Çinli teknoloji şirketi Moonshot tarafından geliştirilen açık kaynaklı Kimi K3 yapay zeka modeli, düşük kullanım maliyeti ve kodlarının serbestçe indirilebilmesiyle ABD merkezli teknoloji şirketlerinin iş modellerine yönelik tartışmaları artırdı. Modelin tanıtılmasının ardından küresel teknoloji hisselerinde satış baskısı yaşanırken, Çin'in yapay zeka alanındaki küresel etkisini genişletme stratejisi yeniden gündeme geldi.
İngiliz The Telegraph gazetesinde dün "Çin'in Moonshot'ı Batı'yı 'yapay zeka komünizmi' ile tehdit ediyor" başlığıyla yayımlanan haberde, dikkat çeken değerlendirmeler yer aldı.
Çin merkezli Moonshot şirketinin geliştirdiği Kimi K3 adlı açık kaynaklı yapay zeka modeli, ABD'nin sektördeki üstünlüğünü ve Batılı teknoloji şirketlerinin gelir modellerini tehdit edebileceği endişelerine neden oldu.
Modelin, ABD merkezli OpenAI ve Anthropic tarafından geliştirilen en ileri yapay zeka sistemlerine yakın performans gösterdiği, buna karşılık daha düşük maliyetle çalıştırılabildiği belirtildi.
Moonshot, kullanıcıların modelin temelini oluşturan kodları ücretsiz olarak indirmesine ve değiştirmesine de izin veriyor.
Şirket, Kimi K3'e yönelik yoğun talebin sunucularında aşırı yük oluşturmasının ardından pazar günü yeni abonelikleri geçici olarak durdurmak zorunda kaldı.
ALİBABA DA YENİ MODELİNİ HAZIRLIYOR
Çinli teknoloji şirketi Alibaba da açık kaynaklı Qwen yapay zeka modelinin yeni bir sürümünü piyasaya sürmeye hazırlandığını açıkladı.
Alibaba, söz konusu modelin piyasadaki en güçlü yapay zeka sistemlerinden biri olacağını ve Anthropic'in en gelişmiş sisteminin yalnızca biraz gerisinde kalacağını ileri sürdü.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Çin yapımı yapay zeka sistemlerinin gelişmekte olan ülkelerde yaygınlaştırılmasını desteklediği bir dönemde yapılan bu açıklamalar, Pekin'in teknoloji alanındaki küresel etkisini artırma çabalarının bir parçası olarak değerlendirildi.
OpenAI yöneticilerinden Dean Ball, Çin'in yapay zeka kodlarını ücretsiz olarak kullanıma açma stratejisinin “tam anlamıyla yapay zeka komünizmine” yol açabileceğini savundu.
Ball, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Çinli yapay zeka modellerinin kullanımını sınırlamak için adımlar atabileceğini öne sürdü.
Alibaba, ulusal güvenlik endişeleri nedeniyle Beyaz Saray tarafından kara listeye alınmıştı.
ABD'Lİ MODELLERLE BENZER PERFORMANS
Kimi K3'ün, güç göstergelerinden biri olarak kabul edilen parametre sayısı bakımından dünyanın en büyük açık yapay zeka modeli olduğu belirtildi.
Artificial Analysis ve Arena.ai tarafından yapılan değerlendirmelerde modelin, OpenAI ve Anthropic tarafından geliştirilen en ileri sistemlere benzer performans sergilediği aktarıldı.
Artificial Analysis verilerine göre Kimi K3'ün her bir zeka endeksi görevi için kullanım maliyeti 0,95 dolar olarak hesaplandı. OpenAI'ın en gelişmiş modelinde ise aynı maliyetin 1,04 dolar olduğu bildirildi.
Modelin piyasaya sürülmesi, ABD'de benzer bir sistemin neden ülkede geliştirilemediğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.
Moonshot'ın kurucusu ve Üst Yöneticisi Yang Zhilin, ABD'nin Pennsylvania eyaletindeki Carnegie Mellon Üniversitesinde doktora eğitimi aldıktan sonra Çin'e dönmüştü.
Carnegie Mellon Üniversitesi öğretim üyesi Russ Salakhutdinov, öğrencisi Yang'ın ABD'de kalmak için Apple'dan gelen teklif dahil birçok fırsata sahip olduğunu ancak ülkesine dönmeyi tercih ettiğini belirtti.
ÇİN YAPAY ZEKA ETKİSİNİ GENİŞLETMEYİ HEDEFLİYOR
Moonshot'ın yükselişi, Şi Cinping'in Çin'in yapay zeka alanındaki küresel etkisini artırmaya çalıştığı bir dönemde gerçekleşti.
Şi, cuma günü yaptığı konuşmada Pekin yönetiminin gelişmekte olan ülkelerin yapay zeka kapasitelerini büyütmesine yardımcı olacağını söyledi.
Bu açıklamadan bir gün önce Rusya, Brezilya ve Pakistan'ın da aralarında bulunduğu 29 ülke, Çin öncülüğündeki Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütüne katılmıştı.
Surrey Üniversitesi Siber Güvenlik Uzmanı Prof. Alan Woodward, Çinli şirketlerin modellerini kamuoyunun kullanımına açtığını, ABD'nin ise bu sistemlerin yayılmasını kontrol etmeye çalıştığını ifade etti.
Woodward, Çin'in bu stratejisinin uzun vadede yapay zeka alanında hakimiyet kurmasını sağlayabileceğini, ancak böyle bir durumda Pekin'in daha kontrolcü bir yaklaşım benimseyebileceğini ileri sürdü.
Bağımsız teknoloji analisti Richard Windsor da Çin'in yapay zeka stratejisini, ülkenin güneş paneli ve otomotiv sektörlerinde uyguladığı politikalara benzetti.
ÇALIŞANLARIN ÇİNLİ YAPAY ZEKA KULLANIMI ARTIYOR
ABD merkezli Harmonic Security tarafından hazırlanan bir raporda, ABD ve İngiltere'de her 12 çalışandan birinin halihazırda bir tür Çinli yapay zeka sistemi kullandığı tahmin edildi.
Harmonic Security Üst Yöneticisi Alastair Paterson, şeffaflık eksikliği bulunduğunu savunarak bu platformlara yüklenen verilerin Çin Komünist Partisinin mülkiyetine geçebileceğinin varsayılması gerektiğini öne sürdü.
Çinli şirketlerin gelişmiş yapay zeka modellerini ücretsiz olarak kullanıma sunmasının, Pekin'in küresel etkisini genişletmesinin yanı sıra OpenAI ve Anthropic gibi ABD'li teknoloji şirketlerinin iş modellerini de zayıflatabileceği belirtildi.
Bu şirketler, yapay zeka sistemlerinden elde edilecek abonelik gelirlerinin teknolojiye yapılan yüksek harcamaları karşılayacağını ve şirket değerlerinin 1 trilyon doların üzerine çıkmasına katkı sağlayacağını öngörüyor.
ABD'Lİ ŞİRKETLERİN İŞ MODELLERİ BASKI ALTINDA
İngiltere Ulusal Siber Güvenlik Merkezinin eski Başkanı Ciaran Martin, açık ağırlıklı bir model olan Kimi K3'ün herkes tarafından kullanılabileceğini ve ihtiyaçlara göre uyarlanabileceğini belirtti.
Martin, düşük maliyetle birleşen bu özelliğin modeli özellikle ABD'nin doğrudan etki alanı dışındaki ülkelerde cazip hale getireceğini ifade etti.
Bu durumun ABD'deki öncü yapay zeka şirketlerinin iş modelleri üzerinde baskı oluşturacağını kaydeden Martin, söz konusu baskının daha geniş ekonomik sonuçlar doğurabileceğini bildirdi.
ABD ekonomisinin son dönemde yapay zeka altyapısı ve teknolojisine yapılan yüksek yatırımlardan destek aldığına işaret edilirken, bu yatırımların beklenen getiriyi sağlayamayacağına yönelik bir işaretin borsalarda sert satışlara yol açabileceği değerlendirildi.
SİBER GÜVENLİK ENDİŞELERİ
Kimi K3 gibi güçlü bir açık kaynaklı yapay zeka modelinin kullanıma sunulması, siber güvenlik uzmanlarının da endişelerini artırdı.
ABD hükümeti haziran ayında, finansal sistemlere yönelik siber saldırılarda kullanılabileceği endişesiyle Anthropic'in son yapay zeka modeli Claude Mythos'a erişimi geçici olarak durdurmuştu.
Martin, Kimi K3'ün de güvenlik riskleri oluşturduğunu belirterek bu risklerin yalnızca modelin Çin menşeli olmasından değil, açık olarak kullanıma sunulmasından kaynaklandığını ifade etti.
Modelin Claude Mythos'a benzer siber saldırı yeteneklerine sahip olabileceğini belirten Martin, açık yapısı nedeniyle bu kabiliyetlere erişimin kontrol altında tutulmasının mümkün olmayabileceğini kaydetti.
