Tüketici zekâsı şirketi NielsenIQ, küresel ticaretin geleceğine ilişkin yeni raporunu yayımladı. “The Commerce Revolution: Where East Meets West” başlıklı rapor, Doğu merkezli ticaret inovasyonları ile Batı’daki perakende medyası ve veri odaklı gelir modellerinin birleşerek küresel alışveriş alışkanlıklarını yeniden şekillendirdiğini ortaya koydu.
Rapora göre ticaret artık yalnızca fiziksel mağaza, e-ticaret sitesi ya da mobil uygulama gibi ayrı kanallar üzerinden ilerlemiyor. Yeni dönemde ürün keşfi, içerik, ödeme, teslimat, veri ve yapay zekâ aynı sistem içinde birleşiyor.
NIQ Türkiye Genel Müdürü, Doğu Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Hindistan E-Ticaret Bölge Başkan Yardımcısı Didem Şekerel Erdoğan, bu dönüşümü “Ticaret artık sadece bağımsız kanalların toplamı olmaktan çıkıp; veri, içerik, ödeme ve lojistiğin birleştiği entegre bir ekosistem haline geliyor” sözleriyle değerlendirdi.
TÜRKİYE’NİN BULUNDUĞU BÖLGE DÖNÜŞÜMÜN MERKEZİNDE
Rapora göre Türkiye’nin de içinde yer aldığı Doğu Avrupa ile Orta Doğu ve Afrika bölgeleri, yeni ticaret düzeninin en hızlı gelişen pazarları arasında bulunuyor.
Doğu Avrupa’da e-ticaret çift haneli büyümesini sürdürürken, Orta Doğu ve Afrika bölgesi özellikle Körfez ülkelerinde güçlü performans sergiliyor. Birleşik Arap Emirlikleri’nde e-ticaret yüzde 10 büyürken, Suudi Arabistan’da büyüme oranı yüzde 55’e ulaştı.
Didem Şekerel Erdoğan, Orta Doğu, Afrika ve Hindistan’ın son derece dinamik bir e-ticaret pazarına sahip olduğunu belirterek Mısır, Hindistan ve Türkiye’deki güçlü büyüme performansının yeni yatırımlar ve ticaret formatlarıyla dönüşümü hızlandırdığını ifade etti.
SOSYAL MEDYA ÜZERİNDEN ALIŞVERİŞ YÜKSELİYOR
Rapor, canlı ticaret, sosyal ticaret ve hızlı ticaret kanallarının küresel dijital büyümenin ana itici güçleri haline geldiğini gösteriyor.
Sosyal medya platformları artık yalnızca ürün tanıtımı yapılan mecralar olmaktan çıkıyor; tüketicinin ürünü keşfettiği, karar verdiği ve satın alma işlemini tamamladığı doğrudan satış kanallarına dönüşüyor.
Canlı yayın üzerinden satış, kişiselleştirilmiş öneriler ve sosyal medya içerikleriyle yapılan alışveriş, özellikle genç tüketiciler arasında daha yaygın hale geliyor. Bu modelde tüketici, belirli bir ürünü aramadan da karşısına çıkan içeriklerle ürünü keşfedip satın alma kararına ulaşabiliyor.
KEŞİF ODAKLI TİCARET ANA AKIM HALİNE GELİYOR
NielsenIQ raporuna göre tüketicilerin yeni ürünleri keşfetme alışkanlıklarında büyük bir değişim yaşanıyor. “Keşif odaklı ticaret” olarak tanımlanan yeni modelde kullanıcılar, doğrudan bir ürün aramadan; sosyal medya, içerik platformları ve kişiselleştirilmiş öneriler aracılığıyla ürünlerle karşılaşıyor.
Asya Pasifik bölgesinde tüketicilerin yaklaşık yüzde 60’ı bu kanallar üzerinden alışveriş yaparken, Doğu Avrupa’da tüketicilerin yüzde 31’i, Orta Doğu ve Afrika’da ise yüzde 67’si dijital platformlar üzerinden düzenli olarak yeni ürün keşfediyor.
Şekerel Erdoğan, bu dönüşüme dikkat çekerek keşif odaklı ticaretin ana akım hale geldiğini belirtti.
TÜKETİCİ 30 DAKİKANIN ALTINDA TESLİMAT BEKLİYOR
Raporun öne çıkan başlıklarından biri de hızlı ticaret oldu. Hızlı ticaret, verilen siparişlerin genellikle 10 ila 30 dakika içinde tüketiciye ulaştırılmasını hedefleyen yeni nesil e-ticaret modeli olarak öne çıkıyor.
NielsenIQ verilerine göre Doğu Avrupa’daki tüketicilerin yüzde 47’si siparişlerinin 30 dakikanın altında teslim edilmesini bekliyor. Orta Doğu ve Afrika bölgesinde ise bu oran yüzde 80’e kadar çıkıyor.
Bu tablo, hızlı teslimatın artık yalnızca ek bir hizmet değil, tüketici beklentisinin temel parçası haline geldiğini gösteriyor.
PERAKENDE MEDYASI 184 MİLYAR DOLARA ULAŞTI
Rapora göre perakende medyası da küresel ölçekte hızla büyüyor. Perakende medyası pazarı 2025 yılında 184 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşırken, dünyadaki perakende medya ağı sayısı 270’i aştı.
Perakende medyası, markaların perakendecilerin sahip olduğu veri ve dijital reklam alanları üzerinden tüketiciye ulaşmasını sağlayan yeni bir gelir modeli olarak öne çıkıyor.
Didem Şekerel Erdoğan’a göre Doğu Avrupa, mobil öncelikli tüketici davranışları, sosyal ve hızlı ticaretin yaygınlaşması, gelişmiş fintech altyapısı ve perakende medya ağları sayesinde Doğu’nun dijital ticaret inovasyonları ile Batı’nın reklam ve perakende modellerinin kesişim noktasında öncü bir konuma yerleşiyor.
YAPAY ZEKÂ ALIŞVERİŞ KARARLARINI DÖNÜŞTÜRÜYOR
Rapor, yapay zekâ destekli alışveriş deneyimlerinin tüketici davranışlarını hızla değiştirdiğini ortaya koyuyor.
“Otonom ticaret” olarak tanımlanan yeni modelde yapay zekâ tabanlı sistemler, tüketici adına ürün keşfi, karşılaştırma ve satın alma süreçlerinde daha aktif rol üstlenmeye başlıyor.
Doğu Avrupa’da tüketicilerin yüzde 40’ı yapay zekâ destekli alışverişe açık olduğunu belirtirken, Orta Doğu ve Afrika bölgesinde bu oran yaklaşık üçte iki seviyesine ulaşıyor.
Rapora göre yapay zekâ, yalnızca markaların kullandığı bir analiz aracı olmaktan çıkıyor; tüketici adına karar süreçlerine katılan yeni bir alışveriş aktörüne dönüşüyor.
SÜPER UYGULAMALAR TİCARETİN GELECEĞİNİ ŞEKİLLENDİRİYOR
NielsenIQ raporu, ödeme, teslimat, pazar yeri ve içerik hizmetlerini tek platformda birleştiren süper uygulamaların ticaretin geleceğinde belirleyici olacağını vurguluyor.
Asya Pasifik bölgesi, küresel e-ticaretin yüzde 55’ini oluştururken; bu bölgede içerik, ödeme, lojistik ve yapay zekâyı aynı platformda birleştiren modeller hızla yaygınlaşıyor.
Benzer entegrasyonların Orta Doğu, Afrika ve Doğu Avrupa’da da hız kazandığı belirtiliyor. Bu eğilim, klasik e-ticaret sitelerinden çok daha bütünleşik ve kişiselleştirilmiş alışveriş deneyimlerinin önünü açıyor.
‘TÜKETİCİ DÜŞÜNDÜĞÜ ANDA KEŞFEDİYOR VE SATIN ALIYOR’
Didem Şekerel Erdoğan, ticaret ekosistemindeki dönüşümün markaların tüketiciye ulaşma biçimini yeniden şekillendirdiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Tüketici artık düşündüğü anda keşfediyor, karar veriyor ve satın alıyor. Bu yeni dönemde asıl farkı yaratan, hangi kanalda olduğumuz değil; tüketiciyi doğru anda ve doğru sinyalle yakalayabilmek. Gelecek dönemde kazananlar, bu değişimleri sadece takip edenler değil, erken adapte edip entegre eden markalar olacaktır.”
NİELSENIQ COMMERCE LAB’İ HAYATA GEÇİRDİ
NielsenIQ, ticaretin yeni neslini şekillendiren veri ve ölçüm sorunlarına odaklanmak amacıyla Commerce Lab adlı yeni girişimini de hayata geçirdi.
Commerce Lab, ticaretin nasıl ölçüldüğünü, doğrulandığını ve daha otomatik hale gelen bir dünyada nasıl ölçeklendirildiğini yeniden tanımlamayı hedefliyor.
Rapora göre markalar ve perakendeciler, yeni dönemde yalnızca ürün satan şirketler gibi değil; teknoloji, medya ve veri şirketleri gibi hareket etmek zorunda kalacak.
Küresel ticaretin parçalı kanallardan birbirine bağlı sistemlere doğru evrildiği bu dönemde, büyümenin nereden geldiğini ve değerin nasıl yaratıldığını anlamak markalar için her zamankinden daha kritik hale geliyor.
