ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
Zirvenin son derece başarılı geçtiğini belirten Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'ye ve zirveye katılan liderlere teşekkür etti. Trump, "Bu harika zirve için teşekkür ediyorum. Gerçekten bizi olağanüstü şekilde bir araya getirdi" ifadelerini kullandı.
Trump, NATO üyelerinin savunma harcamalarını artırma konusunda önemli bir aşamaya geldiğini belirterek, "Yüzde 1'deydi, yüzde 2'ye çıkardık. Şimdi de yüzde 5 hedefine ulaştık" dedi.
Tüm müttefiklerin yüzde 5'lik savunma bütçesi çağrısına cevap vereceğini söyleyen Trump, ülkelerin planlarını hızlandırması gerektiğini vurguladı. Trump, "Bütün ülkeleri planlarını hızlandırmaya teşvik ediyorum. Mümkün olduğunca kısa sürede bu hedefe ulaşmaları önemli. Yüzde 5, yıllardır ulaşılması gereken bir hedefti" diye konuştu.
NATO üyelerinin savunma harcamalarına ilişkin taahhütlerinin arkasında yaklaşık 150 milyar dolarlık yatırım bulunduğunu belirten Trump, 2025'te bu kaynağın büyük bölümünün ABD'de üretilen savunma ekipmanlarına harcandığını söyledi.
Trump, Patriot ve Tomahawk sistemlerine yoğun talep olduğunu kaydederek, "Herkes ABD yapımı ekipmanları istiyor. Biz en iyi Patriot'ları ve Tomahawk'ları üretiyoruz" ifadelerini kullandı.
"Teslimatı 1-2 haftaya indirmeyi hedefliyoruz"
ABD'deki savunma şirketlerinin üretim kapasitesini artırdığını belirten Trump, Lockheed Martin, Boeing ve diğer büyük şirketlerin yeni tesisler kurduğunu ve üretimin 7 gün 24 saat sürdüğünü ifade etti. Trump, savunma sanayisinde daha fazla fabrika kurulması gerektiğini belirterek, fazla mesaiye vergi uygulanmayacağını söyledi.
Trump, savunma ekipmanlarına küresel talebin çok yüksek olduğunu belirterek, teslimat sürelerini 1-2 yıldan, 1-2 haftaya indirmek istediklerini söyledi. ABD'nin hem kendisi hem de müttefikleri için daha fazla savunma ekipmanı üretmesi gerektiğini vurguladı.
Avrupa ülkeleri ve Kanada'nın savunma harcamalarının önemli bölümünü ABD yapımı silah, mühimmat ve savunma sistemlerine ayırdığını kaydeden Trump, bunun ABD'de istihdamı artırdığını söyledi.
Trump, ülkesinde büyük bir yatırım hamlesi yaşandığını belirterek, otomobil, yapay zeka çipleri, ilaç ve savunma sanayi alanlarında yeni tesislerin kurulduğunu ifade etti. Şirketlere üretim tesislerini ABD'de kurmaları için belirli süre tanıdıklarını söyleyen Trump, aksi halde yüzde 100 veya yüzde 200'e varan gümrük vergileriyle karşılaşabileceklerini belirtti.
Toyota'nın ABD'de büyük bir otomotiv üretim tesisi kuracağını söyleyen Trump, çelik ve alüminyum sektörlerinde de üretimin yeniden güçlendiğini savundu. Oklahoma'da dünyanın en büyük alüminyum tesislerinden birinin kurulacağını ifade etti.
"TikTok'ta bir numarayım"
Yapay zeka alanında Çin ile rekabet ettiklerini belirten Trump, ABD'nin bu alanda önde olduğunu söyledi. Büyük yapay zeka şirketlerinin kendi elektrik santrallerini kuracağını belirten Trump, mevcut elektrik şebekesinin bu talebi karşılamakta zorlanabileceğini dile getirdi.
Trump, TikTok'a ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. TikTok anlaşmasına yönelik eleştirileri reddeden Trump, platformda en çok izlenen isim olduğunu savundu. Komünizm karşıtı mesajlarının geniş kitlelere ulaştığını belirten Trump, "TikTok'ta bir numarayım. Komünizm hakkında konuşuyorum ve en çok izlenen videolar bana ait" dedi.
Bu durumun ABD'nin başarısını ve komünizmin başarısızlığını ortaya koyduğunu öne süren Trump, görüşlerini TikTok üzerinden de yaymayı sürdürdüğünü ifade etti.
Trump, zirvede 3 milyar dolarlık yeni savunma yatırımını açıkladıklarını da belirtti. ABD şirketleriyle Patriot füze sistemleri ve diğer savunma teknolojilerine yönelik ortaklıkların gündemde olduğunu kaydeden Trump, Amerikan insansız hava aracı teknolojisinin de dünyada lider konumda olduğunu savundu.
Trump, Lockheed Martin'in füze sistemleri konusunda yeni bir ortaklık açıkladığını, ayrıca Barracuda adlı gelişmiş ve yüksek hızlı füze sisteminin Polonya için üretildiğini söyledi. Polonya'nın iyi durumda olduğunu belirten Trump, bu yatırımların Amerikan savunma sanayisine istihdam ve üretim olarak döneceğini ifade etti.
"İran hiçbir zaman nükleer silah sahibi olamayacak"
İran'a yönelik operasyonlara değinen Trump, İran'ın nükleer silah sahibi olamayacağını söyledi. Operasyonun askeri açıdan başarılı olduğunu savunan Trump, İran'ın hava gücü, donanması ve radar sistemlerinin büyük zarar gördüğünü belirtti. Trump, İran'ın yıllarca Orta Doğu'da zorbalık yaptığını savunarak, ABD'nin bu kapasiteyi kısa sürede ortadan kaldırdığını ifade etti.
"İran savaşını neden bitirmediniz?" sorusuna "Aslında tam zıttınız yapıyoruz" cevbabını veren Trump, İran'a yönelik operasyonun askeri açıdan son derece başarılı geçtiğini savunarak, "İran hiçbir zaman nükleer silah sahibi olamayacak. Bu operasyonu İran'ı nükleer silahtan arındırmak amacıyla başlattık" dedi. İran'ın nükleer programının büyük darbe aldığını öne süren Trump, "Şu an bir dağın altında gömülü, onu çıkaramazlar" ifadelerini kullandı.
Operasyonun ardından İran'ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde zayıfladığını iddia eden Trump, "Orduları yok, hava kabiliyetleri yok, donanmaları ve radar sistemleri yok" diye konuştu. Petrol fiyatlarının düşük seyretmesini de operasyonun başarısının göstergelerinden biri olarak değerlendiren Trump, başarısızlık yönündeki iddiaların sahte haberlerden kaynaklandığını savundu.
İran'ın ekonomik açıdan da ağır darbe aldığını öne süren Trump, enflasyonun savaş öncesindeki yüzde 5-6 seviyelerinden yüzde 350'ye yükseldiğini iddia etti. İran yönetiminin daha sonra anlaşma yapmak istediğini söyleyen Trump, buna karşın zaman zaman ABD gemilerine saldırılar düzenlediğini belirterek, "Ne yapmak istediklerini bilmiyorlar. Biraz deliler, biraz kafayı yemişler" dedi.
Venezuela'ya yönelik operasyonu da değerlendiren Trump, bunun başarılı bir askeri operasyon olduğunu söyledi. Maduro rejimini eleştiren Trump, Venezuela'dan ABD'ye uyuşturucu kaçakçıları ve suçluların geldiğini savundu. Biden yönetiminin sınır politikalarını eleştiren Trump, güney sınırındaki yasa dışı geçişlerin artık sıfıra yakın seviyeye indirildiğini söyledi.
"F-35 satışı konusunda henüz karar vermedim"
Trump, Türkiye ile ilişkilere ilişkin soruyu da yanıtladı. İlk başkanlık döneminde Türkiye ile ilişkilerinin iyi olduğunu belirten Trump, Rahip Brunson olayını hatırlattı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı aradığını ve Brunson'ın serbest bırakılmasını istediğini söyleyen Trump, herhangi bir ödeme yapmadan Brunson'ın serbest bırakıldığını belirtti.
Biden döneminde Türkiye dahil birçok ülkeyle ilişkilerin kötüleştiğini savunan Trump, 5 Kasım seçimlerinden sonra bu tablonun değiştiğini söyledi. Trump, "Bugün Türkiye ile çok iyi ilişkilere sahibiz" dedi.
F-35 savaş uçaklarına ilişkin de konuşan Trump, bu uçakların dünyanın en iyileri olduğunu ve birçok ülkenin bu uçakları istediğini belirtti. Trump Türkiye'ye F-35 satışı konusunda henüz karar vermediğini, F-35'lerin hangi ülkelere verileceğine ilişkin karar vereceklerini söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile anlaşamadığını ve İsrail'i eleştirdiğini söyleyen Trump, buna rağmen Türkiye'nin savaşa dahil olmadığını belirtti. Trump, Türkiye'nin NATO'nun askeri açıdan en güçlü ikinci ülkesi olduğunu ifade ederek, "Türkiye çok iyi bir müttefik. Türkiye ile çok güçlü ilişkilerimiz var" değerlendirmesinde bulundu.
"Eskiden gülüyorlardı, şimdi saygı duyuyorlar"
Çin'in de savaşa dahil olmadığını belirten Trump, Çin'in petrolünün önemli bölümünü Hürmüz Boğazı üzerinden temin ettiğini ancak çatışmaya girmediğini söyledi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ilişkilerinin iyi olduğunu belirten Trump, ABD'nin artık dünyada daha fazla saygı gördüğünü savundu.
Trump, son iki gün boyunca liderlerle çok verimli görüşmeler yaptığını belirterek, Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile temaslarına değindi. Şara'nın Suriye'yi birleştirme konusunda başarılı bir iş çıkardığını söyleyen Trump, Suriye'nin önceki yönetimin ardından toparlanmaya başladığını ifade etti.
Açıklamalarının sonunda Amerika'nın yeniden güçlü bir konuma geldiğini savunan Trump, "Eskiden bize gülüyorlardı, aptallar yönetiyor diyorlardı. Konuşamayan, yürüyemeyen bir başkan vardı önceden. Korkunçtu, felaketti. Saygı kaybetmiştik. Ama şu anda eskisine göre çok saygı görüyoruz" dedi
