Avrupa Birliği, Türkiye’nin bu yıl ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi COP31 öncesindeki hazırlık sürecinde Güney Kıbrıs’ı dışarıda bırakmasına tepki gösterdi. Reuters’ın haberine göre konu, perşembe günü yapılan AB iklim bakanları toplantısında gündeme geldi.
Güney Kıbrıs, Türkiye tarafından New York ve Tokyo’da düzenlenen COP31 hazırlık toplantılarına davet edilmediğini bildirdi. Türkiye ise Güney Kıbrıs’ın Birleşmiş Milletler koordinasyonunda yapılan COP31 bağlantılı tüm etkinliklere davet edildiğini, ancak Türkiye’nin ulusal düzeyde düzenlediği hazırlık, istişare ve tanıtım toplantılarının bu kapsamda değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.
Reuters’a konuşan Türk diplomatik kaynaklar, “Ülkemizin COP31 öncesinde yürüttüğü çeşitli temas ve toplantılar, hazırlık, istişare ve tanıtım amacıyla ulusal düzeyde düzenlenen etkinliklerdir” açıklamasını yaptı. Aynı kaynak, COP31 Liderler Zirvesi için resmi davet sürecinin henüz başlamadığını belirterek, “Bu nedenle Liderler Zirvesi için hiçbir UNFCCC tarafına davet gönderilmemiştir” dedi.
AB: Güney Kıbrıs dışlanamaz
AB İklim Komiseri Wopke Hoekstra, AB ülkelerinin Türkiye’nin tutumunu kabul etmeyeceği konusunda uzlaştığını söyledi. Hoekstra, perşembe akşamı düzenlediği basın toplantısında, Güney Kıbrıs’ın dışlanmasının “kabul edilemez” olduğunu hem Birleşmiş Milletler’e hem de Türkiye’nin AB nezdindeki temsilciliğine ilettiğini belirtti.
Hoekstra, “Diğer 26 üyenin tam dayanışması geçerli olacak” diyerek AB’nin Güney Kıbrıs’a destek verdiğini söyledi. AB Komiseri, “Aynı şekilde muamele görmesi gereken 27 üye devlet var. Bu 27 üyeli bir birliktir, nokta” ifadelerini kullandı.
Türkiye, Güney Kıbrıs’ni tanımıyor. Ankara, adanın kuzeyindeki Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni tanıyan tek ülke konumunda. Güney Kıbrıs ise Avrupa Birliği üyesi olarak AB’nin COP31 hazırlıklarında yürüttüğü koordinasyonda yer alıyor.
Bazı AB ülkeleri boykot seçeneğini gündeme getirdi
Reuters’a göre Türkiye, COP31’e ev sahipliği yapacak; Avustralya ise zirvenin merkezindeki BM iklim müzakerelerini yürütecek. Bu alışılmadık model, iki ülkenin de zirveye ev sahipliği yapmak istemesinin ardından varılan uzlaşmayla kabul edilmişti.
Türkiye’nin, COP31’de BM müzakerelerine katılacak herhangi bir ülkeyi dışlama yetkisi bulunmuyor. Ancak Ankara’nın zirve kapsamında çeşitli yan etkinlikler ve anlaşmalar hazırladığı belirtiliyor. Bu başlıklar arasında AB’nin de desteklediği küresel elektrik hedefi gibi girişimler yer alıyor.
Güney Kıbrıs tarafı ise Türkiye’nin ev sahibi sıfatıyla düzenleyeceği liderler bölümünden de dışlanabileceği endişesini taşıyor. Kıbrıs Çevre Bakanı Maria Panayiotou, bu konudaki kaygılarını AB toplantısında dile getirdi.
Polonya İklim Bakan Yardımcısı Krzysztof Bolesta, Güney Kıbrıs’a adil davranılmaması halinde bazı AB ülkelerinin COP31’e katılmamayı değerlendirebileceğini söyledi. Bolesta, “Eğer Kıbrıs’a haksız muamele yapılırsa Türkiye’ye gitmemeliyiz” dedi.
İrlanda: Gerilim diyalogla çözülebilir
Güney Kıbrıs, halen AB dönem başkanlığını yürütüyor ve bu kapsamda AB ülkelerinin COP31 hazırlıklarında koordinasyon rolü üstleniyor. Dönem başkanlığı gelecek ay İrlanda’ya geçecek.
İrlanda İklim Bakanı Darragh O’Brien, Reuters’a yaptığı açıklamada krizin Türkiye ile diyalog yoluyla çözülebileceğini söyledi. O’Brien, “Kıbrıs’la tam dayanışma içindeyiz. Bu durumun tırmanmasına gerek yok” dedi.
COP31’in kasım ayında Türkiye’de düzenlenmesi planlanıyor. Zirvede yaklaşık 200 ülkenin, küresel ısınmayla mücadele ve iklim politikaları konusunda yeni adımları müzakere etmesi bekleniyor.
