Dünya müzik kültüründe derin izler bırakan büyük Rus besteci, piyanist ve orkestra şefi Sergey Rahmaninov, hayatı boyunca hiç Türkiye’ye gelmese de eserleri ülkemizde büyük ilgi görüyor. İstanbul’da düzenlenen Rahmaninov Uluslararası Piyano Yarışması’nın yanı sıra; pek çok şehirde bestecinin unutulmaz eserleri düzenli olarak seslendiriliyor.
RUSYA VE TÜRKİYE ARASINDA YENİ BİR KÜLTÜR KÖPRÜSÜ
Rahmaninov’un eserlerinin Türkiye’de daha geniş kitlelere tanıtılmasına ivme kazandıran gelişme; Moskova Sergey Rahmaninov Müzesi, Rusya’daki Rahmaninov Derneği ve Ankara’daki bağımsız kültür platformu TEREM arasında imzalanan iş birliği mutabakatı oldu. Mutabakat, büyük bestecinin mirasını konserler, sergiler, konferanslar ve eğitim projeleriyle Türk dinleyicisiyle daha yakından buluşturmayı hedefliyor.
TÜRKİYE’DEKİ TEK RAHMANİNOV BÜSTÜ ANKARA’DA
Bu kültürel bağ aslında sıfırdan başlamıyor. Ankara’daki Rus Müzik Müzesi’nde birkaç yıldır Rahmaninov’a adanmış kalıcı bir sergi ziyaretçileri ağırlıyor. Müzede nota baskılarından oluşan koleksiyonun yanı sıra Türk piyanistlerin verdiği konserler de düzenleniyor. Ayrıca Konyalı heykeltıraş Mert Aratık’ın imzasını taşıyan ve Türkiye’deki tek Rahmaninov büstü olma özelliğini taşıyan eser de burada bulunuyor.
ÇAYKOVSKİ’DEN TARİHE GEÇEN NOT: ‘DÖRT ARTILI BEŞ’
Rahmaninov, yaşadığı dönemin pek çok seçkin ismiyle de yakın ilişkiler kurdu. Moskova Konservatuvarı’nda Aleksandr Skriabin ile aynı sınıfta okuyan sanatçıya, mezuniyet sınavında Pyotr Çaykovski tarihe geçen en yüksek not olan “dört artılı beş”i verdi. Dünyanın ilk temassız enstrümanı “theremin”in geliştirilmesi için mucidine 5 bin dolar bağışlayan besteci; Şalyapin ve Horowitz gibi dönemin efsanevi isimleriyle de uzun yıllar samimi dostluklar sürdürdü.
‘MÜZİK, HALKLARIN BİRBİRİYLE KONUŞTUĞU EN SAMİMİ DİLDİR’
TEREM’in kurucusu Aliona Palazhchenko mutabakatla ilgili, “Türkiye’de Rus müzik kültürüne çok samimi bir ilgi var. Bu insani bağları artık Sergey Rahmaninov’un mirasının korunmasında uzmanlaşmış Rus kurumlarıyla birlikte yürütecek olmaktan büyük mutluluk duyuyorum” ifadelerini kullandı.
Türk piyanist ve Moskova Devlet Konservatuvarı öğrencisi Erkan Çimenciler ise gelişmeyi sevinçle karşıladı: “Ankara ve Moskova’daki Rahmaninov müzelerinde çalma şansı buldum. Bugün imzalanan memorandumun, bestecinin eserlerinin Türkiye’de geniş kitlelere ulaşmasına büyük katkı sağlayacağına inanıyorum. Bu gelişme sadece Ankara değil, tüm Türkiye için çok önemli bir kültürel kazanımdır.”
Moskova Sergey Rahmaninov Müzesi Gelişim Direktörü Valeriy Tatarov da iş birliğinin evrensel boyutunu vurguladı: “Bu mutabakat Rahmaninov’un mirasının sınır ötesinde yankılanması için atılmış bir adımdır. İş birliği güçlü bir gerçeği bir kez daha ortaya koyuyor: Gerçek kültür sınır tanımaz; müzik ise halkların birbiriyle konuştuğu en samimi dildir.”
SERGEY RAHMANİNOV HAKKINDA
1 Nisan 1873’te Rusya’da doğan Rahmaninov, 20. yüzyılın en büyük piyanist, besteci ve orkestra şeflerindendir. Geç Romantik dönemin temsilcisi olan sanatçı; derin melankoli, lirizm ve üstün teknik zorluklar içeren “2. ve 3. Piyano Konçertoları”, “Paganini Teması Üzerine Rapsodi” gibi ölümsüz eserler yarattı. 1917 Devrimi sonrası ABD’ye yerleşen ve hayatını yoğun turnelerle geçiren besteci, 1943’te Kaliforniya’da vefat etti. Eserleri bugün dünya salonlarının vazgeçilmez repertuvarları arasındadır.
