İstanbul’a Rumeli Hisarı’nı yaptıran Fatih Sultan Mehmet Çanakkale Boğazı’nı kontrol etmek amacıyla en dar bölgeye karşılıklı iki kale yaptırdı. Anadolu yakasında Kal’a-i Sultaniye (Çimenlik Kalesi), Avrupa yakasında ise Kilitbahir Kalesi bulunuyor.
Özellikle Kilitbahir Kalesi top atışlarının etkili olması için dar kısma konumlandırılmış ve savunma özelliğiyle öne çıkmıştı. Tgrthaber.com editörü Murat Makas şu anda müze olarak kullanılan kalenin kısımlarını gezerek meraklandıran detayları aktardı.
KİLİTBAHİR KALESİ’NİN STRATEJİK ÖNEMİ
Çanakkale’deki Çimenlik Kalesi ile paralel konumda olan Kilitbahir Kalesinin top atışlarının es geçmediği bölge yok. Bu sebeple gemi geçişlerinin kontrollü ve zor olduğu belirtiliyor.
1462-63 yıllarında yapılan kale, 1541 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından restore edilmiş daha iyi korunabilmesi için güney kısmına ilave sur eklenerek Sarıkule inşa edilmişti.
TOPÇULUK TEKNOLOJİSİ
Kalenin deniz kıyısında altmış iki top, içeride ise kırk top bulunuyordu. Kalenin uzunluğu 220 m., eni ise 120 metre. Geometriye verilen önemi yansıtan üç yapraklı yonca planına sahip Kilitbahir Kalesi gelişen topçuluk teknolojisi ve askeri mimari açısından büyük önem taşıyor.
KALENİN KISIMLARI
Yay biçimli dış sur duvarları deniz tarafındaki bölümü günümüze ulaşamadı. Kale dış surlarında yer alan 10 burç ile dikkat çekiyor. Burçlardan ikisi dairesel, dört adedi üçgen, diğer dört burç kare formlu. Ana kale ise üç dairesel formlu duvarın birleştirilmesi ile oluşmuş yonca planlı olarak öne çıkıyor. Ayrıca kalenin içinde 7 katlı iç kule yer almakta.
Kale savunması sadece düşmana karşı duruş değil, Allah ve millet sevgisini duruş ediniyordu. Nöbetçi askerlerin gece gündür ‘’Yektir Allah’’ çağrılarıyla nöbet tuttuğu biliniyor.
Düşman askerleri önce toplarla dövülür, burçlara yaklaşması halinde yoğun ok atışlarıyla karşılaşırdı. Kalenin diğer kısmında ise tüfekli askerler saldırıya geçerdi.
Denizden olduğu kadar karadan gelebilecek saldırılara dayanması düşünülmüş olan kalenin sonradan yapılan eklerle su seviyesinden gülle atılabilecek toplarla güçlendirildiği de belirtiliyor.
Ünlü Türk denizcisi Piri Reis'in bir dönem Kilitbahir Kalesi'nde görev yapmıştı. O dönemde boğazdan geçen tüm ticari ve askeri gemilerin buraya uğrayarak vergi ödüyordu. Kale ayrıca 18 Mart Çanakkale Savaşı’nda Çanakkale Cephesi'nin en önemli savunma üssü olarak görev yaptı.
