TRT 1'de yayınlanan "Mehmed: Fetihler Sultanı" dizisi, tarihsel olayları yanlış aktardığı iddiasıyla Çin'de hukuki sürecin konusu oldu. Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşayan bir Uygur Türkü tarafından verilen vekalet sonrası hazırlanan bilirkişi raporu doğrultusunda yapım ekibine ihtarname gönderildi.
Cumhuriyet'ten Emirhan Çoban'ın haberine göre, tepkiye neden olan sahnede, 1514 yılında kurulan Yarkand Hanlığı'ndan bir heyetin 1451-1481 yılları arasında hüküm süren Fatih Sultan Mehmed'i ziyaret ettiği anlatıldı. Heyetin sözcüsü olarak ise Ali Şir Nevai gösterildi. Dizide Ali Şir Nevai'nin Fatih Sultan Mehmed'e, "Çin, kudretiyle erkeklerimizi köle, kızlarımızı ise cariye etmeye karar kılmıştır. Orada yalnız korku vardır." dediği sahne, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşayan bazı kişilerin tepkisini çekti.
Bilirkişi raporunda tarih hatası iddiası
Davacı adına hazırlanan uzman bilirkişi raporunda, dizinin Sincan'ı konu alan bölümlerinin kurgusal bilgiler içerdiği, tarihî olayları yanlış kronolojik sırayla sunduğu ve kamuoyunun tarih algısını yanlış yönlendirdiği öne sürüldü.
Raporda ayrıca "Doğu Türkistan" ifadesinin 15'inci yüzyıl için tarihsel olarak uygun olmadığı, Yarkand Hanlığı'nın Fatih Sultan Mehmed'in ölümünden yaklaşık 33 yıl sonra kurulduğu ve Ali Şir Nevai'nin bu hanlığın temsilcisi olarak gösterilmesinin tarihsel verilere aykırı olduğu iddia edildi.
TRT ve dizinin yapım ekibine ihtarname gönderildi
Hazırlanan raporun ardından TRT Genel Müdürü Muhammed Ziyad Varol, TRT Genel Müdürlüğü, Miray Yapım, yapımcı Eyüp Gökhan Özekin ve senarist Ozan Bodur'a ihtarname gönderildi.
İhtarnamede, tarihi gerçeklerin çarpıtıldığı, olayların yanlış zaman çizelgesinde anlatıldığı, kamuoyunun yanıltıldığı, Çin halkı ile Uygur Türklerini aşağılayan ve hakaret niteliği taşıdığı ileri sürülen ifadelerin yer aldığı öne sürüldü.
İhtarnamede ayrıca kamuoyuna yazılı özür yayımlanması, tartışmalı sahnelerin düzeltilmesi veya yayından kaldırılması ve benzer içeriklerin tekrar kullanılmaması talep edildi. İlgili taraflardan 30 gün içinde yazılı yanıt istenirken, haber itibarıyla herhangi bir açıklama yapılmadığı belirtildi
