ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Grönland’ın Danimarka’ya bağlı olduğunu ancak bu durumun “şimdilik” geçerli sayılabileceğini ifade ederek tartışma yaratan bir çıkışa imza attı.
Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi’nde 3 Haziran tarihli oturumda konuşan Rubio, Demokrat vekil Sarah McBride tarafından yöneltilen “Grönland’ın Danimarka’nın parçası olduğunun farkında mısınız?” sorusuna tek kelimelik bir yanıt verdi: “Şimdilik.”
Rubio ayrıca Washington yönetiminin Grönland’ın ortak savunma amaçlı kullanımı konusunda Kopenhag ve Nuuk yönetimiyle aylık temaslar yürüttüğünü açıkladı.
ABD’nin Arktik Stratejisi ve Askeri Varlık Planı
Rubio, görüşmelerin “olumlu bir noktaya ilerlediğini” savunarak ilerleyen süreçte dikkat çekici gelişmeler yaşanabileceğini söyledi. ABD’nin adada kalıcı askeri varlık bulundurmasına yönelik mevcut anlaşmaları yeterli bulmadığını da dile getirdi.
Bakan, ABD Başkanı Donald Trump’ın “bir bölgeyi savunmanın en kolay yolunun ona sahip olmak olduğu” yönündeki yaklaşımına katıldığını belirterek Washington’un stratejik bakışını yeniden ortaya koydu.
ABD’nin Grönland’daki Pituffik Uzay Üssü üzerinden füze savunma ve uzay gözetleme faaliyetleri yürüttüğü, bölgenin Rusya ve Çin’in Arktik faaliyetleri nedeniyle kritik önem taşıdığı da vurgulandı.
Danimarka’dan Egemenlik Vurgusu ve Sert Mesajlar
Grönland tartışmaları sürerken Mette Frederiksen liderliğindeki yeni koalisyon hükümeti, ada üzerindeki egemenlik haklarının tartışmaya kapalı olduğunu açıkladı.
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen ise ABD ile Grönland konusunda “temel bir anlaşmazlık” bulunduğunu daha önce doğrulamıştı.
Başbakan Frederiksen, Trump’ın geçmişteki satın alma girişimlerine atıfla, Grönland’ın ABD kontrolüne alınmasının NATO birliğine zarar vereceğini savundu. Hükümet ayrıca Grönland ile daha eşit ve modern bir ortaklık kurma hedefini de açıkladı.
Nuuk’taki ABD Konsolosluğu Açılışı ve Protestolar
ABD’nin Grönland’ın başkenti Nuuk’ta diplomatik varlığını genişleterek yeni bir ofis açması bölgede protestolara yol açtı.
Açılış sırasında yüzlerce kişi “Hayır hayır demektir” ve “Grönland Grönlandlılarındır” sloganlarıyla sokaklara çıktı. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ve birçok yerel siyasetçi açılışa katılmayı reddetti.
ABD’nin Grönland Büyükelçisi Kenneth Howery ise yaptığı konuşmada, “Hangi geleceği seçerseniz seçin komşularınız olarak yanınızda olacağız” ifadelerini kullandı. Grönland makamları ise adanın “satılık olmadığını” net şekilde vurguladı.
Trump’ın Grönland Planı ve NATO Dengesi
Donald Trump, ocak ayında Grönland’ı “bir şekilde satın alma” fikrini yeniden gündeme taşımış ve askeri seçenekleri dışlamadığını ifade etmişti. Trump, adanın ABD ulusal güvenliği için “kritik” olduğunu savunmuştu.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin devreye girmesiyle taraflar arasında diplomatik temaslar hız kazanırken, Rubio da daha önce Münih Güvenlik Konferansı’nda görüşmeleri “yapıcı” olarak nitelendirmişti.
Trump’ın sosyal medyada paylaştığı yapay zekâ üretimi görseller ve açıklamalar, ABD’nin Arktik adaya yönelik ilgisinin sürdüğünü bir kez daha gündeme taşıdı.
