Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubu üyesi 7 ülke, temmuz ayı için günlük 188 bin varillik üretim artışı kararı aldı. Bu adım, ABD/İsrail-İran savaşı sonrasında alınan dördüncü artış kararı oldu. Daha önce nisan ve mayıs aylarında günlük 206’şar bin varil, haziranda ise 188 bin varil üretim artışı planlanmıştı. Böylece üç aylık dönemde toplamda yaklaşık 600 bin varillik artış hedeflendi.
Ancak sahadaki gelişmeler bu artışların etkisini sınırlıyor. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin aksaması, arz krizini derinleştirdi. Özellikle ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası bölgede tırmanan gerilim, OPEC+ üyelerinin üretim ve sevkiyat kapasitesini olumsuz etkiledi.
OPEC verilerine göre, grubun günlük ham petrol üretimi şubatta 42 milyon 772 bin varil seviyesindeyken, martta 34 milyon 929 bin varile, nisanda ise 33 milyon 190 bin varile geriledi. Körfez bölgesindeki birçok ülkede ciddi üretim kayıpları yaşanırken, Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt ve İran gibi üreticilerde arz düşüşü dikkat çekti.
Öte yandan Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) 1 Mayıs’ta OPEC’ten ayrılması, gruptaki dengeleri daha da sarstı.
Bağımsız petrol piyasası analisti Gaurav Sharma, mevcut tabloda OPEC+ grubunun özellikle Orta Doğu’daki üyelerinin gelişmeleri izlemekle yetindiğini belirterek, üretim artışlarının büyük ölçüde sembolik kaldığını ifade etti. Sharma, bölgede kalıcı bir normalleşme sağlanmadıkça arzın toparlanmasının zaman alacağını vurgulayarak, bunun en erken 2027’nin ilk çeyreğinde mümkün olabileceğini dile getirdi.
Norveç merkezli Rystad Energy Jeopolitik Analiz Başkanı Jorge Leon ise Hürmüz Boğazı kapalıyken üretim artışı kararlarının piyasa üzerindeki etkisinin yok denecek kadar az olduğunu belirtti. Leon, “Asıl mesele kotanın artırılması değil, üretilen petrolün piyasaya ulaşıp ulaşamayacağıdır” değerlendirmesinde bulundu.
Leon ayrıca, Rusya’nın da üretim hedeflerinin gerisinde kaldığını, altyapıya yönelik saldırılar ve yapısal sorunlar nedeniyle üretim kapasitesinin sınırlı olduğunu ifade etti.
Uzmanlara göre, kısa vadede petrol arzındaki sıkıntılar devam ederken, Orta Doğu’da sağlanacak olası bir barış ortamı, uzun vadede piyasayı yeniden dengeleyebilir.
