Artı Gerçek - ABD ile İran arasında Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında başlayan müzakerelerin ardından Washington, İran'ın petrol satışına yönelik bazı yaptırımları geçici olarak kaldırdı.
ABD Hazine Bakanlığı tarafından yayımlanan 60 günlük muafiyet kararıyla, İran'ın ham petrol ve petrokimya ürünlerinin üretimi, satışı ve sevkiyatına 21 Ağustos'a kadar izin verildi. Karar kapsamında İran'ın petrolünü ABD doları üzerinden satabilmesinin ve doğrudan ABD'ye ihracat yapabilmesinin de önü açıldı.
İlk tur görüşmelerin ardından alınan karar, bankacılık işlemleri, sigorta ve taşımacılık alanlarında da kolaylıklar sağlıyor. Böylece İran'ın yaptırımları aşmak için kullandığı karmaşık ticaret ağlarına olan ihtiyacının azalacağı değerlendiriliyor.
İRAN'DAN UAEA DENETÇİLERİ İDDİASINA YALANLAMA
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yaptırım muafiyeti karşılığında İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açık tutmayı ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerinin ülkeye dönüşüne izin vermeyi kabul ettiğini öne sürdü.
İsviçre'de gazetecilere konuşan ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance da UAEA ile görüşmelerin kısa sürede başlayabileceğini ve denetçilerin bu hafta içinde İran'a dönmesini beklediklerini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran'ın "kapsamlı silah denetimlerini kabul edeceğini" iddia etti.
Ancak Tahran yönetimi bu açıklamaları yalanladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, resmi haber ajansı IRNA'ya yaptığı açıklamada, İran'ın nükleer denetimler konusunda "hiçbir yeni taahhütte bulunmadığını" belirtti.
Bekayi, Birleşmiş Milletler denetçileriyle olası iş birliğinin yalnızca İran Parlamentosu ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi tarafından belirlenen mevcut prosedürler çerçevesinde yürütülebileceğini ifade etti.
İran, geçen yıl İsrail ve ABD'nin saldırılarında hedef alınan nükleer tesislere UAEA erişimini askıya almış, daha sonra ülkede kalan son UAEA denetçileri de İran'dan ayrılmıştı.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE LÜBNAN ATEŞKESİ DE MASADAYDI
ABD Başkan Yardımcısı Vance, ilk tur görüşmelerde Hürmüz Boğazı'nın yeniden tam kapasiteyle açılması ve bölgesel ateşkes mekanizmalarının da ele alındığını açıkladı.
Katar ve Pakistan'ın ortak açıklamasına göre taraflar, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişini sağlamak amacıyla bir "iletişim hattı" kurulması konusunda uzlaştı.
Görüşmelerde ayrıca ABD, İran ve Lübnan arasında, arabulucu ülkelerin kolaylaştırıcılığında bir "çatışmasızlık hücresi" oluşturulması konusunda mutabakata varıldığı bildirildi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise kurulacak mekanizmanın ilk sınavının Lübnan'daki ateşkes süreci olacağını söyledi. (ANKA)
