Akrep sokmalarına bağlı zehirlenmelerin tedavisinde kullanılan panzehir, Sağlık Bakanlığı laboratuvarlarında canlı akreplerden elde edilen venom ve 10 serum atının katkısıyla üretiliyor. Veteriner Hekim Mehmet Ali Kanat “Ürettiğimiz panzehir Kuzey Afrika'da, Orta Doğu'daki birçok akrep sokma vakalarının tedavisinde kullanılmaya uygun bir panzehir. Ülkemizin akrep panzehri ihtiyacı yılda 10 bin doz. Biz bunu rahatlıkla üretiyoruz” dedi.
Türkiye'de akrep sokmalarına bağlı zehirlenmelerin tedavisinde kullanılan panzehir, adım adım tedavi amaçlı kullanılan bir seruma dönüşüyor. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü bünyesindeki Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarları ve Biyolojik Ürünler Dairesi Başkanlığı’nda yürütülen üretim kapsamında yılda yaklaşık 10 bin doz antivenom (panzehir) hazırlanıyor.
Laboratuvar sorumlusu Veteriner Hekim Mehmet Ali Kanat, üretimin nasıl gerçekleştiğine dair bilgi verdi. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinden temin edilen akreplerden yararlanıldığını söyleyen Kanat, laboratuvara getirilen akreplerin kontrollü koşullarda bakılıp beslendiğini belirtti.
BELİRLİ ARALIKLARLA ZEHİR SAĞIMI
Kanat, "Antivenomu, yani akrep panzehrini, akreplerden belirli aralıklarla zehir sağımı yaparak elde ediyoruz. Akrepten alınan zehrin içinde farklı doku kalıntıları da bulunuyor. Bunların ayrıştırılması gerekiyor. Aksi halde venom kısa sürede bozulabiliyor. Bu nedenle uzun ve titiz bir saflaştırma sürecinden geçiyoruz” dedi.
10 AT KULLANILIYOR
Kanat, panzehir üretiminde 10 at kullanıldığını belirterek şöyle konuştu:
Bizim akrep panzehri ürettiğimiz atlarımız var. Şu anda panzehir üretiminde kullandığımız 10 atımız var. Bu atlara düşük dozlarda enjeksiyonlar yapıyoruz. Bu enjeksiyonlardan sonra belli aralıklarda bu atlarımızın kanındaki panzehir miktarını ölçüyoruz.
Kanat, “Yeterli düzeye ulaşıldığında atlardan plazma alıyoruz. Daha sonra bu plazmayı tamamen saflaştırıyoruz. Son üründe yalnızca akrep zehrine karşı etkili antikorlar kalıyor. Tüm kontroller yapıldıktan sonra sağlık müdürlüklerimize veriyoruz ve bütün illere dağıtıyoruz. Şu anda Türkiye'nin her yerinde bol miktarda akrep panzehrimiz bulunmakta ve vakaların tedavisinde kullanılmaktadır” dedi.
Kanat, Türkiye'de üretilen panzehrin özelliklerine ise şöyle dikkat çekti:
Bizim özellikle panzehir üretiminde kullandığımız akreplerimiz, Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki 'androctonus crassicauda' adında bir akrep türü. Bunun zehri çok zengin bir protein yapısı bulunuyor. Bu nedenle buna karşı ürettiğimiz bir panzehir neredeyse Kuzey Afrika'da, Orta Doğu'daki birçok akrep sokma vakalarının tedavisinde kullanılmaya uygun bir panzehir. Böyle de bir avantajı var aynı zamanda. Panzehrimiz çok etkili ve bütün merkezlerde bulunduğu için herhangi bir ölüm vakası şu ana kadar görülmüyor. Son yıllarda da ciddi bir ölüm vakası görülmedi. Ülkemizin akrep panzehri ihtiyacı yılda 10 bin doz. Biz bunu rahatlıkla üretiyoruz. Gerekli olduğu durumlarda kapasitemizi de artırabiliriz.
