ABD Başkanı Donald Trump'ın, Türkiye'nin Rusya'dan satın aldığı S-400'ler nedeniyle çıkarıldığı F-35 savaş uçağı programına yeniden katılmasına izin vermeye hazırlandığı bildirildi.
New York Times gazetesinin haberine göre Trump'ın, bu kararını NATO Liderler Zirvesi için geleceği Ankara'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a iletmesi bekleniyor. Haberde, Trump'ın NATO Liderler Zirvesi'ne katılmayı Erdoğan için kabul ettiği ve onu "çok mutlu edecek bir hediye" götürmeye hazırlandığını söylediği hatırlatıldı.
New York Times, Trump'ın 7 yıl önce "ulusal güvenlik" gerekçesiyle Türkiye'yi F-35 programından çıkaran isim olduğuna dikkat çekti. Haberde, Trump'ın şimdi Türkiye'nin yeniden programa dahil edilmesini istediği ancak bu kararın ABD Kongresi'nde dirençle karşılaşabileceği belirtildi.
Kongre ve yasal engeller belirsiz
Gazetenin haberini dayandırdığı dört üst düzey Amerikalı yetkili, Trump'ın Türkiye'yi yeniden F-35 programına dahil etmek için Kongre ve yasal kısıtlamaları nasıl aşacağı konusunda farklı görüşler bulunduğunu aktardı.
Habere göre Trump'ın ilk adım olarak Erdoğan'a niyetini iletmesi, ardından iki lider arasında mektup teatisi yapılması gündeme gelebilir.
Ancak Trump'ın Erdoğan'a tam olarak ne söyleyeceğinin net olmadığı da belirtildi. Haberde, "Yetkililer, Trump'ın fikrini değiştirebileceği konusunda uyarıyor. Kendisi, kendi ekibi için bile öngörülemez" ifadelerine yer verildi.
S-400 krizi F-35 programını tıkamıştı
ABD, 2019'da Türkiye'yi Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın aldığı gerekçesiyle F-35 programından çıkarmış, CAATSA yaptırımları kapsamına almış ve Türkiye'nin satın aldığı F-35 savaş uçaklarını teslim etmemişti.
ABD Kongresi'nde 2020 yılında kabul edilen yasa uyarınca, S-400'ler elden çıkarılmadığı sürece Türkiye'ye F-35 satışı ve tedariki yasak.
Türkiye'nin Rusya'dan 2,5 milyar dolara aldığı ancak yıllardır kullanmadığı ve hâlâ nakliye konteynerlerinde tuttuğu belirtilen S-400'lerin üçüncü bir ülkeye verilmesi halinde sorunun çözülebileceği iddia edilmişti. Bu sistemlerin, Rusya'nın saldırılarının hedefindeki Ukrayna'ya gönderilebileceği de gündeme gelmişti.
Jet motoru satışı da gündemde
Bu gelişme, Trump yönetiminin geçen ay Türkiye’ye 700 milyon doların üzerinde değere sahip onlarca jet motoru satışına ilişkin Kongre’ye resmi bildirimde bulunmasının ardından geldi.
Söz konusu bildirim, Washington’ın Türkiye ile savunma sanayii alanındaki temasları yeniden canlandırma eğiliminde olduğuna işaret eden adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Ankara’nın F-35 programına dönüşünün nasıl gerçekleşeceği ise Kongre’nin tutumu, mevcut yasal kısıtlamalar ve S-400 meselesinde bulunacak olası formüle bağlı olacak.
