Okullarda güvenlik, huzur ve öğrenci sağlığı için devrim niteliğinde bir adım atılıyor! Sağlık Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ortaklığında, çocukların ruh sağlığını korumak ve muhtemel riskleri erkenden tespit etmek amacıyla kapsamlı bir tarama programı başlatılıyor. TBMM'de açıklanan resmi detaylara göre; 4 kritik sınıf seviyesinde öğrenci, veli ve öğretmenlere uygulanacak formlarla akran zorbalığından bağımlılıklara, öfke kontrolünden kendine zarar verme riskine kadar birçok hayati konu mercek altına alınacak. Yüksek risk grubundaki öğrenciler için ailelere 24 saat içinde haber verilecek ve doğrudan çocuk psikiyatrisi randevusu oluşturulacak. Peki, okullarda ruh sağlığı taraması kimleri kapsayacak, süreç nasıl işleyecek? İşte velilerin ve eğitimcilerin bilmesi gereken tüm ayrıntılar...
EĞİTİMDE ERKENCİ TEŞHİS DÖNEMİ
TBMM Çocukların Dijital Ortamlardaki Risklerden Korunması Araştırma Komisyonu'nda sunum yapan Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürü Erdoğan Öz, okullarda yürütülecek yeni ruh sağlığı ve davranışsal risk taraması projesinin detaylarını kamuoyuyla paylaştı.
Ruhsal bozuklukların neredeyse yüzde 50'sinin 14 yaşından önce ortaya çıktığına dikkat çeken yetkililer, öğrenciler üzerindeki etiketleme ve damgalama riskini ortadan kaldırmak adına sadece sorunlu görülen çocukları değil, belirlenen sınıflardaki tüm öğrencileri kapsayan kitlesel bir tarama modeline geçildiğini bildirdi. Dijital altyapı çalışmalarının tamamlanmasının ardından hayata geçirilecek proje, okullardaki akran zorbalığı, dijital bağımlılık ve istismar risklerinin önüne geçmeyi hedefliyor.
RUH SAĞLIĞI TARAMASI HANGİ SINIFLARA YAPILACAK?
Proje kapsamında belirli yaş gruplarındaki gelişimsel kırılmaları takip edebilmek amacıyla 4 kritik sınıf seviyesi belirlendi. 4, 7, 9 ve 11. sınıflarda öğrenci, veli ve öğretmenlere yönelik anket temelli formlar doldurulacak.
Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle yürütülecek taramalarda şu 5 temel risk alanı değerlendirmeye alınacak:
Genel Ruh Sağlığı ve Öfke Yönetimi: Öfke kontrol problemleri, dürtüsel davranışlar ve duygusal dalgalanmalar.
Bağımlılık Riskleri: Madde kullanımı ile dijital/davranışsal bağımlılıklar.
Akran Zorbalığı: Hem zorbalığa maruz kalma hem de zorbalık uygulama durumları.
Kendine Zarar Verme: Öz kıyım ve kendine zarar verme eğilimi riskleri.
İstismar Riski: Sözel, bedensel veya davranışsal istismar emareleri.
RİSK DÜZEYİNE GÖRE 3 AŞAMALI MÜDAHALE
Tarama sonuçlarından elde edilen verilere göre öğrenciler için 3 farklı destek ve yönlendirme mekanizması çalıştırılacak:
Düşük Risk Grubu: Süreç okul bünyesinde yönetilecek. Öğrenci, okul rehberlik servisine yönlendirilerek düzenli görüşmeler takibe alınacak.
Orta Risk Grubu: MEB bünyesindeki müdahale programlarının yanı sıra öğrenci, detaylı değerlendirme için Sağlıklı Hayat Merkezleri'ne veya aile hekimlerine sevk edilecek.
Yüksek Risk Grubu: Sağlık Bakanlığı ve MEB iş birliğiyle öğrenciye doğrudan Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi randevusu oluşturulacak. Aile 24 saat içinde durumdan haberdar edilecek ve gerekli görüldüğü takdirde süreç Çocuk Koruma Kanunu kapsamında resmi takibe alınacak.
OTİZM TARAMALARINDA SAYI ARTIYOR
TBMM'deki komisyon toplantısında Otizm Tarama ve Takip Programı verilerine de değinen Genel Müdür Erdoğan Öz, yürütülen erken tanı çalışmalarındaki çarpıcı artışı rakamlarla gözler önüne serdi:
Taranan Çocuk Sayısı: 2025 yılında 255 bin olan taranan çocuk sayısı, 2026 yılının 14 Temmuz tarihi itibarıyla 924 bine ulaştı.
Tespit Edilen Vaka Sayısı: Yönlendirmeler neticesinde otizm tanısı alan çocuk sayısı 224'ten 476'ya yükseldi.
Diğer Tanılar: Farklı gelişimsel tanı alan çocuk sayısı ise 437'den 860'a ulaştı.
