Araç içi multimedya sistemleri, telefon tutucular, araç kameraları ve ses sistemlerine ilişkin yeni düzenleme Resmi Gazete’de yayımlandı. İçişleri Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan ortak yönetmelikle, sürücülerin yolu görmesini engelleyebilecek sistem ve aksesuarların araç içinde bulundurulmasına sınırlama getirildi.
Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, araç içi ses ve görüntü sistemlerinin kullanımına ilişkin yeni tanımlar yapıldı. Yönetmelikte, sürücünün görüş alanı içinde yer alan aksesuar ve eşyaların; karayolunu, yaya ve araç hareketlerini, trafik işaret levhalarını, trafik cihazlarını ve yer işaretlemelerini görmesini engelleyecek şekilde bulundurulmasının yasak olduğu belirtildi.
Görüş alanında 5 santimetre sınırı
Düzenlemeye göre aracın üretimindeki donanımlar saklı kalmak üzere, sürücünün görüş alanında direksiyon simidinin veya gösterge panelinin en üst seviyesinden itibaren 5 santimetreyi aşmayan yükseltiler görüşü engelleyici unsur sayılmayacak.
Ön cama monte edilen araç kamerası ve telefon tutucular da bu kapsamda istisna olarak değerlendirilecek. Bu cihazlar, sürücünün görüş alanını engellememek şartıyla kullanılabilecek.
Yönetmelikte şu ifadeler yer aldı:
“Sürücü görüş alanı içerisinde kalan aksesuar ve eşyaların; sürücünün karayolunu, yaya/araç hareketlerini, trafik işaret levhalarını/cihazlarını ve yer işaretlemelerini görmesini engelleyecek şekilde bulundurulması yasaktır. Aracın üretimindeki donanımlar saklı kalmak üzere sürücünün görüş alanında, direksiyon simidinin veya gösterge panelinin en üst seviyesinden itibaren beş santimetreyi aşmayacak yükseltiler ile ön cama monte edilen araç kamerası ve telefon tutucu istisna kapsamında değerlendirilir ve görüşü engelleyici unsur olarak kabul edilmez.”
Seyir halindeyken video izlemek yasak
Yönetmelikle sürüş sırasında görüntü cihazlarının kullanımına ilişkin kurallar da netleştirildi. Buna göre sürücüler, seyir halindeyken izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarından video veya televizyon yayını izleyemeyecek.
Bu kurala uymayanlara Karayolları Trafik Kanunu’nun 72’nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında işlem yapılacak.
Ancak sürüş, park veya navigasyon yardımı amacıyla kullanılan cihazlar bu yasak kapsamında değerlendirilmeyecek. Araç içini ve dışını gösteren kamera ve kayıt cihazları ile aracın kontrolü ve sistem ayarlarına ilişkin cihazlar da belirtilen amaçlarla kullanıldıkları sürece yasak kapsamında olmayacak.
Yönetmelikte bu bölüm şöyle düzenlendi:
“Sürücülerin seyir halinde iken izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarında video veya televizyon yayını izlemeleri yasaktır. Bu bent hükümlerine uymayanlara Kanunun 72 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında işlem yapılır. Sürüş, park veya navigasyon yardımı amacıyla kullanılan cihazlar, araç içi ve dışını gösteren kamera ve kayıt cihazı ile aracın kontrolü ve sistem ayarlarına ilişkin cihazların sayılan bu amaçlarla kullanımı birinci cümle kapsamında değerlendirilmez.”
Ses sistemlerine yeni standart
Düzenlemeyle araç içi ses sistemlerine de yeni sınırlamalar getirildi. Buna göre araçtaki ses cihazlarının, sesi araçtan dışarıya taşacak ve kamunun rahatını ve huzurunu bozacak şekilde kullanılması yasaklandı. Bu kurala aykırı davrananlara da ceza uygulanacak.
Araç üreticisi tarafından belirlenen alanlar saklı kalmak üzere, araçlarda ilave hoparlör, amplifikatör, subwoofer ve benzeri ses sistemlerinin bulundurulması veya kullanılması yasak olacak.
Ancak araçların bagaj kısmında ilave olarak bir adet maksimum 45 Hz subwoofer ile bir adet maksimum 300 watt amplifikatör bulundurulabilecek.
İlave sistemlerin belirlenen standartlara aykırı olması, bagajda birden fazla bulunması veya sesin araçtan dışarı taşarak kamunun rahat ve huzurunu bozacak şekilde kullanıldığının tespit edilmesi halinde Karayolları Trafik Kanunu’nun 72’nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında işlem yapılacak.
Yönetmelikte ses sistemlerine ilişkin şu ifadeler yer aldı:
“Araçtaki ses cihazlarını, sesi araçtan dışarıya taşacak ve kamunun rahat ve huzurunu bozacak şekilde kullanmak yasaktır.”
Ayrıca ilave sistemlere ilişkin düzenlemede şöyle denildi:
“Araç üreticisi tarafından belirlenen alanlar saklı kalmak üzere araçlarda ilave hoparlör, amplifikatör, subwoofer ve benzeri ses sistemlerinin bulundurulması veya kullanılması yasaktır. Araçların bagaj kısmında ilave bir adet maksimum 45 Hz subwoofer ile bir adet maksimum 300 watt amplifikatör bulundurulabilir. İlave sistemlerin belirlenen standartlara aykırı veya bagajda birden fazla bulunması veya sesin araçtan dışarı taşarak kamunun rahat ve huzurunu bozacak şekilde kullanıldığının tespiti halinde Kanunun 72 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında işlem yapılır.”
Bakan Çiftçi: Bilgi kirliliğinin önüne geçiyoruz
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, düzenlemeyle vatandaşların günlük hayatını kolaylaştıran, uzun süredir kamuoyunda tereddütlere neden olan konuları açıklığa kavuşturan ve trafik güvenliğini esas alan yeni bir adım attıklarını söyledi.
Çiftçi, “Yeni düzenlemeyle, araç içi teknoloji ve donanımların kullanım sınırlarını açık, anlaşılır ve objektif ölçütlerle belirleyerek uygulamadaki farklılıkların ve bilgi kirliliğinin önüne geçiyoruz” dedi.
Telefon tutucular ve araç kameralarına ilişkin de bilgi veren Çiftçi, sürücünün görüş alanını engellememek kaydıyla ön cama monte edilen telefon tutucuların, araç kameralarının ve belirlenen ölçüler içerisindeki aparatların kullanılabileceğini belirtti. Çiftçi, böylece navigasyon ve araç kamerası kullanımı konusunda yaşanan tereddütlerin ortadan kalkacağını ifade etti.
Dikiz aynasına asılan aksesuarlar yasak kapsamında olmayacak
Bakan Çiftçi, dikiz aynasına asılan koku ve benzeri aksesuarlara ilişkin de açıklama yaptı. Çiftçi, bu tür aksesuarların sürücünün görüş alanını kapatmadığı sürece yasak kapsamında olmayacağını belirtti.
Multimedya ve akıllı ekranlarla ilgili de değerlendirmede bulunan Çiftçi, fabrika çıkışlı ekranlar ile navigasyon, park desteği, araç içi ve dışı kamera, kayıt cihazları ve sistem ayarları amacıyla kullanılan ekranlara cezai işlem uygulanmayacağını söyledi.
Ses dışarı taşmadığı sürece ceza yok
Araç içi ses sistemlerine ilişkin de konuşan Çiftçi, belirlenen teknik standartlara uygun sistemlerde subwoofer ve amplifikatörlerin kullanılabileceğini, ses araç dışına taşmadığı sürece cezai işlem uygulanmayacağını bildirdi.
Çiftçi, “Ses sistemlerine ilişkin işlem yapılabilmesi için sesin araç dışına taşarak çevrenin huzurunu bozduğunun somut şekilde tespit edilmesi ve kayıt altına alınması gerekecek” dedi.
Otobüs ve minibüslerdeki yolcu ekranları kullanılmaya devam edecek
Bakan Çiftçi, otobüs ve minibüslerde yolcuların kullanımına sunulan, koltuklara veya araç içerisindeki uygun alanlara yerleştirilen bireysel sesli ve görüntülü cihazların kullanımına devam edileceğini açıkladı.
Çiftçi, “Kuralları netleştiren, uygulamada birliği sağlayan, sürücülerimizin haklarını koruyan ve trafik güvenliğinden asla taviz vermeyen bir anlayışla çalışmayı sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.