiği söylenen dini lider Mücteba Hamaney’i ikna ederek yürütmekte olan İran Dışişleri Bakanı Erakçi ve parlamento başkanı Galibaf’ın yakın bir gelecekte radikal siyasetin hedef tahtasına oturtulacağını ve ülkede her an her şeyin olabileceğini söylüyor” ifadelerini kullandı.
‘İSRAİL GERİ ADIM ATMIYOR, TRUMP SAVAŞTAN ELİNİ AYAĞINI ÇEKİYOR’
İsrail Savunma Bakanı Katz’ın “Amerika ile İran anlaşması olabilir. Bu Lübnan’ı da kapsayabilir. Bunların hepsini anlıyoruz. Ama net olarak söyleyeceğimiz konu, İsrail ordusu ne Gazze’den, ne Lübnan’dan ne de Suriye’den sonsuza kadar çekilmeyecektir” sözlerini hatırlatan Zentürk,
“Yani Amerika ile İran arasında var olabilecek bir anlaşmada, ordunun çekilmesi, Lübnan’ın boşaltılması gibi bir mesele varsa, dedi ki “o bizi işlemeyecek.” Zaten bununla beraber anlaşmanın bu tarafı çökmüş gözüküyor. Çünkü aynı İsrail’in ordusundan yapılan açıklamada, Lübnan Savaşı’nda yürütülen çalışmalar çerçevesinde eğer İran’dan kendilerine Hizbullah’ı korumak için bir misilleme gelirse, o misillemeye Amerika’ya ihtiyaç duymadan İsrail ordusunun ve hava kuvvetlerinin bizzat tek başına cevap vereceği de duyuruldu.
‘TRUMP BU İŞTEN KURTULMAYA ÇALIŞIYOR’
Yani Amerika belki de elini yıkayıp bu işten bu cuma günü yavaş yavaş çekilebilir. Ama buna mukabil İran’la İsrail’in daha bir süre farklı cephelerde, vekil cepheleri dahil ciddi bir şekilde karşıtlığının yer alacağı ifade ediliyor. Trump çok kararlı. Bir an önce bu işten kurtulmaya çalışıyor. Daha önce de ifade etmiştim; onun savaşçı bir kimlik ihtiyacı yok. O bir iş adamı, para kazanmaya çalışıyor. O nedenle anladığım kadarıyla burayı bir an önce bir şekle sokup tekrar Çin’e, Pasifik’e yönelmeyi düşünüyor” dedi.
