Akdeniz'de enerji rekabetini yeniden şekillendirebilecek önemli bir anlaşmaya imza atıldı. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), İspanya merkezli Repsol ve Macaristan'ın enerji şirketi MOL Group'tan oluşan uluslararası konsorsiyum, Libya açıklarında yer alan O7 bloğunda hidrokarbon arama faaliyetlerinin başlatılması için üretim paylaşım sözleşmesini resmen hayata geçirdi.
ZORLU DENİZ SAHALARI
Bingazi'nin yaklaşık 140 kilometre kuzeybatısında bulunan O7 bloğu, 10 bin 300 kilometrekareyi aşan geniş bir alanı kapsıyor. Bölgenin önemli bir kısmı ise deniz derinliğinin 1.500 metreyi geçtiği zorlu derin deniz sahalarından oluşuyor.
Yapılan anlaşmayla birlikte konsorsiyum, daha önce verilen arama ruhsatını fiili saha çalışmalarına dönüştürme imkanı elde etti. Projede operatör olarak görev yapacak Repsol yüzde 40 paya sahip olurken, TPAO da aynı oranda hissedar olarak yer aldı. Kalan yüzde 20'lik bölüm ise MOL Group'un kontrolünde bulunuyor.
KUYUDAN ELDE EDİLECEK SONUÇLAR KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR
Sözleşme kapsamında belirlenen asgari çalışma programı oldukça kapsamlı bir araştırma sürecini içeriyor. Buna göre ortak girişim ilk aşamada 1.500 kilometrelik iki boyutlu sismik araştırma gerçekleştirecek. Bunun yanında 2 bin 300 kilometrekarelik alanda üç boyutlu sismik veri toplama faaliyetleri yürütülecek. Programın en kritik aşamalarından birini ise bir adet arama kuyusunun açılması oluşturuyor. Kuyudan elde edilecek sonuçların, bölgedeki olası petrol ve doğal gaz rezervlerinin ekonomik değerinin belirlenmesinde temel rol oynayacağı belirtildi.
17 YIL ARADAN SONRA İLK
Anlaşmanın, Libya'nın uzun yıllardır kesintiye uğrayan enerji yatırımlarını yeniden canlandırma hedefinin bir parçası olduğu ifade edildi. Ülke yönetimi, yaklaşık yirmi yıldır sınırlı kalan uluslararası arama faaliyetlerini yeniden hızlandırmak ve günlük 1,3-1,4 milyon varil seviyesindeki ham petrol üretimini daha yukarı taşımak istiyor.
Bu kapsamda Libya Ulusal Petrol Kurumu, 17 yıl aradan sonra ilk kez 2025 yılında yeni bir ruhsat ihale süreci başlatarak yabancı yatırımcıları hem kara hem de deniz sahalarına davet etmişti. O7 bloğuna ilişkin imzalanan üretim paylaşım sözleşmesi de bu stratejinin en dikkat çeken adımlarından biri olarak değerlendirildi.
YUNANİSTAN'DAN SERT TEPKİ
Ancak anlaşma yalnızca enerji piyasalarında değil, diplomatik alanda da yankı uyandırdı. Atina yönetimi, Libya ile Türkiye arasında daha önce imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını ve buna dayanan enerji faaliyetlerini hukuki açıdan geçersiz gördüğünü savundu. Bu nedenle Yunanistan, söz konusu projeyi de tartışmalı olarak değerlendirdi.
Özellikle Avrupa Birliği üyesi İspanya, İtalya ve Macaristan bağlantılı şirketlerin projede yer alması Yunan basınında geniş yankı buldu. Atina'daki çevreler, Avrupa ülkelerinin Türkiye ile enerji alanında iş birliğini artırmasını eleştirirken, anlaşmanın Doğu Akdeniz'deki mevcut dengeleri etkileyebileceği görüşünü dile getirdi.
DİKKAT ÇEKİCİ GELİŞME
Yunanistan'ın rahatsızlığını artıran bir diğer gelişme ise anlaşmanın imzalandığı gün yaşandı. Doğu Libya'nın güçlü isimlerinden Mareşal Halife Haftar'ın oğlu ve siyasi varisi olarak görülen Saddam Haftar'ın aynı gün Atina'da temaslarda bulunması dikkat çekti.
Uzmanlara göre Repsol, TPAO ve MOL Group ortaklığı yalnızca yeni bir arama projesi değil, aynı zamanda Libya'nın enerji sektörünü yeniden uluslararası yatırımcılar için cazip hale getirme çabasının da önemli bir göstergesi. Anlaşma, MOL Group'un Kuzey Afrika'daki faaliyet alanını genişletirken, TPAO'nun Akdeniz'deki enerji varlığını güçlendiriyor. Repsol ise Libya'daki operasyonel tecrübesini yeni derin deniz sahalarına taşıyarak bölgedeki etkisini artırmayı hedefliyor.
