Doğumun zorluğunun yalnızca insanlara özgü olmadığı ortaya çıktı. University College London araştırmacılarının yaptığı yeni çalışma, birçok primat türünde doğum kanalının yavrunun başına göre dar kaldığını gösterdi.
Nature Ecology & Evolution dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, primatlarda doğum zorluklarının kökeni sanılandan çok daha eskiye dayanıyor olabilir.
“İNSAN MERKEZLİ YAKLAŞIM” ELEŞTİRİSİ
İnsanlarda doğumun zorluğu uzun süredir iki temel evrimsel gelişmeyle açıklanıyordu. Bunlardan ilki, insan atalarının iki ayak üzerinde yürümeye başlamasıyla pelvisin daralması. İkinci neden ise milyonlarca yıl sonra hominin beyinlerinin büyümesi ve bebek başının doğum kanalından geçmesinin zorlaşması olarak kabul ediliyordu.
Ancak yeni araştırma, bu tablonun yalnızca insanlara bakılarak açıklanamayacağını gösterdi. Araştırmacılar, önceki çalışmaların primatları incelerken “insan merkezli” bir yaklaşım benimsediğini belirtti.
University College London’dan Nicole Torres-Tamayo, “En büyük sorunlardan biri, başlangıçta insan pelvisi için geliştirilen ölçümlerin tüm primatlara uygulanmasıydı” dedi.
8 DEĞİL 29 TÜR İNCELENDİ
Daha önceki araştırmalarda çoğunlukla insansı maymunlar incelenmiş ve dişilerin leğen kemiğinin yavrunun doğumuna uygun olduğu sonucuna varılmıştı. Yeni çalışmanın yazarları ise bu incelemelerin yeterli tür çeşitliliğini kapsamadığını savundu.
Araştırma ekibi, farklı primat türlerinin kendine özgü anatomisini hesaba katan ölçümler kullandı. Önceki çalışmalarda 8 tür incelenirken, bu kez 29 primat türü üzerinde üç boyutlu modeller oluşturuldu.
Elde edilen veriler, özellikle küçük primat türlerinde doğum kanalının ciddi bir darlık sorunu yaratabildiğini ortaya koydu.
YAVRUNUN KAFASI PELVİSİN İKİ KATI
Araştırmaya göre sincap maymunu gibi bazı türlerde yeni doğan yavrunun kafası, annenin pelvis boşluğunun neredeyse iki katı büyüklüğe ulaşabiliyor.
Çalışmanın yazarlarından Lia Betti, bulguların kendisini şaşırttığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu kadar çok sayıda primatta bu kadar büyük bir uyumsuzluk beklemiyordum.”
Betti’ye göre erken dönem primatlar küçük boyutlu olduğu için, doğum zorluklarının insan evriminden çok daha eski bir geçmişi olabilir.
BAZI TÜRLER PELVİSİNİ GENİŞLETEBİLİYOR
Araştırmacılar, farklı primat türlerinin doğum zorluklarına karşı çeşitli uyum mekanizmaları geliştirdiğini de belirledi.
Galagogiller ve tamarinler, doğum sırasında leğen kemiklerini yerinden oynatarak doğum kanalını geçici olarak genişletebiliyor. Bu sayede doğum kanalı bazı türlerde iki katına kadar genişleyebiliyor.
Lia Betti, insanların bunu yapamayacağını belirtti. Çünkü iki ayak üzerinde yürüyen bir türde pelvisin bu şekilde hareket edebilmesi, yürümeyi son derece acı verici hale getirebilir.
İNSANLAR YİNE DE ÖZEL BİR YERDE
Araştırmada büyük insansı maymunlarda doğum sıkıntısı yaşanma ihtimalinin daha düşük olduğu da belirlendi. Bunun nedeninin, büyük beden yapılarının doğum kanalında daha fazla alan sağlaması olabileceği değerlendiriliyor.
Bu nedenle araştırmacılar, insanların genel primatlar arasında olmasa bile büyük insansı maymunlar içinde yine farklı bir konumda bulunduğunu belirtiyor.
Çalışma, doğumun evrimsel tarihine dair yaygın kabulleri yeniden tartışmaya açtı.
Odatv.com
