Uzmanlar, sistemin dolandırıcılık ve nakit taşıma risklerini azaltacağını belirtirken, tapuda gösterilen değer ile gerçek satış bedeli arasındaki farkların ise hâlâ çözülmesi gereken önemli bir konu olduğuna dikkat çekiyor.
Gayrimenkul sektöründe milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiren yeni dönem için hazırlıklar sürüyor. Tapu işlemlerinde alıcı ve satıcı arasındaki para transferini daha güvenli hale getirmeyi amaçlayan Güvenli Ödeme Sistemi, gayrimenkul satışlarında önemli bir değişimi beraberinde getirecek.
Sistemle birlikte, taşınmaz satışlarında alıcının ödediği para ile tapu devri arasında yaşanan güven problemi büyük ölçüde ortadan kaldırılacak. Özellikle yüksek meblağlı konut ve arsa satışlarında ortaya çıkan elden ödeme, sahte para, paranın teslim edilmemesi veya taraflardan birinin son anda işlemden vazgeçmesi gibi risklerin azaltılması hedefleniyor.
Milliyet.com.tr’nin haberine göre, Gayrimenkul uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, yaptığı değerlendirmede yeni sistemin işleyişi ve sektöre etkileri hakkında önemli açıklamalarda bulundu.
Mevcut uygulamada alıcı ve satıcı arasında güven sorunu yaşanabildiğini ifade eden Özelmacıklı, "Satıcı önce parayı almak istiyor, alıcı ise tapu devri gerçekleşmeden ödeme yapmaktan çekinebiliyor. Taraflar arasında oluşan bu belirsizlik yeni sistemle birlikte ortadan kaldırılmaya çalışılıyor" dedi.
Yeni uygulamada para, güvenli ödeme altyapısı üzerinden tutulacak ve tapudaki satış işleminin tamamlanmasının ardından ilgili hesaba aktarılacak.
Bu yönüyle sistem, 2017 yılından bu yana uygulamada olan ancak yeterince kullanılmayan Tapu Takas Sistemi ile benzer bir yapıya sahip olacak.
Türkiye’de aslında güvenli ödeme modelinin geçmişinin 2017 yılına dayandığını belirten Özelmacıklı, Tapu Takas Sistemi’nin benzer bir mantıkla çalıştığını söyledi.
Bu sistemde de tapu tescil işlemi tamamlandıktan sonra ödeme satıcının hesabına aktarılıyor. Ancak bugüne kadar kullanım oranının düşük kaldığı belirtiliyor.
Yeni Güvenli Ödeme Sistemi ile birlikte bu yöntemin daha yaygın hale getirilmesi ve gayrimenkul satışlarının daha kontrollü bir zemine taşınması amaçlanıyor.
4 RİSK ORTADAN KALKIYOR
Gayrimenkul satışlarında en büyük sorunlardan birinin yüksek miktardaki para transferi olduğunu vurgulayan Özelmacıklı, nakit ödeme yöntemlerinin ciddi riskler taşıdığına dikkat çekti.
Özellikle milyonlarca liralık taşınmaz satışlarında:
Nakit paranın taşınması,
Sahte para riski,
Paranın eksik teslim edilmesi,
Taraflar arasında güven problemi yaşanması
gibi sorunların ortaya çıkabildiğini belirten Özelmacıklı, güvenli ödeme sisteminin bu noktada önemli bir adım olduğunu ifade etti.
Ancak sistemin sadece bankadan geçen tutarı güvence altına almasının yeterli olmayacağını söyleyen uzman, gayrimenkul satış sürecinin tamamının güvenilir hale getirilmesi gerektiğini belirtti.
TAPUDA DÜŞÜK BEDEL GÖSTERME SORUNU DEVAM EDİYOR
Yeni sistemle ilgili en kritik başlıklardan biri ise tapuda beyan edilen satış bedelleri oldu. Özelmacıklı, sistemin önemli bir eksikliğine dikkat çekerek, tapuda gösterilen değer ile gerçek satış bedeli arasında fark olduğu sürece bazı problemlerin devam edebileceğini söyledi.
Örneğin gerçek satış fiyatı 10 milyon lira olan bir taşınmazın tapuda daha düşük bedelle gösterilmesi durumunda, güvenli ödeme sisteminden yalnızca beyan edilen miktarın geçeceğini belirten Özelmacıklı, kalan kısmın farklı yollarla ödenmeye devam edebileceğini ifade etti.
Bu durumun kayıt dışılığı tamamen ortadan kaldırmayacağını belirten uzman, gayrimenkul sektörünün sağlıklı bir değer haritasına ihtiyaç duyduğunu söyledi.
GAYRİMENKULDE GERÇEK DEĞER HARİTASI ÇAĞRISI
Türkiye’de taşınmazların gerçek piyasa değerlerinin belirlenmesinin önemine vurgu yapan Özelmacıklı, bunun yalnızca ekspertiz raporlarıyla değil, gerçek alım satım rakamlarının sisteme doğru şekilde yansımasıyla mümkün olabileceğini ifade etti.
2026 yılında rayiç değerlerde yapılacak düzenlemelerle birlikte bazı bölgelerde piyasa değerleriyle belediye değerleri arasındaki farkın azalmasının beklendiğini belirten uzman, ancak hâlâ birçok bölgede ciddi boşlukların bulunduğunu dile getirdi.
Sektör temsilcileri, tapu harçlarının yeniden değerlendirilmesi ve gerçek satış değerlerinin sisteme yansıtılması için yeni düzenlemelere ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
EMLAK İŞLETMELERİ SİSTEMİN ÖNEMLİ PAYDAŞI OLACAK
Yeni dönemde yetki belgeli emlak işletmelerinin de sistem içerisinde daha aktif rol alması bekleniyor. Özelmacıklı, güvenli ödeme sisteminin başarılı olması için emlak işletmelerinin sürece dahil edilmesinin önemli olduğunu söyledi.
Emlak hizmet bedellerinin de sistemle entegre edilmesinin hem sektörün kayıt altına alınmasına hem de işlemlerin daha güvenli yürütülmesine katkı sağlayacağını belirtti.
Ayrıca taksitli satışlar ve proje bazlı gayrimenkul işlemleri gibi alanlarda da yeni düzenlemelere ihtiyaç olduğunu ifade eden Özelmacıklı, kayıt dışılığın azaltılması için kapsamlı bir yaklaşım gerektiğini vurguladı.
YENİ SİSTEM NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Gayrimenkul sektöründe büyük değişim yaratması beklenen Güvenli Ödeme Sistemi’nin teknik hazırlıkların tamamlanmasının ardından 1 Ekim itibarıyla uygulanmaya başlaması planlanıyor.
Yeni dönemle birlikte alıcı ve satıcı arasındaki güven problemlerinin azalması, yüksek tutarlı para transferlerinin daha güvenli hale gelmesi ve tapu işlemlerinde dijital dönüşümün hız kazanması bekleniyor.
