12 Eylül 1980 Darbesi döneminde binlerce siyasi tutuklunun savunmasını üstlenen, adil yargılanma ve hukukun üstünlüğü mücadelesinin simge isimlerinden Avukat Nebi Barlas, 86 yaşında yaşamını yitirdi. Nebi Barlas kimdir, hayatı hakkında neler biliniyor?
Avukat Nebi Barlas, gençlik yıllarında askeri öğrencilikten hukuk mücadelesine uzanan bir süreçten geçti. 1963 yılında Talat Aydemir ve Fethi Gürcan liderliğindeki askeri darbe girişiminin ardından tasfiye edilen Harp Okulu öğrencileri (Harbiyeliler) arasında yer aldı. Haksız bir kararla 3,5 yıl cezaevinde kalan Barlas, tahliye olduktan sonra eğitimine devam ederek İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu ve avukatlık mesleğine başladı.
Hukuk ve adalet mücadelesi
Kariyeri boyunca darbe dönemlerinin hukuksuzluklarına karşı en ön saflarda savunmanlık yaptı.
12 Mart 1971 Muhtırası'nın ardından Kurmay Yarbay Talat Turhan'ın savunmasını üstlendi.
12 Eylül 1980 Darbesi döneminde sıkıyönetim mahkemelerinde 807'si idam istemli olmak üzere toplam 2 bin 480 sanığın avukatlığını üstlendi.
25 Haziran 1981 tarihinde Paşakapısı Cezaevinde idam edilen Ahmet Saner ve Kadir Tandoğan'ın avukatlığını yürüttü ve idamlarına bizzat tanıklık etti.
"Bugünkü mahkemeler darbe dönemini aratıyor"
2000 yılına kadar aktif avukatlık yapan Barlas, mesleği bırakma nedenini cezaevlerindeki hukuk dışı uygulamalara ve avukatlık onurunun çiğnenmesine bağlamıştı. Barlas, Sağmalcılar Cezaevinde avukatlara yönelik rencide edici ve aşağılayıcı üst arama uygulamalarına tepki olarak mesleği bırakma kararı almıştı.
Barlas, 12 Eylül 2023'te Artı Gerçek'ten Esra Çiftçi'ye verdiği röportajda şu ifadeleri kullanmıştı:
"12 Eylül Darbesi döneminin sıkıyönetim mahkemelerini on yıl boyunca yaşamış bir hukukçu olarak günümüzde açılan davalarda yapılan uygulamaların, verilen kararların darbe dönemi mahkemelerini arattığını kesinlikle söyleyebilirim. En önemli farklardan birisi, savunma ve avukatlara karşı gösterilen tutum ve davranışlardır."
