Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmesinin ardından, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) etkisi giderek azaldı. Yetkileri elinden alınan Meclis'in denetim görevi de işlevsizleştirildi.
TBMM'nin büyük oranda iktidarın tartışmalı düzenlemelerini ve uluslararası anlaşmaları onaylamak amacıyla çalıştırıldığı, yurttaşın taleplerini içeren çok sayıda kritik görüşme ve kanun teklifinin ise AKP ve MHP oylarıyla reddedildiği belirtiliyor.
Yeni sistemin TBMM'yi etkisizleştirdiği yönündeki tespitler, Meclis Başkanlığı’nın resmi verilerine de yansıdı.
MECLİS'İN YETKİSİ DE ETKİSİ DE AZALDI
BirGün'den Mustafa Bildircin'in haberine göre, 2 Haziran 2023 tarihinde başlayan 28’inci Yasama Dönemi’nde bakanlıklara sunulan soru önergelerinin büyük bölümünün yanıtsız kalması, denetim mekanizmasının tırpanlandığını ortaya koydu.
12 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla TBMM Başkanlığı’nca işleme alınan 44 bin 154 yazılı soru önergesinden yalnızca 6 bin 157’sine yasal süre içinde yanıt verildi. Milletvekillerinin önergelerine süresi içinde cevap alma oranı yüzde 14’te kalırken, yasal süre geçtikten sonra cevaplanan önerge sayısı 24 bin 53 oldu.
Soru önergelerinin yanıtlanmama oranlarının bazı bakanlıklara göre dağılımı şu şekilde özetlendi:
- Sağlık Bakanlığı: Yüzde 60 (Her 10 önergeden altısı cevapsız bırakıldı)
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı: Yüzde 53
- İçişleri Bakanlığı: Yüzde 42
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı: Yüzde 38
- Adalet Bakanlığı: Yüzde 31
TBMM Başkanlığı, soruların "Meclis'in saygınlığına uygun, tam, yeterli ve tatminkâr nitelikte" hazırlanması için bakanlıklardan ricada bulunulduğunu kaydetti.
Ancak bakanlıkların, sorular karşısında internet sitelerinden link vermekle yetindiği ve bu linklerin de yanıt içermediği belirtildi. Birçok önergede soruların seçilerek yanıtlandığı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın ise çok sayıda önergeyi “İlgi alanımız dışında” diyerek yanıtladığı görüldü.
12 BİN 742 SORUYA BAKANLIK YANITI BEKLENİYOR
Bakanlıkların yanıtsız bıraktığı ve cevap bekleyen önerge sayısı ise 12 bin 742 olarak kayıtlara geçti.
Yazılı soru önergelerine anayasal süre içinde yanıt verilmeme gerekçesi sorulduğunda ise bakanlıkların çeşitli bahaneler ürettiği dikkat çekti:
- Milli Savunma Bakanlığı: Önergelerin ulaşmasını müteakiben bilgi ve belgelerin ivedi şekilde koordine edildiğini ve mümkün olan en kısa sürede cevap verildiğini savundu.
- Ticaret Bakanlığı: Çalışmaların yoğunluğu ve bilgilerin temini kapsamında geçen süre nedeniyle zaman zaman süresi geçtikten sonra cevap verilebildiğini belirtti.
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı: İlgili soruya verilen yanıtın, yasal süre aşıldığı gerekçesiyle henüz Meclis’e ulaştırılmadığı görüldü.
