ABD ile İsrail'in İran'a yönelik ortak askeri saldırılarıyla 28 Şubat'ta başlayan çatışmaların ardından gelen bu tarihi uzlaşı, piyasalardaki risk primini kısmen azaltırken; Brent petrolün varil fiyatında, kömürde ve doğal gazda çok ciddi gerilemeleri beraberinde getirdi. Enerji fiyatları, yaşanan bu olumlu havanın etkisiyle düşmesine rağmen hala savaş öncesi döneme göre yüksek seyrini koruyor ancak gelecekteki resmi imza töreninin ardından fiyatların daha da aşağı inmesi bekleniyor.
ENERJİ KONTRATLARINDA CUMA GÜNKÜ KAPANIŞA GÖRE BÜYÜK KAYIPLAR
ABD ve İran arasında anlaşma sağlandığının açıklanması piyasalardaki dengeleri doğrudan değiştirdi. 12 Haziran Cuma günü 87,33 dolardan kapanan Brent petrolün varil fiyatı, düşme eğilimini sürdürerek bugün saat 09.30 itibarıyla cuma kapanışına göre yüzde 4,4 azalışla 83,44 dolardan işlem gördü. Petrol fiyatlarındaki hareketlilik geçen hafta 8-12 Haziran döneminde en yüksek 98,08 dolar seviyesine ulaşırken, en düşük ise 85,80 doları görmüştü. Anlaşma beklentisiyle petrol fiyatları, geçen hafta Trump'ın İran'a yönelik planlanan saldırıları iptal etmesinin ardından gerilemeye başlamış, anlaşmaya varıldığı haberinin ardından ise düşüşünü sürdürmüştü.
Diğer enerji kalemlerinde de benzer bir sert düşüş dalgası gözlendi. Anlaşmadan önceki son kapanış olan 12 Haziran'da ton başına 148,9 dolar olan Newcastle kömür kontratı fiyatı, bugün yüzde 2,6 düşüşle 145 dolara geriledi. Avrupa doğal gaz piyasasında referans kabul edilen Hollanda merkezli sanal ticaret noktası TTF'de işlem gören temmuz vadeli doğal gaz fiyatı ise geçen hafta kapanışındaki 46,77 avro seviyesinden yüzde 5,7 azalış kaydederek megavatsaat başına 44,1 avroya düştü.
LİDERLERİN BARIŞ MESAJLARI VE İSVİÇRE'DEKİ İMZA TAKVİMİ
Piyasalardaki bu aşağı yönlü hareketlilik, liderlerden gelen resmi açıklamalar ve diplomatik süreçle doğrudan desteklendi. 15 Haziran'da Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ve İran arasında barış anlaşmasına varıldığını bildirdi. Hemen ardından ABD Başkanı Donald Trump da İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin uyguladığı deniz ablukasının derhal kaldırılacağını ifade etti. Geçen hafta boyunca Trump'ın anlaşma ve ateşkes yönünde yayımladığı mesajlar, diplomatik amaç taşımasının yanı sıra enerji piyasalarındaki beklentileri yönlendiren en önemli unsurlardan biri olarak öne çıkmıştı.
Sürecin hukuki takvimi de netleşmeye başladı. İran'ın Tesnim Haber Ajansı'na konuşan İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak resmi mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını bildirdi. Gelecek günlerde anlaşmanın taraflarca resmen imzalanmasıyla birlikte, küresel enerji fiyatlarının aşağı yönlü hareketini daha da hızlandırması bekleniyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN AÇILMASI KÜRESEL TEDARİK RİSKLERİNİ AZALTIYOR
Geçen hafta boyunca kömür ve doğal gaz piyasasında anlaşma söylemlerinin yoğunlaşmasıyla aşağı yönlü hareketlilik zaten hız kazanmıştı. Asya piyasaları için referans kabul edilen Newcastle kömür vadeli kontratı, 8-12 Haziran döneminde en yüksek 152,25 dolara kadar çıktıktan sonra anlaşma haberleriyle 12 Haziran'da gün içinde 147,5 dolara kadar gerilemiş ve günü 148,9 dolardan kapatmıştı. Avrupa doğal gaz piyasasında da Hürmüz Boğazı'na ilişkin risklerin azalacağı beklentisiyle TTF temmuz vadeli doğal gaz kontratları geçen hafta megavatsaat başına en düşük 46,50 avro seviyesini test etmiş ve haftayı 46,77 avrodan tamamlamıştı. Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte küresel enerji koridorlarının yeniden güvenli hale gelmesi piyasalardaki rahatlamayı kalıcı kılacak.
