Nurdoğan A. ERGÜN
Her ne kadar son yıllarda kadının iş yaşamındaki rolü bir artış eğilimi çizse de dünya genelinde yönetim koltuklarında hala erkek hakimiyeti devam ediyor. Kurumsal Kadın Direktörler Uluslararası (CWDI) tarafından hazırlanan 2026 Küresel Kadın Direktörler Raporu’nun en dikkat çeken sonucu, küresel piyasalarda üst düzey kadın temsilinin hala yetersizliği oldu. İnceleme kapsamındaki 3 bin 222 büyük ölçekli halka açık şirketin yalnızca 215’inde, yani sadece yüzde 6,7’sinde kadın CEO görev yapıyor.
Dünya genelinde “Kadınlar için Davos” olarak anılan ve 4-6 Haziran tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen Küresel Kadın Zirvesi (Global Summit of Women 2026) kapsamında açıklanan rapor, kadın CEO’ların şirketlerde güçlü bir “çarpan etkisi” yaratarak yönetim kademelerinde çeşitliliği ve dönüşümü ciddi şekilde hızlandırdığını ortaya koydu. “Kadın CEO’lar: Yönetim Kurullarına ve Üst Yönetim Kademelerine Açılan Kapılar” başlığıyla kamuoyuyla paylaşılan araştırma, kadın liderlerin cam tavanları kırmadaki rolünü net verilerle kanıtlıyor.
Rapora göre bir şirketin başına kadın CEO geçtiğinde, liderlik kademelerinde dikkat çekici bir dönüşüm yaşanıyor. Kadın CEO’ların görev yaptığı şirketlerde kadın yönetim kurulu üyelerinin oranı yüzde 38,3’e ulaşırken, bu oran küresel ortalamada yüzde 28,9 seviyesinde kalıyor. Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise CEO değişimlerinde ortaya çıkıyor. Erkek bir CEO’nun ardından göreve gelen kadın CEO’ların liderliğinde, yönetim kurullarındaki kadın oranı ortalama yüzde 34,5’ten yüzde 56,1’e yükseliyor. Kadın CEO etkisi yalnızca yönetim kurullarıyla sınırlı kalmıyor. Kadın CEO’lar tarafından yönetilen şirketlerde üst düzey kadın yöneticilerin oranı yüzde 36,8’e ulaşırken, küresel ortalama yüzde 21 seviyesinde bulunuyor.
Eşit temsile ulaşan şirket sayısı artıyor
Rapor, kadın CEO’ların görev yaptığı şirketlerin cinsiyet dengesi konusunda önemli ilerlemeler kaydettiğini ortaya koyuyor. Kadın CEO’ların yönettiği şirketlerin yaklaşık dörtte birinde yönetim kurulları kadın-erkek eşitliğine ulaşmış veya kadın çoğunluğa sahip hale gelmiş durumda. Benzer şekilde, bu şirketlerin yüzde 22,3’ünde üst yönetim ekiplerinin en az yarısını kadınlar oluşturuyor. CWDI’nin büyük ölçekli şirketler arasında belirlediği “İlk 10” listesinde yer alan kadın CEO’lu şirketlerin tamamında kadın yönetim kurulu üyeleri çoğunlukta bulunuyor.
Araştırma, kadın liderlerin sürdürülebilir bir liderlik kültürü oluşturduğunu da ortaya koyuyor. Dünya genelinde 45 ülke ve Avrupa Birliği, kadınların yönetim kurullarındaki temsilini artırmak amacıyla kota uygulamaları yürütüyor. Ancak araştırma, bu düzenlemelerin kadın CEO sayısını artırmada doğrudan etkili olmadığını ortaya koyuyor. Buna göre kota uygulaması bulunmayan ülkelerde kadın CEO oranı yüzde 8,4 seviyesindeyken, kota uygulayan ülkelerde bu oran yüzde 4,5 olarak ölçüldü.
“Kadın CEO’lar yapısal dönüşümün motoru”
CWDI Başkanı Irene Natividad, şunları söyledi: “Kadın CEO’lar yalnızca sembolik liderler değil; kurumlarda yapısal dönüşüm yaratan güçlü değişim aktörleri. Çoğu zaman göz ardı edilen yetenek havuzlarını görünür hale getiriyor ve yeni liderlerin yetişmesine katkı sağlıyorlar. Araştırmalar kadın liderliğinin daha yüksek finansal performans ve güçlü risk yönetimi ile ilişkili olduğunu gösteriyor.”
Kadın liderliği finansal performansı destekliyor
Raporda yer verilen güncel araştırmalar, kadın liderliğinin yalnızca eşitlik açısından değil, şirket performansı açısından da önemli avantajlar sunduğunu gösteriyor. 2025 yılında yayımlanan araştırmalara göre; cinsiyet çeşitliliğine sahip yönetim kurulları ve liderlik ekipleri bulunan şirketlerin, piyasa dalgalanmalarının yoğun olduğu dönemlerde daha yüksek kârlılık açıklama olasılığı yüzde 21 daha yüksek. Kadın CEO’lar tarafından yönetilen şirketler, hisse performansı açısından da birçok pazarda genel endekslerin üzerinde sonuçlar elde ediyor.