Temiz enerji artık sadece çevreyi değil ekonomileri de koruyor. Geçen yıl devredeki yenilenebilir enerji kapasitesi sayesinde yaklaşık 480 milyar dolarlık fosil yakıt maliyeti önlenirken, enerji krizlerinde ülkelere stratejik güvence sağlandı.
Yenilenebilir enerji, düşük maliyeti ve enerji arz güvenliğine sağladığı katkıyla küresel ekonominin en güçlü sigortalarından biri hâline geldi. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı’nın (IRENA) 2025 Yenilenebilir Enerji Üretim Maliyetleri Raporu’na göre, dünyada devrede bulunan yenilenebilir enerji kapasitesi sayesinde geçen yıl yaklaşık 480 milyar dolarlık fosil yakıt maliyetinin önüne geçildi. Rapor, yenilenebilir enerji yatırımlarının yalnızca çevresel değil, ekonomik açıdan da en kârlı seçenek olmayı sürdürdüğünü ortaya koydu. Buna göre, 2025’te devreye alınan kamu ölçekli yenilenebilir enerji projelerinin yüzde 90’ından fazlası, yeni kurulabilecek en ucuz fosil yakıt santrallerinden daha düşük maliyetle elektrik üretti.
RÜZGÂR UCUZLADI GAZ PAHALANDI
Güneş enerjisinde üretim maliyeti megavatsaat başına 44 dolar seviyesinde kalırken, kara tipi rüzgâr santrallerinde maliyet yüzde 4 düşerek 33 dolara, deniz üstü rüzgâr santrallerinde ise yüzde 3 gerileyerek 78 dolara indi. Buna karşılık doğalgaz santrallerinde yatırım ve üretim maliyetleri yükselişini sürdürdü. ABD’de gaz türbini tedarikindeki sıkıntılar yeni santral yatırımlarının maliyetini yaklaşık iki katına çıkarırken, Almanya, İtalya ve Japonya gibi doğal gaza bağımlı ülkelerde elektrik üretim maliyetleri megavatsaat başına 100 dolara yaklaştı.
KRİZ DÖNEMLERİNDE EKONOMİK KALKAN
IRENA, yenilenebilir enerjinin artık sadece düşük maliyetli bir elektrik kaynağı olmadığını, aynı zamanda jeopolitik risklere karşı önemli bir güvence mekanizmasına dönüştüğünü vurguladı. Rapora göre, 2026 başında Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz nedeniyle enerji fiyatlarının hızla yükseldiği dönemde mevcut yenilenebilir enerji kapasitesi ülkelerin ithal yakıta olan bağımlılığını azaltarak milyarlarca dolarlık ek maliyetin önüne geçti. İthal enerjiye bağımlı Endonezya, Tayland ve Filipinler’de mevcut yenilenebilir enerji kapasitesi sayesinde 2025 yılında yaklaşık 5,7 milyar dolarlık kömür ve doğalgaz ithalatı yapılmasına gerek kalmadı. Aynı miktardaki enerji, Mart-Mayıs 2026 döneminde kriz sırasında yükselen yakıt fiyatları üzerinden hesaplandığında 6,5 milyar dolar değerinde olacaktı.
Dünya yenilenebilir elektrik üretiminin yaklaşık beşte dördünü temsil eden 20 büyük ekonomide, yenilenebilir enerji sayesinde geçen yıl toplam 377 milyar dolarlık fosil yakıt alımı engellendi. Ülkeler bazında en büyük tasarrufu 177 milyar dolarla Çin sağladı. Çin’i 35 milyar dolarla ABD, 32 milyar dolarla Brezilya, 18’er milyar dolarla Hindistan ve Almanya ile 15 milyar dolarla Japonya takip etti.
