Fransa'nın uzun süredir siyasi nedenlerle mesafeli yaklaştığı SAMP/T hava savunma sisteminin Türkiye'ye satışı konusunda tutumunu yumuşattığı öne sürüldü. Reuters'ın beş farklı kaynağa dayandırdığı haberine göre Paris'in yaklaşımındaki değişim Ankara ile daha kapsamlı görüşmelerin önünü açabilir. Ancak kaynaklar, sürecin henüz başlangıç aşamasında olduğunu ve satış yönünde verilmiş kesin bir karar bulunmadığını vurguluyor.
Türkiye Çelik Kubbe entegre hava ve füze savunma sistemi kapsamında farklı uzun menzilli hava savunma çözümlerini değerlendiriyor. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de haziran ayında Reuters'a yaptığı açıklamada ABD üretimi Patriot ile SAMP/T seçeneklerinin değerlendirildiğini teknoloji transferi ve ortak üretimi içeren iş birliklerine açık olduklarını söylemişti.
SAMP/T neden önemli?
SAMP/T (Mamba), MBDA France, MBDA Italy ve Thales'in ortak olduğu Eurosam konsorsiyumu tarafından geliştiriliyor. Aynı anda çok sayıda hedefi takip edip farklı tehditleri eş zamanlı önleyebilen sistem, balistik füzeleri önleyebildiğini açıklayan Avrupa üretimi tek hava savunma sistemi olarak öne çıkıyor. Bu nedenle Patriot'un Avrupa'daki en yakın muadili olarak görülüyor.
Yıllardır askıda kalan proje yeniden gündemde
Türkiye, Fransa ve İtalya 2017-2018 yıllarında uzun menzilli hava savunma sistemi geliştirilmesi ve ortak üretimi için iş birliği başlatmıştı. Ancak Suriye, Libya ve Doğu Akdeniz'de yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle Ankara ile Paris arasındaki ilişkilerin bozulması projenin ilerlemesini engelledi.
Reuters'a konuşan bir Türk yetkili, sürecin 2020 yılından itibaren Doğu Akdeniz'deki gerilimler ve Avrupa Birliği yaptırımları nedeniyle durduğunu ve “Şimdi, bu sürecin ilerlemesi için üç tarafta da (Türkiye, İtalya, Fransa) siyasi irade olduğu görülüyor,” dedi
Habere göre, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin 25 Haziran'da gerçekleştirdiği görüşmede konu ele alındı. Ayrıca Meloni ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 3 Temmuz'daki telefon görüşmesinde de SAMP/T'nin gündeme geldiği belirtiliyor.
Yeni nesil SAMP/T gündemde
Reuters'a göre Fransa'nın daha olumlu bir yaklaşım benimsemesi satışın kesinleştiği anlamına gelmiyor. Fransa Cumhurbaşkanlığı da haberde "önemli yanlışlıklar" bulunduğunu belirtirken bunların ne olduğuna ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Fransa Dışişleri ve Savunma bakanlıkları yorum yapmazken Türkiye Dışişleri Bakanlığı da Reuters'ın sorularına yanıt vermedi.
7 Temmuz’daki NATO Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un ikili görüşme gerçekleştirmesi ve savunma dahil çeşitli başlıkların ele alınması bekleniyor.
Kaynaklar ayrıca Fransa'nın olası bir satış sürecinde Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile olan savunma ilişkilerini de gözetmek zorunda kalacağını ifade ediyor.
