Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), tarım üreticileri ile perakende sektörü arasındaki fiyat farklarını ve üretim maliyetlerini ele alan haziran ayı raporunu yayımladı. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, tarımsal ürünlerin arz-talep dengesindeki değişimler ile mevsimsel geçişlerin fiyatlar üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
TARLADAN RAFA FİYATI EN ÇOK KATLANAN ÜRÜNLER
Haziran ayında üretici ile market arasındaki fiyat makasının en açık olduğu ürün elma olarak tespit edildi. Elmadaki fiyat farkını sırasıyla şu ürünler takip etti:
Havuç: Yüzde 284,2 (Tüketiciye 3,8 kat yüksek)
Çilek: Yüzde 283,5 (Tüketiciye 3,8 kat yüksek)
Yeşil Fasulye: Yüzde 251,3 (Tüketiciye 3,5 kat yüksek)
Kiraz: Yüzde 246,9
Fiyat farklarına ilişkin somut veriler paylaşan Bayraktar, üreticide 18 lira 75 kuruş olan elmanın markette 89 lira 87 kuruşa (4,8 katı), 22 lira 50 kuruş olan havucun 86 lira 45 kuruşa ve 43 lira olan çileğin market raflarında 164 lira 91 kuruşa satıldığını belirtti.
MARKET VE ÜRETİCİ FİYATLARINDA DEĞİŞİM GRAFİKERİ
Haziran ayında perakende satış noktalarında takip edilen 38 gıda ürününün 21'inde fiyat artışı, 17'sinde ise fiyat düşüşü yaşandı.
Marketlerde Son Durum: Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 81 ile çilek oldu. Çileği yüzde 52,2 ile havuç, yüzde 32,8 ile kabak ve yüzde 32,5 ile kuru soğan izledi. Reyonlarda fiyatı en çok gerileyen ürün ise yüzde 37,8 düşüş oranıyla domates oldu. Domatesteki gerilemeyi karpuz ve nohut takip etti.
Üreticilerde Son Durum: Üretici nezdinde incelenen 30 ürünün 12'sinde fiyat artışı, 9'unda düşüş görülürken, 9 üründe fiyatlar sabit kaldı. Tarlada en yüksek fiyat artışı yüzde 112,5 ile kabakta; en keskin düşüş ise yüzde 54,8 ile karpuzda ölçüldü.
TARIMSAL GİRDİLER VE ÜRETİM MALİYETLERİ ANALİZİ
Raporda, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyan girdi fiyatlarındaki aylık ve yıllık değişim oranları da paylaşıldı:
Gübre Fiyatları: Mayıs ayına kıyasla haziranda ÜRE gübresi yüzde 9, amonyum sülfat yüzde 4 ve amonyum nitrat yüzde 2,4 oranında ucuzladı. Ancak yıllık bazda bakıldığında son bir yılda amonyum sülfat gübresinin yüzde 77,9, amonyum nitrat gübresinin ise yüzde 72,4 oranında yükseldiği görüldü.
Akaryakıt ve Enerji: Mazot fiyatları haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 2,7 gerileme kaydetti; buna karşın yıllık bazda yüzde 31,5 artış gösterdi. Tarımsal elektrik fiyatlarında yıllık artış yüzde 25,1, tarım ilaçlarında ise yüzde 27,8 oldu.
Hayvan Yemi: Besi yemi aylık yüzde 0,1, süt yemi ise yüzde 0,4 artarken; yıllık bazdaki artış oranları sırasıyla yüzde 30,9 ve yüzde 29,2 olarak hesaplandı.
