Anadolu tarihinin en önemli ticaret ve yazı merkezi olan Kayseri Kültepe Kaniş/Karum kazılarında, arkeoloji dünyasını heyecanlandıran ve teknolojik bir devrim niteliği taşıyan eşsiz bir başarıya imza atıldı. Bilim insanları, yaklaşık 4 bin yıl öncesine ait olan ve içi görünmeyen mühürlü bir "çamur zarfı" hiçbir şekilde kırmadan, içindeki killi tableti okumayı başardı.
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi ve Kültepe Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu şu bilgileri verdi. "Bugüne kadarki kazılarda 23 bin 500 civarında çivi yazılı belge bulunduğunu, bu koleksiyonun UNESCO Dünya Belleği Programı'na "Özel Asur Tüccar Arşivleri" adıyla kaydedildiğini söyledi.
TEKNOLOJİ TARİHİN SIRRINI ÇÖZDÜ
Asurlar dönemine ait olan ve o dönemde mektupların gizliliğini korumak ile güvenliğini sağlamak amacıyla kilden yapılan zarflar, bugüne kadar içindeki metne ulaşılabilmesi için kırılarak açılıyordu. Ancak bu durum, binlerce yıllık tarihi zarfın yok olmasına neden oluyordu. Kültepe'de bulunan son çamur zarf için ise ezber bozan bir yöntem uygulandı. Eseri korumak isteyen uzmanlar, ileri teknoloji ürünü üç boyutlu görüntüleme ve bilgisayarlı tomografi (X-Ray) yöntemlerini kullandı.
PAHA BİÇİLEMEZ
Kazı başkanı Kulakoğlu yapılan çalışmalarla ilgili şunları aktardı "Bu paha biçilemez çivi yazılı tabletlerin en zengin koleksiyonuna Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nin ev sahipliği yaptığını ifade etti. Madalyonun diğer yüzüne de dikkat çeken Kulakoğlu, bölgede henüz sistemli ve resmi kazı çalışmaları başlamadan önceki dönemlerde, yasa dışı yollarla yurt dışına kaçırılan yaklaşık 4 bin tabletin bugün dünyanın dört bir yanındaki farklı müzelerde sergilenmekte" olduğunu dile getirdi.
ZARFLARA ZARAR VERMEDEN TABLETLER OKUNUYOR
Zarflı tabletlerdeki sırların ilk kez ortaya çıktığına dikkati çeken Kulakoğlu, şunları kaydetti: "Bu taramalar o kadar hassas ki örneğin çamurun içinde, tabletin içinde kalmış bir arpa tanesini, yaprağı, taşı, bazen bir küçük sineği bile görebiliyorsunuz. Dolayısıyla hiçbir şekilde zarar vermeden zarfın içindeki tableti okuyabiliyoruz. Gerektiği takdirde de üç boyutlu şekilde yazıcıdan baskısını alabiliyoruz. Sonra da bu mektupta ne yazdığına ulaşabiliyoruz." diye konuştu.
Bulunan eserin mühürlü bir kontrat olduğunu belirten Kulakoğlu, belgenin iptal edilmediğini ve muhtemelen alıcısına hiç ulaştırılamadığını ifade etti. Normal şartlarda mektubun ulaştığı kişi tarafından kırılarak açılması gerektiğini ve ancak bu şekilde yürürlüğe gireceğini hatırlatan Kulakoğlu; bu tabletlerin merkezinde iş, para ve ticaretin yer aldığını, Kaniş merkezli bu yazışmalarda nadiren günlük hayata dair izler bulunsa da asıl konunun ekonomik ilişkiler olduğunu vurguladı.
