Peki lezzet, besin değeri ve çevresel etki açısından hangi bitkisel sütü tercih etmelisiniz?
The Vegan Chef School'un şefi ve kurucusu Day Radley, bu soruyu yanıtlamanın zor olduğunu söylüyor:
"Aynı temel malzemeyi kullansalar bile markalar arasında büyük farklar olabilir."
Vegan olmak sağlığa yararlı mı?
Hızlı yanıt: Hangi bitkisel süt en iyisi?
Protein açısından en iyisi: Soya veya bezelye
Kahve için en iyisi: Yulaf
İklim etkisi açısından en iyisi: Soya, yulaf veya bezelye
En düşük kalorili: Badem
Beş yaşından küçükler için kaçınılması gereken: Pirinç
Vegan tarçınlı çörekler soya veya badem "sütü" ile yapılabilir. (BBC FOOD)
Etikette nelere dikkat etmeli?
Hayvansal süt, iyi bir kalsiyum ve protein kaynağı.
Beslenme uzmanı Charlotte Radcliffe bunun yerine bitkisel süt tükettiğinizde önemli besin maddelerini yeterince aldığınızdan emin olmanız gerektiğini söylüyor.
Bunun için kalsiyum, B12 vitamini ve iyot ile zenginleştirilmiş bitki bazlı sütleri tercih etmenizi öneriyor.
Radcliffe "İnek sütüyle benzer besin değerlerine sahip bitki bazlı bir süt alternatifi arıyorsanız, soya ve bezelye versiyonlarını öneririm" diyor.
Bitki bazlı sütler ultra işlenmiş gıda mı?
Leeds Üniversitesi gıda bilimi ve beslenme fakültesinden Prof. Janet Cade "Bitki bazlı 'sütlerin' %90'ından fazlası, normal yemek pişirmede kullanılmayan gıda bileşenleri ve maddelerden (aroma, stabilizatör veya koruyucu maddeler) üretildikleri için ultra işlenmiş olarak kabul edilebilir, ancak bu aslında bir sorun değil" diyor.
Bu katkı maddeleri, bitki bazlı sütlerin daha uzun süre dayanmasını ve inek sütüne benzer bir tat hissi vermesini sağlıyor.
Tüketmemiz gereken beş bitkisel besin önerisi
Her zaman rahatlatıcı bir yemek olan fırında makarna yulaf sütü ile de hazırlanabilir. (BBC FOOD)
Hangi bitki bazlı süt çevre için en iyisi?
York Üniversitesi'nden Food and Climate Change (Gıda ve İklim Değişikliği) kitabının yazarı Sarah Bridle "İklim değişikliği açısından bakıldığında, herhangi bir bitki bazlı sütün inek sütünden daha iyi olduğunu söyleyebilirim" diyor.
Ancak bu çevresel etki, tarım sistemi, nakliye ve işleme yöntemlerine göre değişebiliyor.
Gıdaların çevresel etkisine ilişkin 2022 tarihli bir çalışma inek sütünün litre başına 3.7 kilogram sera gazı emisyonu ürettiğini hesaplarken, bu rakam soya sütü için 0.98 kilogram, badem sütü için 0.66 kilogram ve yulaf sütü için 0.45 kilogram oldu.
En popüler bitki bazlı sütlerin karşılaştırması
Soya sütü
Radcliffe'e göre, besin değeri açısından nötr tada sahip bu süt, benzer miktarda protein içerdiği için inek sütünün en iyi alternatifi.
Doymuş yağ oranı düşük, aynı zamanda sağlıklı bir doymamış yağ kaynağı.
Soya fasulyesi, Amazon'da ormansızlaşmaya neden olması nedeniyle kötü bir üne sahip olsa da küresel olarak yetiştirilen soyanın %77'sinin hayvan yemi olduğu ve sadece %7'sinin insan gıda ürünlerinde kullanıldığı belirtiliyor.
Yulaf sütü
Çok kremsidir, bu nedenle kahve gibi sıcak içeceklerde çok iyi sonuç verir.
Protein açısından zayıftır ve genellikle diğer alternatiflere göre daha kalorilidir.
Ayrıca, yulaf parçalandığında nişasta tarafından üretilen daha fazla serbest şeker içerir. Sağlık uzmanları bu tür şekerlerin tüketimini sınırlandırılmasını tavsiye ediyor.
