Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın ardından İran’a yönelik AB yaptırımlarının mevcut durumda kaldırılmasının gündemde olmadığını belirtti.
Von der Leyen, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ile birlikte Fransa’da düzenlenen G7 Zirvesi kapsamında basın toplantısı düzenledi. Toplantıda küresel ekonomik dengesizlikler, Orta Doğu’daki gelişmeler, Ukrayna savaşı, yapay zeka ve çocukların çevrim içi güvenliği gibi konuların zirvenin ana gündem maddeleri arasında yer aldığını söyledi.
AB’nin İran’a yönelik yaptırımlarının iki temel gerekçeye dayandığını ifade eden von der Leyen, bunların insan hakları ihlalleri ile kitle imha silahları konusu olduğunu belirtti.
Yaptırımların kaldırılabilmesi için sahada somut ve doğrulanabilir değişikliklerin görülmesi gerektiğini vurgulayan von der Leyen, “Yaptırımların temel ilkesi, kaldırılmalarını değerlendirebilmemiz için sahada gerçek bir değişimin olması gerektiğidir. Yaptırımlar davranış değişikliği sağlamak amacıyla uygulanır. Davranış güvenilir ve doğrulanabilir biçimde değişirse yaptırımlar kaldırılabilir.” dedi.
Davranış değişikliği olmadığı sürece yaptırımların kaldırılmasının mümkün olmadığını kaydeden von der Leyen, insan hakları ihlalleri ve kitle imha silahlarıyla ilgili kaygıların sürdüğünü ifade etti.
ABD ile İran arasında varılan mutabakatı memnuniyetle karşıladıklarını yineleyen von der Leyen, önceliğin anlaşmanın eksiksiz uygulanması olduğunu belirtti. Mutabakatın daha kapsamlı müzakerelere kapı aralaması ve İran’ın nükleer ile balistik programlarının sona ermesine katkı sağlaması gerektiğini söyledi.
Lübnan’daki gelişmelere de değinen von der Leyen, bölgede kalıcı barışın sağlanabilmesi için ateşkes çağrısında bulunarak Lübnan’ın egemenliğine tam saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı.
Öte yandan von der Leyen, AB’nin Fransa ile Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) ortak savunma finansman programı kapsamında 15 milyar avroluk savunma kredisi anlaşması imzalayacağını açıkladı.
Çin ile ticaret açığı rekor seviyede
AB açısından 2025 yılının Çin ile ekonomik ilişkilerde kritik bir dönemeç olduğunu belirten von der Leyen, ilk kez tüm AB üyesi ülkelerin Çin’e karşı ticaret açığı verdiğini söyledi.
AB’nin Çin ile ticaret açığının 360 milyar avroya ulaşarak tarihi zirveyi gördüğünü ifade eden von der Leyen, bu durumun sürdürülebilir olmadığını dile getirdi.
AB’nin hedefinin Çin’den ayrışmak değil riskleri azaltmak olduğunu vurgulayan von der Leyen, üretim kapasitesinin artırılması, serbest ticaret anlaşmalarının genişletilmesi ve tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi yönünde çalışmalar yürüttüklerini kaydetti.
Kritik mineraller konusunda Çin’e aşırı bağımlılığın risk oluşturduğunu belirten von der Leyen, geçen yıl yaşanan ihracat kısıtlamalarının Avrupa ekonomisini olumsuz etkilediğini hatırlattı.
Yapay zeka ve çocuk güvenliği gündemde
Yapay zeka teknolojilerindeki hızlı gelişimin fırsatların yanı sıra yeni riskleri de beraberinde getirdiğini ifade eden von der Leyen, öncü yapay zeka modellerinin devreye alınmadan önce güvenlik testlerinden geçirilmesinin önemine dikkat çekti.
Çocukların çevrim içi güvenliği konusunun da G7 gündeminde yer alacağını belirten von der Leyen, sosyal medya platformlarının çocuklar için güvenli olduklarını kanıtlamak zorunda olduğunu söyledi.
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ise G7 Zirvesi’nin kritik bir dönemde gerçekleştirildiğini belirterek, uluslararası istikrarın korunması için ortak hareket edilmesi gerektiğini vurguladı.
Costa, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin de zirveye katılacağını hatırlatarak, G7 ülkelerinin Ukrayna’da kalıcı barışın sağlanmasına katkı sunabileceğini ifade etti.
Orta Doğu’daki gelişmelerin de bölgesel liderlerle birlikte değerlendirileceğini kaydeden Costa, Gazze’deki insani durumun ve Batı Şeria’daki yasa dışı işgalin unutulmaması gerektiğini belirtti.
Costa, bölgede adil ve kalıcı barışın ancak iki devletli çözümle mümkün olacağını sözlerine ekledi.
