Emekli ve memur için Temmuz zammının açıklanmasına sayılı gün kaldı. En düşük emekli maaşının ne kadar olacağı ise büyük merak konusu. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, TGRT Haber canlı yayınında en düşük emekli maaşı, memur ve memur emeklilerinin zam oranları, vergi dilimi uygulaması, özel sektör çalışanlarının durumu ve aile destek sistemiyle ilgili konuştu. Karakaş net rakam verdi.
17 MİLYONU AŞKIN EMEKLİ BEKLİYOR
Temmuz ayının emekliler açısından kritik bir dönem olduğunu belirten Karakaş, "Şimdi aynı sizin beklediğiniz gibi 17 milyonu aşkın emekli bekliyor. Çünkü Temmuz ayı son derece kritik bir ay. Maaşların güncelleneceği bir ay. Biliyorsunuz 6 aylık dönemde verilmiş olan güncellemeler eridi gitti. Enerjiye yüzde 25 zam ve fırsatçıların yaptığı zamlar derken emekli gerçekten feveran ediyor"
Haziran ayı enflasyon beklentilerine ilişkin değerlendirmede bulunan Karakaş, SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yapılacak artışın yüzde 18’in altında kalacağını belirterek şöyle konuştu:
"Biz onu önceden yaptığımız analizlerde yüzde 17,5 ile yüzde 18,5 diyorduk. Bu durumda yüzde 18’in hafif altında gelecek. Ama biz yuvarlama yapıyoruz. Yüzde 18 diyoruz. Yani aradaki kırıntıları biz vermiş oluyoruz. Onu söyleyelim. Yüzde 18’e yuvarlıyoruz. Yüzde 18’in altında olacak. Böyle bir durum var."
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI NE KADAR OLACAK?
En düşük emekli maaşına ilişkin senaryoları da değerlendiren Karakaş, kök maaş yerine taban maaş üzerinden düzenleme yapılmasının ağırlık kazandığını ifade etti.
Uzman isim, "Şunu söyleyelim Ankara’dan takip ettiğimiz kadarıyla onu göze alamayacaklar. Dolayısıyla kök maaş boyutu değil de taban maaşı. Çünkü kök maaşını baz alırlarsa milyonlarca emekli özellikle maaşı 17 bin TL’nin altında olan kök maaşı sıfır zam çekecekti. Yapmayacaklar, o ağırlık kazandı. Neyi yapacaklar? 20.000 çarpı yüzde 18, 23.500-23.600 civarı en düşük emekli maaşı olma durumu var"
Yüksek prim ödeyen emeklilerin de uzun süredir refah payı beklentisi içinde olduğunu vurgulayan Karakaş, "Bugün maaşı 30 bin lira olan, 35 bin lira olan emekli maaşı yüksek maaş mı? Tabii hayır. Çünkü zaten açlık sınırı 36 bin lirayı buldu. Açlık sınırı sadece mutfak. Dolayısıyla 3 yıldır hükümet vermiş olduğu sözü, refah payı olarak yüksekten prim ödeyenleri maalesef yerine getirmedi."
REFAH PAYI İÇİN ÇARPICI AÇIKLAMA
Emeklilerden gelen tepkilerin Ankara’da yakından hissedildiğini söyleyen Karakaş, Cumhur İttifakı içinde de bu konuda seslerin yükselmeye başladığını söyledi.
“Emekliler inanılmaz bir şekilde feveran ediyor ve dolayısıyla AK Parti teşkilatına, milletvekillerine sürekli bundan gündeme getiriyor. Sadece yasal güncelleme değil, biz zam istiyoruz. Zam olması için az önceki söylediğim rakamın üzerinde bir refah payı olması gerekiyor.”
Memur ve memur emeklilerinin durumuna da değinen Karakaş, yapılacak artışın enflasyonun altında kalacağını söyledi.
"Memur emeklileri ise bunların durumu daha önceden söylediğimiz gibi bir gün itibariyle resmi enflasyonun yüzde 4.20 altında. Dolayısıyla Haziran’ı baz aldığımız zaman bu alacağı zam yüzde 13,5 ile en fazla 14. 14’ü de bulmayacak. Yani 14’ün altında olacak bunların zammı. Dolayısıyla enflasyonun altında ezilmiş oluyorlar."
Memur emeklilerinin maaş farklarının ise Temmuz ayı içerisinde ödeneceğini belirten Karakaş, "Zamlar açıklandıktan sonra fark geriye kalan kısmı Temmuz ayında ödenecek. Onda bir sıkıntı yok." dedi.
Karakaş, çalışanların en fazla şikâyet ettiği konulardan birinin vergi dilimi olduğunu belirterek "Vergi tarifesi denilen bir uygulama var. Bu vergi tarifesi memurlara verilecek olan zammı düşürecek, daha da düşürecek. Yani enflasyon altında daha da ezilecekler." dedi.
"Maaşı 100 bin liranın üzerinde olanlar Temmuz ayı itibarıyla bir de vergi dilimine takılacak. Dolayısıyla alacakları zam azalmış olacak. Maaşı daha düşük olan diğer tüm kamu çalışanları ne olacak? Temmuz’da takılmadığı zaman ağustosta takılıyor, eylülde, ekimde, kasımda. Dolayısıyla enflasyonun altında verilmiş olan güncelleme bir de vergi dilimine takılmış olacak."
Özel sektör çalışanlarının karşı karşıya olduğu tabloya da dikkat çeken Karakaş, araştırma sonuçlarına işaret etti:
"Özel sektör çalışanlarının durumu daha da vahim. Bütün son araştırmalara baktım. Temmuz ayında çalışanlarınıza güncelleme yapacak mısınız diye anket sonuçlarına baktığımız zaman özel sektör çalışanlarında firmaların yüzde 78’i demiş ki biz güncelleme yapmayacağız."
"Asgari ücrete ara zam yapılmaması sadece asgari ücretlileri değil, asgari ücretin üzerinde maaş alan özel sektör çalışanlarını da etkiledi."
"Özellikle beyaz yakaların maaşı gittikçe tabana doğru düşmeye başladığını görüyoruz ve özel sektörün özellikle orta sınıf dediğimiz, çocuklarını özel okullarda okutanların durumlarının daha da kötüye gittiğini görüyoruz."
Aile destekleriyle ilgili değerlendirmelerde bulunan Karakaş, söz konusu vaatlerin yeni olmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Bu destekler yeni değil. 2023 Mayıs ayında açıklanan destekler. Her ailede birine istihdam sağlanması, aile gelirinin asgari ücrete kadar tamamlanması yönünde vaatler vardı."
Tamamlayıcı gelir sisteminin gündemde olduğunu belirten Karakaş, "Şu anda konuşulan mesele tamamlayıcı gelir sistemi. Ailenin geliri diyelim ki 10 bin lira. Ailede kaç kişi var bakacaklar. Kişi başı gelirin asgari ücretin üçte birinden az mı? Dolayısıyla bunu tespit ettikleri eşik değerin altında ise bir geliri tamamlama durumu söz konusu olacak."
Uygulamanın zamanlamasına ilişkin ise şunları söyledi: "Sonbaharda yani 2026 yılında böyle bir plan var. 2026 yılının sonlarına doğru bazı iller pilot olacak ve 2027 yılı seçim yılı. Artık bu nakit destekler, aile desteği, toplum yararına çalışmalar vaatlerin yerine getirilmesi yılı olacağını zaten söylemiştik."
