Instagram’ın Hindistan’da çocukların cinsel istismarına ilişkin materyallere yönlendiren ücretli reklamları yayımladığı ortaya çıktı. BBC Eye’ın araştırmasına göre bazı reklamlarda istismarı çağrıştıran ifadeler kullanıldı ve kullanıcılar Telegram’daki kanallara yönlendirildi.
Araştırmanın yayımlanmasının ardından Hindistan hükümeti, Instagram’ın ana şirketi Meta’dan söz konusu reklamların derhal devre dışı bırakılmasını istedi. Hükümet ayrıca bu reklamlara platformda nasıl izin verildiğine ilişkin bir hafta içinde açıklama talep etti.
BBC Dünya Servisi’nin gördüğü reklamlarda kullanıcıların Telegram kanallarına yönlendirildiği, bu kanallarda çocuk cinsel istismarı materyallerinin çok düşük ücretlerle satıldığı belirtildi. BBC, tespit ettiği reklamları ve bağlantılı Telegram kanallarını Hindistan’daki yetkililere bildirdi.
Haberde, bazı reklamların Instagram’ın reklam inceleme sisteminden geçerek yayına alındığı vurgulandı. BBC, reklamlardan birini Instagram’a bildirdiğinde platformun 24 saat sonra içeriğin “topluluk kurallarını” ihlal etmediği yanıtını verdiğini aktardı.
META REKLAMLARI KALDIRDIĞINI AÇIKLADI
Meta ise BBC’ye yaptığı açıklamada, şirketin bazı reklamları devre dışı bıraktığını, bu reklamları yayımlayan hesapları askıya aldığını ve BBC’nin bulgularının ardından ek reklamları kaldırdığını bildirdi. Şirket, politikalarını ihlal eden başka içeriklere ait URL’lerin de engellendiğini belirtti.
Meta açıklamasında, “Çocuk istismarı korkunç bir suçtur ve Meta, uygulamalarımızda bununla mücadele etmek için agresif bir şekilde çalışmaktadır” ifadelerini kullandı. Şirket, bilerek ve kasten çocuk içerikli reklamları bu tür materyallere ilgi duyan kullanıcılara hedeflediği iddiasını “kesinlikle yanlış” diye nitelendirdi.
Meta, hiçbir sistemin kusursuz olmadığını, reklamlar yayımlandıktan sonra da proaktif tespit teknolojilerinin çalışmaya devam ettiğini savundu. Şirket, çocuk istismarı vakalarının fark edilmesi halinde yasal süreçlere uygun biçimde ABD merkezli Ulusal Kayıp ve İstismar Edilen Çocuklar Merkezi’ne (NCMEC) bildirim yapıldığını belirtti.
Instagram’daki reklamların önce ağırlıklı olarak otomatik denetim teknolojisiyle incelendiği, şüpheli durumların ise insan incelemesine yönlendirildiği ifade ediliyor. Meta, mart ayında insan moderatörlere bağımlılığı azaltacağını ve yapay zekâ kullanımını artıracağını duyurmuştu.
Reklamlar Meta için başlıca gelir kalemi. Şirket, 2025’te sona eren mali yılda 200 milyar dolarlık gelirinin neredeyse yüzde 98’inin reklamlardan geldiğini açıklamıştı. Analistlere göre Instagram gelirlerinin yüzde 90’dan fazlası da reklamlardan oluşuyor.
UZMANLARDAN SORUMLULUK VE DENETİM UYARISI
BBC’nin bulgularını değerlendiren Hindistan Yüksek Mahkemesi’nin emekli yargıçlarından Madan Lokur, meselenin çok ciddi olduğunu söyledi. Lokur, Instagram’ın “suç faaliyetine katılarak para kazanmasından” endişe duyduğunu belirtti.
Lokur, Hindistan yasalarının sosyal medya şirketlerini kullanıcıların yüklediği içeriklerden belirli ölçüde koruduğunu hatırlatmakla birlikte, platformların sorumluluktan tamamen kaçamayacağını ifade etti.
Eski Facebook Başkan Yardımcısı Brian Boland da BBC’ye yaptığı değerlendirmede bulgulardan “dehşete düştüğünü ancak şaşırmadığını” söyledi. Boland, Instagram algoritmasının kullanıcıları platformda tutmak için daha uç ve daha cezbedici içerikler göstermeye eğilimli olduğunu savundu.
Boland, sorunun algoritmaların doğrudan suç üretmek üzere tasarlanması olmadığını; ancak gelir ve tıklama hedefleriyle hareket eden sistemlerin yeterince sorumlu biçimde yönlendirilmemesi halinde tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini dile getirdi.
Telegram ise çocuk cinsel istismarı materyallerini kaldırmak için hem otomatik hem de insan denetimi kullandığını açıkladı. Şirket, 2026 yılında bu tür materyallerle bağlantılı 274 binden fazla grup ve kanalı kaldırdığını bildirdi. BBC’nin bildirdiği iki kanaldan biri hızla kapatılırken, diğerinin iki haftadan fazla süre yeni içerik yüklemeyi sürdürdüğü aktarıldı.
Dubai merkezli Telegram, NCMEC üyesi değil. Şirket, çocuk istismarı materyallerinin tespiti ve kaldırılması için platformlarla çalışan Internet Watch Foundation’a 2024’ün sonlarında katılmıştı.
Hindistan’da çocuk cinsel istismarı materyali de yetişkin pornografisi dağıtımı da suç kapsamında değerlendiriliyor. BBC’nin aktardığına göre, Hindistan 2025’te NCMEC Siber İhbar Hattı’na gelen bildirimlerde 1,9 milyon raporla ABD’nin ardından ikinci sırada yer aldı.
Telangana eyaletindeki Siber Güvenlik Bürosu Direktörü Shikha Goel, Meta’ya ait Instagram ve Facebook’tan daha fazla ihbar aldıklarını söyledi. Goel, bunun bu platformların en büyük sorun kaynağı olduğu anlamına gelmeyebileceğini, iyi çalışan tespit sistemlerinin de daha fazla ihbar üretebileceğini vurguladı.
Mumbai merkezli Rati Vakfı ise çocuk cinsel istismarı materyallerine ilişkin aldığı ihbarların büyük çoğunluğunun Meta platformlarından geldiğini belirtti. Vakfın kurucu ortağı Siddharth Pillai, suçluların Instagram’dan Telegram’a geçişi kullanarak denetim çabalarından kaçabildiğini ve kaldırılan içerikleri yeniden yüklediğini söyledi.
Çocuk hakları alanında çalışan Bhuwan Ribhu da sorunun organize suç boyutuna dikkat çekti. Ribhu’ya göre talep ve arz zincirinin izlenmesi, sınır ötesi istihbarat paylaşımı ve uluslararası işbirliği, çevrimiçi çocuk istismarıyla mücadelede kritik önem taşıyor.
Haber Kaynağı : 12punto
