Fransız Guyanası’nın yağmur ormanlarından Fransa’nın doğusundaki kadim ormanlara kadar binlerce hektarlık ormanlık alan yeni koruma altına alınıyor.
Fransa, 9 Haziran Salı günü yaptığı açıklamada yedi yeni biyolojik rezerv oluşturduğunu ve mevcut iki rezervi genişlettiğini duyurdu. Bu alanlar birlikte, 2030’a kadar topraklarının yüzde 10’unu “sıkı koruma” altına alma hedefi doğrultusunda, ilave 157.000 hektar (kaynak İngilizce) ormanı güvence altına alıyor.
“Somut olarak bakıldığında, bu, doğal ortamlar üzerindeki baskının azalması ve türler ile habitatlar için daha güçlü koruma anlamına geliyor” diyor Fransa’nın ekolojik dönüşüm, biyolojik çeşitlilik ve uluslararası iklim ile doğa müzakerelerinden sorumlu bakanı Monique Barbut.
Ancak söz konusu alanın büyük çoğunluğu – yaklaşık yüzde 99,5’i – Güney Amerika’daki denizaşırı toprağı Fransız Guyanası’nda yer alan tek bir rezervde bulunuyor. Anakara Fransa’sındaki yeni rezervlerin toplam yüzölçümü ise 1.000 hektarın altında kalıyor.
Hangi ormanlar korunuyor?
Yeni koruma kararları çok farklı manzaraları kapsıyor.
Açık ara farkla en büyük alan, Fransız Guyanası’ndaki Armontabo Rocky Peaks bütüncül rezervi. Tropik yağmur ormanı ve granit zirvelerinden oluşan 156.290 hektarlık bu saha, duyurulan alanların neredeyse tamamını tek başına karşılıyor.
Geriye kalan sekiz rezerv ise Fransa anakarasına yayılıyor; Vosges Dağları’ndaki Bannes-Ravines dağ ormanlarından Hérault ilindeki Akdeniz ormanları Pas de la Lauze’a kadar uzanıyor.
Koruma altına alınan diğer alanlar arasında Seine-et-Marne’deki Buronnières kadim ormanı, Cantal’deki Chamalière-Peyre-Ourse yüksek rakımlı ormanları ile Bas-Rhin’deki biyolojik açıdan zengin Chatte-Pendue ormanları, Meuse’deki Twins of Ornes ve Vau des Loups yer alıyor.
Bakanlığa göre yeni rezervlerin bir kısmı, ormancılık faaliyetleri ya da diğer işletme türleri olmaksızın doğal süreçlerine bırakılacak; diğerleri ise hassas türleri ve habitatları korumak için aktif şekilde yönetilecek.
Bu genişleme, hükümetin ekosistemleri korumak amacıyla insan faaliyetlerinin sıkı biçimde sınırlandığı alanlar için kullandığı “sıkı koruma” statüsü altındaki Fransız topraklarının payını yüzde 6,43’e çıkarıyor. Böylece Fransa’daki biyolojik rezerv sayısı da 276’ya yükselmiş oluyor.
Fransa’nın daha geniş kapsamlı ormancılık hedefi ise 2030’a kadar 250.000 hektar ilave ormanlık alanı koruma altına almak; bunun 180.000 hektarlık kısmı Fransız Guyanası için ayrılmış durumda.
Doğayı korumak için küresel hamle
Dünya genelinde hükümetler, gezegenin kara ve deniz alanlarının yüzde 30’unu 2030’a kadar koruma altına alma hedefi doğrultusunda yeni korunan alanlar ilan ediyor. 2022’de üzerinde uzlaşılan bu taahhüt, 30x30 (kaynak İngilizce) hedefi olarak biliniyor.
Dünya Çevre Günü olan 5 Haziran’da UNESCO, aralarında İtalya, Moğolistan, Filipinler, Güney Kore ve Suudi Arabistan’daki sahaların da bulunduğu 11 ülkede 14 yeni biyosfer rezervi (kaynak İngilizce) ilan etti.
Bu adım, UNESCO’nun küresel ağının “eşi görülmemiş bir genişlemesi (kaynak İngilizce)”nin parçası olarak nitelediği süreçte, geçen yıl yine 11 ülkede 26 yeni biyosfer rezervinin eklenmesini takip etti.
Kuruluş, biyosfer rezervlerinin bilimsel araştırmayı, eğitimi ve sürdürülebilir kalkınmayı desteklerken biyolojik çeşitliliğin korunmasına yardımcı olduğunu belirtiyor. Bu rezervler bir arada, artık 130’dan fazla ülkede yüz milyonlarca hektarlık alanı kapsıyor.
Bazı ülkelerde koruma önlemleri geri alınıyor
Ancak tüm ülkeler Fransa ile aynı yönde ilerlemiyor.
Brezilya’da çevre örgütleri, korumacıların sert muhalefetine rağmen geçen yıl yasalaşan ve kamuoyunda “yıkım yasası” olarak anılan yasayı kınadı.
Yasa, çevresel izin süreçlerini gevşetiyor, bazı projeler için öz-denetimli ruhsatlandırmayı genişletiyor ve stratejik öneme sahip görülen yatırımların hızla onaylanmasının önünü açıyor.
Bu arada Donald Trump yönetimindeki ABD, Pasifik’te dünyanın en büyük korunan deniz alanlarından birini ticari balıkçılığa açmaktan, ulusal orman sisteminin bazı kesimlerinde yeni araç erişimi ve ticari faaliyetler önermeye kadar birçok adım attı.
