Parmak çıtlatmanın ilerleyen yaşlarda kireçlenmeye yol açacağına dair yaygın inanış, uzun süredir merak edilen sağlık başlıklarından biri. Bu alışkanlığın eklemlere zarar verip vermediğine ilişkin en çok anılan örneklerden biri ise doktor Donald Unger’ın kendi üzerinde yaptığı uzun süreli gözlem.
Unger, parmak çıtlatmanın artrite neden olup olmadığını anlamak için 60 yıl boyunca bir elindeki eklemleri düzenli olarak çıtlattı. Uzun süren bu gözlemin sonunda söz konusu elde artrit gelişmediği aktarıldı. Kaynakta yer alan bilgilere göre, bu sonuç başka çalışmalarla da desteklendi.
ÇITLAMA SESİ NEDEN ÇIKIYOR?
Parmak eklemlerindeki çıtlama sesinin temelinde eklem aralığında bulunan sinovyal sıvı yer alıyor. Eklemlerin hareketini kolaylaştıran bu sıvı, çözünmüş gazlar içeriyor; bu gazların önemli bölümünü karbondioksit oluşturuyor.
Parmak çekildiğinde ya da eklem aralığı genişlediğinde basınç değişiyor. Bu değişimle birlikte sıvı içindeki gazlar kabarcık hâline geliyor ve kabarcıkların kısmen çökmesi, duyulan çıtlama sesine yol açıyor. Aynı eklemin yeniden çıtlaması için kabarcıkların dağılması gerektiğinden genellikle bir süre beklemek gerekiyor; bu sürenin yaklaşık 20 dakika olduğu belirtiliyor.
Bu ses, vücudun başka bölgelerinde ani hareketle duyulan bazı çıtırtılardan farklı değerlendiriliyor. Örneğin hızla ayağa kalkarken ya da bazı eklem hareketlerinde duyulan sesler, tendonların kemiklerin üzerinden kaymasıyla ilişkilendirilebiliyor.
Mevcut bilgiler, parmak çıtlatmanın tek başına kireçlenmeye yol açtığını göstermiyor. Ancak alışkanlığın sert, yanlış ya da çok sık tekrarlanması hâlinde eklem ve çevre dokuların zorlanabileceği uyarısı yapılıyor. Ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı veya belirgin rahatsızlık varsa bir uzmana başvurmak gerekiyor.
Haber Kaynağı : 12punto
