Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, tüketici kredilerinden tahsil edilen Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) ile ilgili emsal oluşturacak bir karara imza attı. Verilen kararda, taraflar arasında imzalanan sözleşme belgelerinde BSMV bedelinin krediyi kullanan kişi tarafından ödeneceğinin açıkça belirtilmesi halinde, bu maddenin "haksız şart" kapsamında değerlendirilemeyeceğine hükmedildi.
DAVA SÜRECİ BSMV İADESİ TALEBİYLE BAŞLADI
Hukuki süreç, Antalya 3. Tüketici Mahkemesinde açılan bir dava ile başladı.
Bir tüketici, kullandığı çeşitli krediler sebebiyle bankanın kendisinden kestiği BSMV tutarının iade edilmesi talebiyle icra takibi yoluna başvurdu. Banka yönetimi bu takibe itiraz edince, davacı taraf itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı ödenmesi istemiyle konuyu yargıya taşıdı.
Banka cephesi ise yapılan BSMV tahsilatının mevcut mevzuata tamamen uygun olduğunu savunarak açılan davanın reddedilmesini talep etti.
YEREL MAHKEME TÜKETİCİYİ HAKLI BULDU
Dosyayı değerlendiren ilk derece mahkemesi, BSMV'nin asıl mükellefinin bankalar olduğuna işaret etti. Bu vergi yükünün tüketiciye aktarılmasını öngören maddenin, tüketici ile karşılıklı müzakere edilmeksizin bankanın standart sözleşme metinlerine eklendiği belirtildi. Mahkeme heyeti bu gerekçeleri dikkate alarak, ilgili sözleşme hükmünün 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde "haksız şart" niteliği taşıdığına karar verdi. Bu kararla birlikte davanın kabul edilmesine, bankanın icra takibine yönelik itirazının iptaline, takibin sürmesine ve bankanın icra inkar tazminatı ödemesine hükmedildi.
ADALET BAKANLIĞI DEVREYE GİRDİ VE KARARI TEMYİZ ETTİ
Yerel mahkemenin tüketici lehine verdiği bu kararın ardından Adalet Bakanlığı sürece dahil oldu. Bakanlık, alınan kararın hukuka aykırı olduğu gerekçesini sunarak kanun yararına temyiz başvurusunda bulundu. Yapılan müracaatta, BSMV'nin tüketiciye yansıtılması hususunda tarafların sözleşme yoluyla anlaşabileceği, dolayısıyla sözleşmede yer alan bu tür düzenlemelerin "haksız şart" olarak sayılamayacağı savunuldu.
YARGITAY 3. HUKUK DAİRESİ'NDEN EMSAL KARAR
Temyiz dosyasını ele alan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi; 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu ile 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerini bir bütün olarak değerlendirdi. Açıklanan kararın metninde, davacı tüketicinin ilgili bankadan farklı tarihlerde altı adet ayrı tüketici kredisi çektiği ve toplamda 5 bin 21 lira 24 kuruş BSMV ödemesi yaptığı kayıtlara geçirildi. Bununla birlikte, kredi sözleşmeleri ve sözleşme öncesi bilgi formlarında; BSMV ile gider vergilerinin tüketici tarafından ödeneceğinin taraflar arasında açıkça kararlaştırıldığı ve toplam geri ödeme tutarlarında bu vergi miktarının gösterildiği belirtildi.
VERGİ YÜKÜ SÖZLEŞMEDE "HAKSIZ ŞART" SAYILMADI
Yargıtay heyeti, kredi sözleşmesinde açık ve net bir şekilde kararlaştırılmış olması durumunda BSMV'nin krediyi kullanan tüketiciye yansıtılmasının mümkün olduğuna karar verdi. Bu uygulamanın tüketici açısından "haksız şart" oluşturmadığı ifade edilen kararda, geçmişte benzer yönde kararlar veren Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ile kapatılan 13. Hukuk Dairesinin emsal içtihatlarına da atıfta bulunuldu.
TÜKETİCİ LEHİNE OLAN KARAR KANUN YARARINA BOZULDU
Nihai kararda Yargıtay, yerel mahkemenin davayı kabul etme yönündeki kararının usul ve yasaya aykırı olduğuna hükmetti.
Bu kapsamda Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz talebi kabul edilerek, Antalya 3. Tüketici Mahkemesinin verdiği karar, davanın sonucuna etki etmemek kaydıyla kanun yararına bozulmuş oldu.
