ABD ile İran arasındaki mutabakatın sona ermesiyle Orta Doğu’da gerilim yeniden yükselirken petrol piyasalarında da jeopolitik risk primi arttı. Ancak Brent petrolde son haftalarda görülen yükseliş, savaşın ilk dönemindeki sert ralliye kıyasla daha sınırlı kaldı.
Brent petrolün varil fiyatı, savaşın başladığı 28 Şubat’tan sonraki ilk üç haftada yaklaşık yüzde 43 artmış, dönem içinde 119,5 dolara kadar yükselmişti. ABD Başkanı Donald Trump’ın mutabakatın sona erdiğini açıklaması ve ABD-İran hattında çatışmaların yeniden başlamasının ardından 8 Temmuz’dan bu yana yükseliş yaklaşık yüzde 24 seviyesinde kaldı.
Fiyatlar 20 Temmuz haftasında yaklaşık yüzde 14 artarak perşembe günü 102 dolara kadar çıktı. Ancak cuma günü önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 4 gerileyen Brent petrol, yeniden 97 doların altına indi. Bu tablo, piyasanın gerilimi fiyatlamaya devam ettiğini ancak önceki dönemdeki kadar sert tepki vermediğini gösterdi.
YÜKSEK STOKLAR RALLİYİ SINIRLIYOR
Uzmanlara göre fiyat artışının sınırlı kalmasında beklenen düzeyde fiziki arz kaybı yaşanmaması, küresel stokların yüksek seyretmesi ve denizdeki petrol hacminin artması etkili oluyor. Kpler Kıdemli Petrol Uzmanı Homayoun Falakshahi, petrol fiyatlarındaki yükselişin büyük ölçüde jeopolitik risk priminden kaynaklandığını belirtti.
Falakshahi, haziranda Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının ardından denizdeki petrol hacminin 1,35 milyar varille rekor seviyeye çıktığını, Çin’in yüksek ham petrol stoklarının da kısa vadede piyasaya esneklik sağladığını söyledi.
Falakshahi’ye göre Trump’ın küresel petrol fiyatları üzerindeki doğrudan etkisi sınırlı olsa da açıklamaları ve sosyal medya paylaşımları piyasa beklentilerini kısa vadede yönlendirebiliyor.
Trump’ın 2028’de yeniden aday olacağını açıklaması, kasımda yapılacak ara seçimlerin siyasi önemini artırdı. ABD’de ekonomi, enflasyon ve akaryakıt fiyatları seçmen davranışında kritik başlıklar arasında yer alırken, Washington yönetiminin benzin fiyatlarını yukarı taşıyabilecek gelişmeleri sınırlamaya çalışabileceği değerlendiriliyor.
Viyana Enerji Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Fereydoun Barkeshli, petrol piyasasının oldukça spekülatif bir döneme girdiğini belirterek yatırımcıların uzun süreli arz kesintisinden çok normalleşme ihtimalini fiyatladığını ifade etti. Barkeshli, piyasaların Orta Doğu’daki gelişmelere savaşın ilk dönemine kıyasla daha zayıf tepki verdiğini söyledi.
İsviçre merkezli veri sağlayıcısı Sparta’nın ham petrol piyasasından sorumlu yöneticisi Aaron Kildow ise Trump yönetiminin ara seçimler öncesinde akaryakıt fiyatlarını düşürmek için kullanabileceği araçların sınırlı olduğunu vurguladı. Kildow’a göre rafine petrol ürünleri ihracatına geçici kısıtlama getirilmesi teorik bir seçenek olsa da bu adım müttefik ülkelerin yakıt arzı dahil ciddi sonuçlar doğurabilir.
Kildow, petrol fiyatlarını kalıcı biçimde aşağı çekmenin en etkili yolunun Orta Doğu’daki çatışmaların sona ermesi ve sevkiyatların normale dönmesi olduğunu belirtti. ABD’de ham petrol üretiminin arttığını ancak bu üretimin Basra Körfezi’nden sağlanan orta yoğunluklu ham petrolün yerini tam olarak dolduramadığını kaydetti.
Haber Kaynağı : 12punto
