NİSANUR YILDIRIM / NEFES
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in göreve geldiği günden bu yana uyguladığı sıkı para politikası, yüksek enflasyon ve yüksek faiz sarmalındaki ekonomik program esnafı vurmaya devam ediyor. Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu’nun (TESK) Sicil Gazetesi’nde yayımlanan verilerine göre, yılın ilk yarısında 146 bin 439 yeni iş yerinin sicil tescili yapıldı. Aynı dönemde (Ocak-Haziran 2026) 63 bin 392 esnaf ise kepenk indirdi. Veriler, Türkiye genelinde her gün ortalama 352 esnafın kapandığını ortaya koydu.
Geçen yılın tamamında faaliyetini sonlandıran esnaf sayısı 120 bin 423 olarak kayıtlara geçmişti. Böylece 2026’nın ilk altı ayında, geçen yılın tamamındaki kapanış sayısının yüzde 53’üne ulaşılmış oldu. Mevcut eğilimin sürmesi halinde, yıl sonunda kepenk indiren esnaf sayısının geçen yılı aşacağı öngörülüyor. Geçen yılın aynı döneminde ise 56 bin 531 esnaf kepenk indirmişti. Buna göre, yıllık bazdaki kapanışlarda yüzde 12’lik bir artış kaydedildi. Ayrıca yılın ilk yarısında 13 bin 172 esnaf mesleğini tamamen terk ederek faaliyetine son verdi.
İSTANBUL ZİRVEDE
Aylık kapanış veri tabanı incelendiğinde; ocak ayında 12 bin 736, şubatta 11 bin 617, martta 9 bin 802, nisanda 11 bin 699, mayısta 7 bin 234 ve haziranda 10 bin 304 esnaf iş yerini kapattı. TESK verileri, son 4.5 yılda kepenk indiren toplam esnaf sayısının 568 bin 485’e ulaştığını gösterdi.
Büyük şirketler için dev finansman olanakları sunulurken, küçük esnaf da hükümetten acil bir destek paketi bekliyor. Esnafa yönelik somut bir destek adımının atılmaması halinde, kepenk kapatma dalgasının yıl sonuna doğru daha da derinleşeceği ifade ediliyor. Yılın ilk yarısında en fazla iş yeri açılışı ve kapanışı büyük şehirlerde gerçekleşti. İstanbul, 21 bin 518 yeni açılış ve 7 bin 538 kapanışla her iki kategoride de ilk sırada yer aldı. En fazla iş yeri kapanan diğer iller sırasıyla 4 bin 386 ile İzmir, 3 bin 454 ile Antalya, 3 bin 294 ile Ankara ve 2 bin 854 ile Bursa oldu.
Yalnızca haziran ayı veri tabanına bakıldığında ise bir ayda İstanbul’da 1.229, İzmir’de 675, Antalya’da 578, Ankara’da 499 ve Bursa’da 461 esnaf iş yerini kapattı. Bu veriler, haziran ayında sadece İstanbul’da günde ortalama 41 esnafın kapandığını ortaya koyuyor.
KÜÇÜK ESNAFA DESTEK YOK
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) programı bütçesinin 750 milyar liraya çıkarılması ve imalat sanayisine yönelik 250 milyar liralık yeni kredi paketinin duyurulmasıyla, sanayi sektörüne toplam 1 trilyon liralık uygun koşullu finansman imkanı sağlandı. Bu adım, küçük esnafa yönelik benzer bir destek paketinin açıklanıp açıklanmayacağı tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Ancak firmaların YTAK imkanından yararlanabilmesi için en az 1 milyar liralık yatırım şartı aranıyor. Firma başına kredi kullanım limitinin 5 milyar lira olarak belirlenmesi ise bu dev kaynağın büyük ölçekli şirketlere yönlendirileceğini gösteriyor. Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ) ise yalnızca imalat sanayisine ayrılan destekten pay alabilecek.
