Anayasa Mahkemesi, 25 Haziran 2026 tarihli Genel Kurul toplantısında Hakkari 2. İdare Mahkemesi'nin başvurusuyla gündeme gelen bir davayı inceledi. Başvuru, 663 sayılı KHK'nın 45/A maddesinin üçüncü fıkrasındaki "kadrolu statüde" ibaresinin iptali talebini kapsıyor. Düzenleme, on binlerce sözleşmeli sağlık personelinin eş durumu tayinini doğrudan etkiliyor.
663 sayılı KHK 45/A Maddesi Ne Diyor?
663 sayılı KHK'nın 45/A maddesinin üçüncü fıkrasına göre, sözleşmeli sağlık personelinin bulunduğu ilde bir yıl görev yapması ve vizeli pozisyon bulunması durumunda; eşlerin her ikisinin de Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında sözleşmeli veya eşlerden birinin sözleşmeli, diğerinin Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında ya da diğer bir kamu kurum veya kuruluşunda kadrolu statüde istihdam ediliyor olması halinde, hizmet ihtiyacının daha fazla olduğu yere atama yapılabiliyor.
Hangi İbare İptal İsteniyor?
Hakkari 2. İdare Mahkemesi'nin iptali istediği ifade, eşin "kadrolu statüde" istihdam edilmesi şartını getiren bölüm... Mahkeme, bu koşulun eşi sözleşmeli statüde çalışan sağlık personeli aleyhine eşitsizlik yarattığı gerekçesiyle AYM'ye başvurdu.
Mevcut düzenleme, eş durumu tayininden yararlanabilmek için eşin "kadrolu statüde" yani 657 sayılı Kanun'un 4/A maddesi kapsamında memur olarak çalışmasını şart koşuyor. Oysa kamuda pek çok sağlık çalışanı 4/B sözleşmeli, 45/A sözleşmeli veya farklı statülerde istihdam ediliyor. 663 sayılı KHK'nın 45/A maddesi kapsamında sözleşmeli çalışanlar belirli süreleri tamamladıktan sonra kadrolu memuriyete geçiş imkanı buluyor. Bu geçiş gerçekleşmeden eşinin de sözleşmeli olması durumunda çift sözleşmeli çiftler eş durumu tayin hakkından yararlanamıyor.
Kimler Etkileniyor?
Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında 45/A kapsamında sözleşmeli olarak görev yapan hemşire, ebe, sağlık teknisyeni, laborant ve diğer sağlık personelinden eşi de sözleşmeli statüde olan çalışanlar bu kısıtlamadan doğrudan etkileniyor. Hakkari gibi eleman temininde güçlük çekilen illerde yoğunlaşan bu personel için yurt içi yer değiştirme kısıtlamaları ağır sonuçlar doğuruyor.
AYM Süreçte Ne Yapacak?
AYM davayı ilk inceleme aşamasında ele aldı. Esas incelemeye geçilmesi halinde, söz konusu ibarenin Anayasa'nın 10. maddesinde güvence altına alınan kanun önünde eşitlik ilkesini ve 20. maddesinde düzenlenen aile hayatının korunması hakkını zedeleyip zedelemediği değerlendirilecek. Olası bir iptal kararı, eşlerin her ikisinin de sözleşmeli çalıştığı durumlarda da aile birliği tayininin önünü açacak.
