Aralarında Cumhuriyet’i ve laikliği hedef alan yapıların da yer aldığı, “Kâr amacı gütmeyen kuruluşlar” adı altında faaliyet gösteren vakıf ve derneklere bütçeden hemen her yıl milyarlarca lira aktarıldı. AKP hükümetleri döneminde, siyaset yapan birçok ismi yönetiminde barındıran çok sayıda vakıf ve derneğe vergi muafiyet tanındı. Resmi verilere göre, AKP hükümetleri döneminde 25 binden fazla yeni vakıf ve dernek kuruldu.
Merkezi yönetim bütçesine yönelik Ocak-Mayıs 2026 dönemi verileri, isimleri açıklanmayan vakıf ve derneklere transfer edilen kaynağın büyüklüğünü gözler önüne serdi. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca hazırlanan tabloya göre, “Kâr amacı gütmeyen diğer kuruluşlar” adı altında sınıflandırılan vakıf ve derneklere 2026 yılının ilk beş ayında aktarılan toplam kaynak, 500 milyon TL’ye dayandı.
DRAMATİK ARTIŞ
Merkezi bütçe verilerine göre, “Kâr amacı gütmeyen diğer kuruluşlar” adı altında sınıflandırılan ve isimleri açıklanmayan dernek, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri kuruluşlara Ocak 2026’da 168,3 milyon TL transfer edildi. Vakıf ve derneklere transfer edilen kaynak, Şubat 2026’da ise 41,8 milyon TL oldu. Vakıf ve derneklere Mart 2026’da ise 50,4 milyon TL kaynak aktarıldı. Bütçeden dernek, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri kuruluşlara 2026 yılının Nisan ve Mayıs aylarında aktarılan kaynak ise sırasıyla 151,6 milyon TL ve 85,7 milyon TL olarak kayıtlara yansıdı. İsimleri açıklanmayan vakıf ve derneklerin 2026 yılının Ocak-Mayıs döneminde bütçeden aldığı toplam pay ise Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın raporlarına, 497 milyon 963 bin TL olarak yazıldı.
***
VAKIFLARA SIR PERDESİ
Hemen her yıl milyarlarca lira kaynak aktarılan vakıf ve derneklerin isimleri tüm tepkilere karşın muhalefete açıklanmıyor. Sayıştay’ın, “Kaynak aktarılan vakıf ve derneklerin isimlerini kamuoyu ile paylaşın” uyarıları da yok sayılıyor. Sayıştay’ın genel faaliyet raporuna göre, Türkiye’deki çok sayıda kamu idaresi, yardım yaptığı birlik, kurum ve kuruluşlara yönelik bilgilere faaliyet raporlarında yer vermiyor.
