Hava güzel olduğunda yorgun hissetmek birçok kişiye şaşırtıcı gelebilir. Güneşli günler ve tatil planlarına rağmen hissedilen halsizlik, uzmanlara göre yaz aylarında sık görülen bir durum.
Independent'a konuşan doktor ve sağlıklı yaşam uzmanı Dr. John Briffa'ya göre yaz yorgunluğu; sıcak hava, susuz kalma, günlerin uzaması ve mevsimsel alerjiler gibi çeşitli etkenlerden kaynaklanabiliyor.
İşte yaz aylarında yorgunluğa yol açan 5 neden ve bu durumla başa çıkmaya yönelik öneriler:
1. Sıcak hava dalgaları
Uzmanlara göre yüksek sıcaklıklar, vücudun ısı dengesini koruma mekanizmasını zorlayarak yorgunluğa neden olabiliyor.
Dr. Briffa, enerji üretimini sağlayan metabolizmanın dar bir sıcaklık aralığında en verimli şekilde çalıştığını belirtiyor. Vücut sıcaklığının yalnızca yarım derece kadar artması veya azalmasının bile metabolizmayı yavaşlatabileceğini ifade ediyor.
Sıcağa bağlı yorgunluğu azaltmak için avuç içleri, alın ve ayak tabanları gibi kılsız bölgelerin serinletilmesini öneren Briffa, bu bölgelerin vücut sıcaklığını en hızlı düşüren alanlar olduğunu söylüyor.
Uzman, yaklaşık 15 derece sıcaklıktaki soğuk bir bezin kullanılmasını tavsiye ederken, aşırı soğuk uygulamaların damarların büzüşmesine neden olabileceği uyarısında bulunuyor. Deniz, göl veya nehir kenarında bulunulması halinde ise yalnızca ayakların suya sokulmasının bile hiçbir şey yapmamaktan daha faydalı olabileceğini belirtiyor.
2. Susuz kalmak
Güneşe maruz kalma, terleme ve yeterince sıvı tüketmemek yaz aylarında susuz kalma riskini artırıyor.
Yorgunluk; baş ağrısı, baş dönmesi ve gözlerde çöküklük gibi belirtilerle birlikte görülen susuzluk belirtilerinden biri olarak öne çıkıyor.
Dr. Briffa, araştırmalara göre vücut ağırlığının yalnızca yüzde 1-2'si kadar hafif sıvı kaybının bile zihinsel performansı olumsuz etkileyebildiğini ifade ediyor.
Uzman, birçok kişinin ancak susadığında su içtiğini ancak susuzluk hissinin aslında geç ortaya çıkan bir belirti olduğunu vurguluyor.
Vücudun yeterince sıvı alıp almadığını anlamanın pratik yollarından birinin idrar rengini takip etmek olduğunu belirten Briffa, gün boyunca idrar renginin açık sarı kalmasının yeterli sıvı alımına işaret ettiğini söylüyor. Rengin koyulaşmasının ise susuzluk belirtisi olabileceğini ifade ediyor.
3. Alkol tüketimi
Yaz aylarında tatiller, açık havada geçirilen zamanın artması ve günlerin uzaması nedeniyle alkol tüketimi de artabiliyor.
Uzmanlara göre alkolün olumsuz etkilerinden biri de uyku kalitesini düşürmesi.
Dr. Briffa, ölçülü ve sorumlu alkol tüketimine karşı olmadığını belirtirken, küçük miktarlardaki alkolün bile uykuyu bozabileceğini ve kişinin sabah yeterince dinlenmemiş uyanmasına neden olabileceğini söylüyor.
Uzman, çoğu kişinin orta büyüklükte bir kadeh şarap veya bir bardak bira tükettiğinde ciddi bir sorun yaşamayabileceğini ancak iki içki ve üzerindeki tüketimin uyku kalitesini belirgin şekilde olumsuz etkileyebileceğini ifade ediyor.
4. Günlerin uzaması
Yaz aylarında gün ışığının daha uzun sürmesi de uyku düzenini etkileyebiliyor.
Uzmanlara göre gece saatlerinde ışığa maruz kalmak sirkadiyen ritmi bozabiliyor. Yazın geç saatlere kadar havanın aydınlık olması uykuya dalmayı güçleştirirken, sabah güneşinin erken doğması da uyku süresini kısaltabiliyor.
Dr. Briffa, insanların yalnızca hava aydınlık olduğu için erken saatlerde eve girmesini önermediğini ancak sabah güneş ışığını azaltmanın daha uzun süre uyumaya yardımcı olabileceğini belirtiyor.
Bu amaçla karartma perdeleri veya uyku gözlüğü kullanılmasını tavsiye ediyor.
5. Polen alerjisi
Yaz aylarında polen seviyelerinin yükselmesi saman nezlesi olan kişilerde burun tıkanıklığı ve göz kaşıntısı gibi belirtileri artırabiliyor. Bu durum da kaliteli uykuyu olumsuz etkileyebiliyor.
Dr. Briffa, burun tıkanıklığı yaşayan saman nezlesi hastalarının burundan rahat nefes almasının büyük önem taşıdığını belirtiyor. Burundan nefes almanın ağızdan nefes almaya göre daha verimli olduğunu, gece boyunca ağızdan nefes almanın ise aşırı solunuma ve oksijen seviyesinde düşüşe yol açabileceğini ifade ediyor.
Uzman, gece hava yollarını açık tutmak için burun köprüsüne yapıştırılan plastik burun bantlarının kullanılabileceğini söylüyor.