Avrupa ülkeleri, haziran ayının sonlarında kıtanın batısını etkisi altına alan rekor kırıcı sıcak dalgası esnasında 10 binden fazla ek ölümün yaşandığını bildirdi.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi ile Dünya Sağlık Örgütü tarafından desteklenen bir ağ olan EuroMOMO tarafından yayımlanan verilere göre, bu can kayıplarının büyük çoğunluğu (9 binden fazlası) 65 yaş ve üzerindeki kişilerden oluşuyor.
Aşırı sıcaklar; sıcak çarpmasına yol açarak ya da kalp-damar ve solunum yolu hastalıklarını tetikleyerek ölümlere neden olabiliyor. Yaşlılar ise bu süreçte en savunmasız kesimlerin başında geliyor.
EuroMOMO verilerini derleyen Danimarka Statens Serum Institut bünyesinde Kıdemli Hekim olarak görev yapan Lasse Vestergaard, Reuters'a verdiği demeçte "Yılın bu zamanında böyle bir ek ölüm oranı görülmesi olağan dışı. Bu gerçekten çok yüksek bir oran." dedi.
Vestergaard ayrıca "Bu yüksek ek ölüm oranını aşırı sıcaklar dışındaki bir etkenle açıklamak zor" ifadesini ekledi.
Bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliği olmasaydı haziran sonundaki sıcak dalgasının "neredeyse imkansız" olacağını belirtiyor.
Küresel ısınma, bu tür sıcak dalgalarını daha sık ve daha yoğun hale getiriyor.
Avrupa'daki 27 ülkenin ulusal ölüm istatistiklerinden derlenen veriler, sıcak dalgasının Fransa, İspanya, İngiltere ve diğer ülkelerde zirve yaptığı 22-28 Haziran haftasındaki tüm nedenlere bağlı ek ölümleri kapsıyor.
Ancak araştırmacılar, o hafta ek ölüm sayısının 10 bin 650'ye ulaşmasında Kovid-19 salgını gibi diğer önemli faktörlerin rol oynamadığını ifade ediyor.
Aynı ülkelerin önceki sekiz haftadaki toplam ölüm sayıları, normal seviyelerin haftalık ortalama 500 kadar altındaydı. EuroMOMO yetkilileri, yeni veriler ulaştıkça bu istatistiklerin güncellenebileceğini kaydetti.
Haziran sonundaki aşırı sıcak dalgası elektrik şebekelerinde kesintilere yol açtı, okulların kapanmasına neden oldu ve Fransa, İspanya ile İngiltere'de sıcaklık rekorlarını altüst etti.
EuroMOMO ülkeler bazında ayrı ek ölüm sayıları yayımlamıyor. Ancak kurum, Fransa ve Belçika'nın haziran ayının son haftasında Avrupa genelinde "çok yüksek ek ölüm" kaydeden yegane iki ülke olduğuna dikkat çekti.
Belçika Kamu Sağlığı Enstitüsü Sciensano, ülkedeki ek ölüm oranının 2000 yılından bu yana kayıtlara geçen tüm sıcak dalgalarının üzerindeki en yüksek seviyeye ulaştığını bildirdi.
Pazartesi günü yayımlanan ayrı bir bilimsel çalışmada, sadece İngiltere ve Galler'de mayıs ve haziran aylarındaki sıcak dalgaları esnasında yaklaşık 2 bin 700 kişinin sıcaklığa bağlı nedenlerden ötürü hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.
Imperial College London, İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office) ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu tarafından yürütülen ortak araştırmaya göre, bu ölümlerin yüzde 42'sine küresel ısınmanın sıcak dalgalarına eklediği fazladan sıcaklık neden oldu.
İngiltere bu yıl iki rekor sıcak dalgası yaşadı. İngiltere'de sıcaklıklar mayıs ayında 35,1 dereceye, haziran ayında ise 37,7 dereceye ulaştı.
Yeni araştırmaya göre, İngiltere ve Galler genelinde mayıs ve haziran aylarındaki benzeri görülmemiş sıcak dalgalarıyla bağlantılı olarak 2 bin 700'den fazla can kaybı yaşandı.
Bilim insanları, 21-29 Mayıs tarihleri arasında sıcaklığa bağlı 550 ölüm gerçekleştiğini, 18-28 Haziran tarihleri arasında ise yaklaşık 2 bin 200 kişinin hayatını kaybettiğini tahmin ediyor.
Araştırmacılar bu verilere ulaşmak için hava durumu istatistiklerini, iklim modellerini ve aşırı hava olayları esnasındaki ek ölüm çalışmalarını kullandı.
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), son sıcak dalgalarına ait resmi ölüm kayıtlarına dayanan kendi tahminini önümüzdeki haftalarda yayımlayacağını duyurdu.
Met Office İklim Atıf Ekibi Bilim Yöneticisi Mark McCarthy, "Bunlar İngiltere ve tüm Batı Avrupa için aşırı sıcak dalgalarıydı. Özellikle zamanlaması ve yılın bu kadar erken bir döneminde gerçekleşmesi bakımından olağan dışı nitelik taşıyor" değerlendirmesini paylaştı.
Bilim insanları, iklim değişikliğinin sıcak dalgalarını daha şiddetli ve sık hale getirmedeki rolünü vurguluyor. Gündüz maksimum sıcaklıkların küresel ısınma olmasaydı görülecek değerlerden 4 dereceye kadar daha yüksek olduğunu hesaplıyorlar.
İngiliz hükümetine iklim değişikliği konusunda danışmanlık yapan İklim Değişikliği Komitesi (CCC), geçen yıl İngiltere'nin iklim değişikliğinin sonuçlarıyla mücadele etmeye "hazır olmadığını" açıklamıştı.
UKHSA İklim ve Sağlık Güvenliği Merkezinden Lea Berrang Ford, yayımlanan çalışmanın aşırı sıcaklarla bağlantılı riskin boyutunu ve iklim değişikliğinin toplum sağlığına yönelik oluşturduğu tehdidi göstermeye yardımcı olacağını ifade etti.
Komite tarafından mayıs ayında yayımlanan raporda, 2050 yılına gelindiğinde İngiliz hanelerinin yüzde 92'sinin çok sıcak olabileceği tahmin edilmişti.
Raporda, hükümetin iş yerlerinde maksimum sıcaklık sınırları belirlemesi ve aşırı hava koşullarına hazırlık amacıyla hastane ile okul gibi kamu binalarında soğutma sistemlerine yatırım yapması gerektiği tavsiye ediliyor.
