Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün “Yapay Zeka Çağında İnsani Beceriler: Sosyal ve Duygusal Yetkinliklerin Yeni Rolü” raporu yayımlandı. Rapora göre, yüksek bilişsel beceri kapasitesine sahip ülkeler ekonomik performansta öne çıkarken yapay zekâ çağında analitik düşünme, problem çözme ve sosyal beceriler her geçen gün daha fazla önem kazandı. Rapora göre ülkelerin uzun vadeli ekonomik performansında yalnızca ortalama eğitim süresinin değil, eğitim yoluyla kazandırılan bilişsel, sosyal ve duygusal becerilerin belirleyici olduğu belirtildi.
Raporda, dünya genelinde kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasılanın 1970 yılında 816 dolar seviyesinde olduğu, 2024 yılında ise 13 bin 631 dolara yükseldiği belirtildi. Buna karşın raporda küresel refah artışının ülkeler arasında eşit gerçekleşmediği, yüksek gelir grubundaki ülkelerin zaman içerisinde diğer ülkelerle aralarındaki farkı artırdığına dikkat çekildi.
Rapora göre, ekonomik kalkınma sadece gelir artışından ibaret değil; üretim yapısındaki dönüşüm de kalkınmanın temel göstergeleri arasında yer alıyor. 2023 verilerine göre yüksek gelir grubundaki ülkelerde hizmet sektörünün GSYH içindeki payı yüzde 69,1 olurken, bu oran düşük gelir grubundaki ülkelerde yüzde 35,4 olarak belirkendi. Tarımın payı yüksek gelir grubundaki ülkelerde yüzde 1,4’te kalırken bu oran düşük gelir grubundaki ülkelerde yüzde 26,3 seviyesinde gerçekleşti.
PISA BAŞARISI İLE EKONOMİK PERFORMANS İLİŞKİLİ
Rapora göre yüksek ekonomik büyümeye sahip ülkelerin ortalamanın üzerinde PISA sonuçlarına sahip olduğu belirtildi.
Raporda ayrıca Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün Bilişsel İşgücü Endeksi’ne yer verildi. PISA üst düzey başarı oranı, genel PISA skoru, ortalama eğitim süresi ve beklenen yaşam süresi göstergelerinden oluşan endeks değeriyle ülkelerin refah düzeyleri arasındaki ilişki dikkati çekti. Çalışmaya göre yüksek endeks puanına sahip ülkelerin kişi başına düşen gelir seviyelerinde de üst sıralarda yer aldığı ifade edildi.
Raporda ayrıca öz denetim, sorumluluk, iş birliği, merak ve yaratıcılık gibi sosyal ve duygusal becerilerin akademik başarı ve yaşam sonuçlarıyla ilişkili olduğuna dikkat çekildi. Raporda, ‘‘OECD verileri gösteriyor ki sosyoekonomik açıdan dezavantajlı öğrenciler bütün sosyal ve duygusal beceri alanlarında daha düşük performans gösteriyor’’ ifadeleri yer aldı.
Raporda, Türkiye’de gelecek nesillerin başarısı ve refahı için sosyal ve duygusal becerilerin artan önemine dikkati çekerken öğrencilerin sosyal ve duygusal becerilerinin geliştirilmesinde sosyoekonomik koşulların oynadığı kritik role işaret edildi.
İŞGÜCÜNDE YAPAY ZEKÂ ETKİSİ
Raporda dijitalleşme, otomasyon ve yapay zeka teknolojilerinin iş gücü piyasalarında önemli bir dönüşüm yarattığı belirtildi. Dünya Ekonomik Forumu’nun raporuna göre, işverenlerin yüzde 44’ü gelecek beş yıl içinde çalışanların temel becerilerinin önemli ölçüde değişeceğini öngörürken, şirketlerin yaklaşık yüzde 60’ı çalışanları için yeniden beceri kazandırma ve beceri geliştirme programlarına ihtiyaç duyuyor.
