1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Kararname'nin 168. maddesinde yapılan değişiklikle Bakanlık hizmet birimleri listesindeki "Nükleer Enerji ve Uluslararası Projeler Genel Müdürlüğü" unvanından "ve Uluslararası Projeler" ibaresi çıkarıldı. Birim bundan böyle "Nükleer Enerji Genel Müdürlüğü" adıyla faaliyet gösterecek.
Buna paralel olarak 170. maddede de kapsamlı bir değişikliğe gidildi. 2019 yılında eklenen ve transit petrol ile doğalgaz geçiş projelerine ilişkin koordinasyon, hukuki takip, ruhsat işlemleri, dokümantasyon, anlaşma uyumu, arazi kamulaştırma, sigortalama ve bakanlıklar arası koordinasyon görevlerini düzenleyen (d), (e), (f), (g), (ğ), (h), (ı), (i) ve (j) bentleri tümüyle yürürlükten kaldırıldı. Nükleer Enerji Genel Müdürlüğü artık nükleer güç santrallerine ilişkin koordinasyon, altyapı hazırlığı, kamuoyu bilgilendirme ve uluslararası kuruluşlarla ilişkiler gibi münhasıran nükleer enerji odaklı görevleri yürütecek.
Kadro tablosunda da bu değişikliğin yansıması görülüyor: "Nükleer Enerji ve Uluslararası Projeler Genel Müdürü" kadrosu iptal edilerek yerine "Nükleer Enerji Genel Müdürü" kadrosu ihdas edildi.
Transit boru hatları görevi artık Bakanlık Dış İlişkiler'de
Devredilen görevler, aynı kararnameyle güçlendirilen Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü'ne aktarıldı. 171. maddeye eklenen üç yeni bent bu çerçeveyi belirledi.
Yeni (g) bendi uyarınca Bakanlığın görev alanına giren uluslararası projelerin hayata geçirilmesine ilişkin iş ve işlemler ile bakanlık birimleri ve bağlı kuruluşlar arasındaki koordinasyon Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecek. Yeni (ğ) bendiyle uluslararası işbirlikleri ve projelere yönelik ikili ve çok taraflı anlaşma taslaklarının hazırlanması, müzakere ve uygulama aşamalarında koordinasyonun sağlanması da bu birimin görev alanına girdi. Yeni (h) bendiyle ise BTC ve TANAP başta olmak üzere uluslararası transit petrol ve doğalgaz geçiş projelerine ilişkin anlaşmaların uygulanması için gerekli iş ve işlemlerin yürütülmesi ile kamu kurumları ve yatırımcılar arasındaki koordinasyon görevi açıkça Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü'ne verildi.
Yeniden yapılanmanın arka planı
Nükleer enerji ve uluslararası boru hattı projeleri, 2019 yılında tek çatı altında toplandığında her iki alanın da önceliklendirilmesi amaçlanıyordu. Ancak uygulamada birbirinden temelden farklı iki iş kolunun aynı genel müdürlük çatısı altında yönetilmesi operasyonel karmaşıklığa yol açtı. Nükleer enerji projeleri teknik ve bilimsel uzmanlık gerektirirken BTC ve TANAP gibi boru hattı projeleri ağırlıklı olarak diplomatik müzakere, hukuki takip ve çok taraflı koordinasyon içeriyor. Bu yapısal farklılık, iki alanın birbirinden ayrılmasının temel gerekçesi olarak öne çıkıyor.
Düzenleme, Türkiye'nin enerji diplomasisini teknik enerji yönetiminden kurumsal olarak ayırdığının da somut bir göstergesi niteliğinde.
