Bilim insanları, dünyadaki su sıkıntısını çözmek ve maliyetleri düşürmek için harika bir sistem geliştirdi. Çin Bilimler Akademisi ve Shenzhen Üniversitesi'nden araştırmacılar, hiç elektrik harcamadan deniz suyunu tuzdan arındıran yeni bir teknoloji üretti.
21 Haziran 2026'da Advanced Materials dergisinde yayımlanan bu sistem, güneş ışığını yakalayıp suyu buharlaştıran özel üç boyutlu bir malzeme kullanıyor.
Küçük bir prototip tam 1 yıl boyunca açık havada denendi. Sonuçlar, elektriğin olmadığı uzak yerlerde hem içme suyu sağlamak hem de tarlaları sulamak için bu sistemin çok kullanışlı olduğunu kanıtladı.
ŞİŞE SUYUNDAN BİLE UCUZ OLACAK
Bu buluşun en büyük sırrı, malzemenin iç yapısında gizli. Güneş ışınları bu yapının içinde sürekli çarpıp geri sekiyor. Bu sayede cihaz, güneş ışığının yüzde 90,2'sini içine çekmeyi başarıyor.
Üstelik bu yöntem, suyun buharlaşması için gereken ısı enerjisini yüzde 45,7 oranında azaltarak süreci hızlandırıyor. Uzmanların hesaplarına göre, bu cihaz en az 2 yıl çalışırsa ürettiği suyun maliyeti markette satılan şişe sularından bile daha ucuz olacak.
Bu da milyar dolarlık masraflı eski sistemlerin önüne geçerek kurak bölgeler için büyük bir umut doğuruyor.
DAYANIKLILIK İÇİN GİYSİ DÜĞMELERİNDEN İLHAM ALINDI
Eski denemelerde bu tarz malzemeler hep bozuluyordu. Küçük parçalar birbirine yapışıp su buharının yolunu tıkıyor, plastik tabanlar ise güneş altında çatlıyordu.
Çinli bilim insanları bu sorunu çözmek için giysi düğmelerinden ilham aldı. Malzemenin içindeki minik parçacıkları düğme gibi şekillendirip dayanıklı ipliklerle birbirine diktiler. Sistemin sağlamlığını test etmek için malzemeyi deniz suyuna koyup dakikada 450 devir hızla tam 30 gün boyunca aralıksız karıştırdılar. Mikroskopla bakıldığında malzemenin hiçbir zarar görmediği anlaşıldı.
GÜNDE 20 LİTREDEN FAZLA TEMİZ SU ÜRETİLDİ
Sistemin ne kadar işe yaradığını görmek için 0,75 metrekarelik küçücük bir düzenek kuruldu. İçine bir buharlaştırma sistemi ve küçük bir güneş paneliyle çalışan minik bir fan eklendi.
Bu küçük cihaz, sadece güneş ışığıyla günde 20 litreden fazla temiz su üretti. Bu miktar, 10 kişilik bir grubun günlük su ihtiyacını rahatça karşılıyor ve Dünya Sağlık Örgütü standartlarına tamamen uyuyor.
Sistem tarımda da denendi; arıtılan suyla elektrik şebekesine hiç bağlanmadan 5 metrekarelik bir alanda lahana, mısır ve ıspanak başarıyla yetiştirildi.
ESKİ VE MASRAFLI SİSTEME KARŞI ÇEVRECİ ÇÖZÜM
Bu yeni yöntem, 1950'lerden beri kullanılan ve "ters ozmoz" denilen eski sisteme büyük bir alternatif. Eski sistem suyu filtrelerden geçirmek için devasa tesislere ve aşırı yüksek elektriğe ihtiyaç duyuyor. Masraflı olduğu için de dünyada en çok petrol zengini Arap ülkelerinde kullanılıyor.
- Al Jazeera verilerine göre eski sistemin durumu şöyle:
- Dünyadaki arıtılmış suyun yüzde 40'ı Basra Körfezi'nde üretiliyor.
- Bu bölgenin kıyılarında 400'den fazla dev tesis çalışıyor.
Eski model tamamen büyük, merkezi ve pahalı altyapılara dayanıyor.
Çinli ekip şimdi bu sistemi daha da geliştirmek ve maliyetleri daha da düşürmek için çalışıyor. Hedef elektriği ve suyu olmayan uzak adalara, köylere bu sistemi ulaştırıp insanlara yardım etmek.
