Oluşan bu rahatsızlık yeni bir küresel hareketin de fitilini ateşledi. Son dönemde atılan adımların internetin açık yapısını zedelediğini ve kitlesel gözetimin önünü açtığını savunan dijital haklar savunucuları, "Stop Killing the Internet" (İnterneti Öldürmeyi Bırakın) adı altında küresel bir hareket başlattı. Tüm dünyada destek toplamaya çalışan bu harekete şimdiden dünyanın dört bir yanından sivil toplum kuruluşları destek vermiş durumda.
Dijital Hak Savunucuları Güçlerini Birleştiriyor
Stop Killing the Internet hareketi, internet özgürlüğünü savunan çeşitli kuruluşları aynı çatı altında toplayarak seslerini daha gür şekilde duyurmayı hedefliyor. Hareketin içerisinde Open Rights Group (ORG), Big Brother Watch ve Index on Censorship gibi İngiltere'nin önde gelen dijital hak organizasyonları yer alıyor. Kurucular, yalnızca İngiltere'de değil Avrupa, Kuzey Amerika ve diğer bölgelerde faaliyet gösteren benzer kuruluşları da bu girişime katılmaya davet ediyor.
Open Rights Group Program Yöneticisi James Baker'a göre hareketin temel amacı çocukları korumaya yönelik düzenlemelere tamamen karşı çıkmak değil. Asıl itiraz ettikleri nokta, bu düzenlemelerin insanların internete erişim hakkını sınırlandırması ve temel hakları zedelemesi. Baker, bugün yüz taramasıyla başlayan sürecin gelecekte kimlik doğrulama zorunluluğuna, ardından da özel mesajların taranmasına kadar uzanabileceğini düşünüyor.
Oyun Toplulukları da Bu Harekete Destek Veriyor
Stop Killing the Internet'ın dikkat çeken yönlerinden biri de oyun topluluklarının bu harekete destek vermesi. Zaten bu kampanya, daha önce yayıncıların satın alınmış oyunları erişime kapatmasına karşı mücadele eden Stop Killing Games hareketinin kardeş girişimi olarak oluşturuldu. Organizatörler, internet üzerindeki erişim kısıtlamalarının yalnızca sosyal medyayı değil, çevrim içi oyun platformlarını ve oyuncu topluluklarını da doğrudan etkilediğini söylüyor.
Hareketi oluşturan gruplar, son dönemde farklı ülkelerde gündeme gelen düzenlemelerin aslında aynı yaklaşımın parçaları olduğunu savunuyor. Önce yetişkin içeriklerine erişim için yaş doğrulaması zorunlu hâle getirildi. Ardından Avustralya'nın 16 yaş altına yönelik sosyal medya yasağı geldi. Benzer düzenlemeler bugün İngiltere, Fransa, Malezya ve başka ülkelerde de tartışılıyor. Nitekim Türkiye'de bu yönde adımlar atılıyor.
Bu Yasakların Bir Sonraki Aşaması Daha da Endişe Verici
Stop Killing Games Strateji Lideri Moritz Katzner; yaş doğrulama, kimlik doğrulama ve mesaj tarama uygulamalarının birbirinden bağımsız politikalar olmadığına dikkat çekiyor. Katzner'a göre bunların tamamı aynı sürecin farklı aşamaları. İlk adımda kullanıcıların yaşını doğrulamak için yüz taraması isteniyor, daha sonra kimlik belgeleri talep ediliyor ve sonunda özel iletişimlerin denetlenmesine kadar uzanan daha kapsamlı bir gözetim sistemi ortaya çıkabiliyor.
"Çözüm Kullanıcıların Erişimini Kısıtlamak Değil, Platformları Düzenlemek"
Stop Killing the Internet hareketine göre çocukların internette karşılaştığı sorunların temel nedeni, sosyal medya platformlarının kullandığı öneri algoritmaları ve bağımlılık oluşturacak şekilde tasarlanmış sistemler. Bu nedenle çözümün kullanıcıların internete erişimini sınırlandırmak değil, platformların çalışma biçimini değiştirmek olduğunu savunuyorlar.
Kampanya kapsamında akademisyenlerin, bilgisayar bilimcilerinin ve dijital hak uzmanlarının yıllardır dile getirdiği uyarıların daha geniş kitlelere ulaştırılması hedefleniyor. Organizatörler bunun için geleneksel medya yerine sosyal medya içerik üreticileriyle çalışmayı planlıyor. Böylece kamuoyundaki tartışmanın yönünü değiştirebileceklerini düşünüyorlar.
Bu Yasakların Arkasındaki Lobi Araştırılacak
Hareket ayrıca bu düzenlemelerin arkasındaki lobi faaliyetlerini de araştıracağını söylüyor. Kampanyanın temsilcilerine göre bazı büyük teknoloji şirketleri, platform seviyesinde yaş doğrulama sistemlerini destekliyor çünkü bu yaklaşım ticari çıkarlarına hizmet ediyor. Dolayısıyla çocuk güvenliği tartışmasının yalnızca güvenlik boyutuyla değil, ekonomik ve politik yönleriyle de ele alınması gerektiğini savunuyorlar.
