Emekli aylığının ne kadar olacağı, Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) çalışma hayatı boyunca bildirilen prime esas kazanç tutarına ve prim gün sayısına göre belli oluyor. Çalışma yaşamı boyunca ortalama aylık kazanç hesaplanıyor. Hesaplanan bu tutar, aylık bağlama oranı (ABO) ile çarpılarak bağlanacak emekli aylığı belirleniyor.
SORULARINIZ İÇİN: [email protected]
Normalde emekli aylığı bu şekilde hesaplanıyor. Prime esas kazancı yüksek, prim gün sayısı fazla olanlara yüksek emekli aylığı bağlanırken, prime esas kazancı düşük, prim gün sayısı az olanlara ise daha az emekli aylığı bağlanıyor.
Buraya kadar her şey normal. Ancak, yüksek enflasyon dönemlerinde, çalışma yaşamı boyunca yatırılan prime esas kazançların emeklilik dilekçesi verilen tarihteki değerini hesaplamak için kullanılan güncelleme katsayısı nedeniyle dilekçe verilen tarih de emekli aylığı üzerine çok büyük fark yaratıyor. Yıl ortasındaki enflasyon ile yıl sonundaki enflasyon arasında farkın yüksek olduğu yıllarda emeklilik dilekçesinin hangi tarihte verileceği, ömür boyu alınacak emekli aylığı üzerinde büyük fark ortaya çıkartabiliyor.
Hatırlanırsa 2024 yılında dilekçe verenler ile 2025 yılında dilekçe verenlere bağlanan emekli aylığı arasında yüzde 30 – 31 oranında fark ortaya çıktı. 2022 yılından 2023 yılına geçişte de yüzde 17 oranında fark oldu.
DİLEKÇEYİ 2026 YILINDA VERENLERİN AYLIĞI NASIL HESAPLANACAK?
Öncelikle bir noktanın altını çizmek gerekiyor. Söz konusu fark SSK (4/a), BAĞ-KUR (4/b) ve 5510 Sayılı Kanuna tabi kamu görevlileri için geçerlidir. 5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanunu’na tabi kamu görevlileri bu uygulamadan etkilenmemektedir.
Emeklilik dilekçesini 31 Aralık 2026 tarihine kadar verenler, bu yılın ocak ve temmuz ayında SSK, BAĞ-KUR’luların emekli aylığına yapılan yüzde 12,19 ve yüzde 17,76 oranındaki zamlardan yararlanacaklar. Ocak ve temmuz ayındaki bu zamların toplamı yüzde 32,1’e ulaşıyor.
DİLEKÇEYİ 2027 YILINDA VERENLERİN AYLIĞI NASIL HESAPLANACAK?
Dilekçeyi 1 Ocak 2027 tarihi ve sonrasında verenler 2026 yılında emekli aylıklarına yapılan toplam yüzde 32,1 oranındaki zamdan yararlanamayacaklar.
Onların emekli aylığı hesaplanırken tüketici fiyat endeksinde (TÜFE) 2026 yılındaki artışın tamamı ile gayri safi yurtiçi hasıla artışının yüzde 30’undan oluşan güncelleme katsayısı kullanılacak.
Güncelleme katsayısı 1,32 çıkarsa dilekçeyi 2026 yılında verenlerle 2027 yılında verenlerin aylıkları arasında fark olmayacak. Güncelleme katsayısının 1,32 olmasını “yüzde 32” diye anlamak gerekir. Güncelleme katsayısı 1,32’den ne kadar düşük çıkarsa dilekçeyi 2027 yılında verenler o kadar dezavantajlı olacak.
TAHMİNLER NE DİYOR?
Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahminlerini yüzde 26 olarak açıkladı. Orta Vadeli Program’da (OVP) 2026 yılı GSYH büyümesi hedefi yüzde 3,8 olarak belirlendi.
Uluslararası Para Fonu (IMF) önceki gün yaptığı açıklamada 2026 yılı büyümesini yüzde 2,9, enflasyonu yüzde 28,6 tahmin etti.
Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketinde yıl sonu enflasyonu tahmini yüzde 29,14, 2026 yılı GSYH büyümesi tahmini yüzde 3,2 oldu.
Bu varsayımlara göre hesaplama yaptığımızda güncelleme katsayısı şöyle çıkıyor:
TCMB Piyasa Katılımcıları Anketine göre 1,3010.
IMF tahminine göre 1,2947
TCMB enflasyon tahmini + OVP GSYH hedefine göre 1,2714
DİLEKÇE TARİHİNE NASIL KARAR VERMELİ?
Bugün için her üç tahmine göre de 2026 yılında dilekçe verenler 2027 yılında dilekçe verenlere göre daha avantajlı olacak gibi görünüyor.
Ancak, yıllık enflasyon yüzde 31’i, GSYH büyümesi de yüzde 3’ü aşarsa 2027 yılında dilekçe verenler daha avantajlı çıkar.
Mutlaka emekliye ayrılmak isteyenler için 2026 yılında dilekçe vermek yanlış olmayacak gibi düşünülebilir. Ancak, Türkiye’de ve dünyada 24 saatte bile çok hızlı gelişmeler yaşanıyor. Enflasyon yılın geri kalanında aniden hızlı artarsa hesap değişebilir. Bu açıdan yılın son aylarına kadar beklemek faydalı olabilir.
Emeklilik dilekçesi verirken işçilerin kıdem tazminatını da hesaba katması gerekir. İş yerlerinde genellikle her yılın başında ücretler artıyor. Son iş yerinde 20 -25 yıl çalışan işçinin kıdem tazminatı, yıl başındaki zamlardan önemli ölçüde etkilenir. Ömür boyu emekli aylığını yüzde 2-3 daha fazla almak mı, yoksa kıdem tazminatını yüzde 15-20 zamlı almak mı daha avantajlı olacak? Bunun da hesabının yapılması gerekir.
Son iş yerinde çalışma süresi kısa olduğu için kıdem tazminatı beklentisi düşük veya hiç olmayanlar ise buna göre karar verebilir.
