Geçen yıl Nobel Kimya Ödülü kazanan bilim insanı Omar M. Yaghi, kariyerinde önemli bir değişikliğe giderek ABD'den Çin'e geçti.
Yaghi'nin Berkeley Üniversitesi'ndeki görevinden ayrılarak Pekin'deki Tsinghua Üniversitesi'nde çalışmaya başlaması, ABD'nin bilim politikaları ve Çin'in bilimsel araştırmalara yönelik yatırımları açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Yaghi'nin transferi, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin bilimsel araştırmalara yönelik bütçe kesintileri ve göç politikaları konusundaki tartışmaların yaşandığı bir döneme denk geldi. Amerikan basını, özellikle The New York Times, bu gelişmeyi ABD'nin bilim alanındaki rekabet gücü açısından ele aldı.
Geçtiğimiz hafta Tsinghua Üniversitesi'nde düzenlenen törenle yeni görevine başlayan Yaghi, yapay zeka teknolojilerinden yararlanarak yeni nesil malzemelerin geliştirilmesini hedefleyen araştırma enstitüsünü yönetecek.
Enstitüde, yapay zeka kullanılarak malzemelerin tasarım ve sentez süreçlerinin geleneksel deneme-yanılma yöntemlerine kıyasla çok daha hızlı ilerletilmesi amaçlanıyor. Üniversite yönetimi, bu yaklaşımın yeni malzemelerin keşif sürecini önemli ölçüde hızlandırabileceğini belirtti.
Yaghi, yeni göreviyle ilgili yaptığı açıklamada, "Yavaşlamak ya da daha önce yapılanları tekrar etmek için değil, bilimi her zamankinden daha fazla enerji, yoğunluk ve hırsla yapmak için buradayım" ifadelerini kullandı.
Çin bilim yatırımlarıyla öne çıkıyor
Washington merkezli American Association for the Advancement of Science'ın bütçe analisti Alessandra Zimmermann, The New York Times'a yaptığı değerlendirmede Çin'in bilimsel araştırmalara yönelik yatırımlarını hızla artırdığına dikkat çekti. Zimmermann, özellikle kimya alanında yayımlanan üst düzey bilimsel çalışmalarda Çin'in ABD'nin önüne geçtiğini belirtti.
Yaghi'nin Çin'e transferi, Pekin yönetiminin uluslararası bilim insanlarını yüksek bütçeli araştırma programlarıyla ülkeye çekme çabasının son örneklerinden biri olarak görülüyor.
Çöl havasından su üretme teknolojisiyle tanınıyor
Yaghi'nin en dikkat çeken çalışmalarından biri, havadaki nemi kullanarak içilebilir su elde etmeye yönelik geliştirdiği teknoloji oldu.
2018 yılında Kaliforniya'daki Mojave Çölü'nde test edilen sistem, elektrik enerjisine ihtiyaç duymadan atmosferdeki nemi toplayarak günde yaklaşık üç bardak içme suyu üretebildi. Teknolojinin ticari kullanıma geçirilmesi için çalışmaların sürdüğü belirtildi.
Yaghi, daha önce yaptığı açıklamalarda bu çalışmaya ilham veren unsurun, çocukluk döneminde ailesinin yaşadığı su sıkıntıları olduğunu ifade etmişti.
