Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin (DKC) doğusunda, Ebola salgınının merkezlerinden biri olan Beni kenti çevresinde düzenlenen isyancı saldırılarında son günlerde 30'dan fazla kişi hayatını kaybetti. Yetkililer, saldırıların salgınla mücadele çalışmalarını da ciddi şekilde aksattığını belirtiyor.
The Guardian'da yer alan habere göre, Kuzey Kivu eyaletindeki Beni kenti yakınlarında bulunan Matété, Mamuli ve Kitoho köylerine çarşamba sabahı erken saatlerde düzenlenen baskınlarda en az 10 kişi öldürüldü. Saldırıların sorumlusu olarak, IŞİD bağlantılı Demokratik Müttefik Güçler (ADF) milis grubu gösteriliyor.
Bölgedeki toplum liderlerinden Isaac Kavalami, saldırılarda motosikletlerin ve evlerin ateşe verildiğini, çok sayıda sivilin de kaçırıldığını söyledi. Kavalami, "Şu ana kadar yaklaşık 10 kişinin öldüğünü tespit ettik. Kaçırılanların sayısı ise henüz bilinmiyor" dedi.
Cumartesi gece yarısından kısa süre önce Beni'ye giren milisler, kentte büyük paniğe neden oldu. Saldırılar sırasında yüzlerce kişi evlerini terk ederek çevredeki ormanlık alanlara kaçtı. Tanıklara göre saldırılarda 20'den fazla kadın, erkek ve çocuk hayatını kaybetti, onlarca kişi ise kayboldu.
Beni'nin Ngandi Mahallesi'nde yaşayan Mumbere Sivya, "Uyumaya hazırlanıyorduk ki yardım çığlıkları duymaya başladık. ADF saldırmıştı. Canımızı kurtarmak için panikle evlerimizden kaçtık. Sabah olduğunda komşularımızın başlarının kesildiğini gördük" diye konuştu.
Sivil toplum kuruluşlarına göre ADF, 2014 yılından bu yana bölgede yaklaşık 10 bin sivilin ölümünden sorumlu tutuluyor. Uganda kökenli olan grup, komşu Uganda'da da çok sayıda saldırı gerçekleştirmekle suçlanıyor.
Ebola hastaları tedavi merkezlerinden kaçtı
Kuzey Kivu Askeri Valiliği, saldırıların ardından Ebola teşhisi konulan üç hastanın Beni'deki tedavi merkezlerinden kaçtığını açıkladı.
Kuzey Kivu, Güney Kivu ve Ituri eyaletlerinde devam eden Ebola salgınında şu ana kadar 344 vaka ve 60 ölüm kaydedildi.
1976 yılında ilk kez tespit edilen virüs nedeniyle DKC bugüne kadar 17 ayrı Ebola salgını yaşadı. Yetkililer, son saldırıların salgını kontrol altına alma çabalarını daha da zorlaştırdığını belirtiyor.
Beni'deki sivil toplum aktivistlerinden Albert Lusenge, "Ebola öldürüyor ama insanların başını kesmiyor. Yakınlarımızı ADF'nin vahşeti yüzünden kaybediyoruz. Bu çok acı bir durum" dedi.
ADF saldırılarında 20 aile üyesini kaybettiğini söyleyen Lusenge, insanların hem güvenlik hem de sağlık tehdidi altında yaşadığını vurguladı.
Şiddetin yayılma riskini artırıyor
Bölgedeki liderler, saldırılar nedeniyle insanların yer değiştirmesinin Ebola'nın yayılma riskini artırdığını söylüyor.
Lusenge, "Hastalık bir topluluktan diğerine taşınabilir. Ngandi saldırısından sonra insanlar kaçtı. Bu süreçte karantina ve takip önlemlerini uygulamak çok zor. Eğer aralarında Ebola taşıyan kişiler varsa bu ciddi bir risk oluşturur" dedi.
Kongolu ve Ugandalı güvenlik güçleri 2021'den bu yana ADF'ye karşı ortak operasyonlar yürütüyor. Ancak uzmanlara göre milis grup, bu operasyonlara sivilleri hedef alarak karşılık veriyor.
Kongo merkezli düşünce kuruluşu Ebuteli'de araştırmacı olarak çalışan Reagan Miviri, "ADF'ye yönelik her büyük operasyonun ardından sivillere yönelik katliamlar yaşanıyor. Bu, askeri operasyonları durdurmaya yönelik bir gözdağı yöntemi olabilir" dedi.
Miviri, grubun küçük hücreler halinde hareket ettiğini ve ormanlık bölgelerde faaliyet gösterdiği için tespit edilmesinin zor olduğunu belirtti.
Uzmanlara göre güvenlik sorunları, Ebola ile mücadele ekiplerine yönelik güvensizliği de artırabilir. Benzer bir durum 2018-2020 yılları arasındaki Ebola salgınında yaşanmış ve yaklaşık 2 bin 300 kişi hayatını kaybetmişti.
Miviri, "ADF'nin faaliyet gösterdiği bölgelerde sağlık ekiplerinin çalışması zorlaşıyor. İnsanlar da 'Ebola için neden bu kadar büyük bir seferberlik var ama katliamları durdurmak için aynı çaba gösterilmiyor?' diye sorabiliyor" ifadelerini kullandı.
DSÖ: Güvensizlik salgınla mücadeleyi engelliyor
Demokratik Kongo Cumhuriyeti hükümeti, saldırıların arkasında ADF'nin bulunduğunu doğrularken, örgütle mücadelenin öncelikli hedef olmaya devam ettiğini açıkladı.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus da geçen hafta yaptığı açıklamada, özellikle Ituri ve Kuzey Kivu'daki güvenlik sorunlarının Ebola ile mücadeleyi ciddi biçimde engellediğini söyledi.
Tedros, "Bombalar düşerken hastaları izole etmek ve toplumun güvenini kazanmak mümkün değil" diyerek bölgedeki çatışmaların salgın kontrol çalışmalarını sekteye uğrattığı uyarısında bulundu.
