Ankara’da gerçekleştirilen NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi sona erdi. Zirvenin ardından sonuç bildirgesi yayımlanırken, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Türkiye’nin, Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemleri hakkındaki soruya Rutte, "Öncelikli olarak ABD ile Türkiye arasında, iki ülke arasındaki bir mesele. Bu ikili görüşmeler sırasında da ele alındı. İki ülke bu konu üzerinde bir çalışma yapıyor. Dolayısıyla ben bir yorumda bulunmak istemem" cevabını verdi.
"UKRAYNA’YA DESTEK VERMEYE DEVAM EDECEĞİZ"
Rusya- Ukrayna Savaşı’na ilişkin soru üzerine Rutte, "Çok uzun süre önce aslında Vladimir Putin’in kafasından geçenleri yorumlamaya çalışmaktan vazgeçtim. Ama zor durumda olduğunu biliyorum. Kötü durumda. Ayda 30 bin vatandaşı hayatını kaybediyor ve Rus halkı açısından çok büyük bir fedakarlık. 35 bin başta erkek olmak üzere vatandaş hayatını kaybediyor. Muharebe meydanlarında enerji altyapısı ve savunma altyapısı zarar görüyor. Ve bir durağan bir noktaya gelmiş durumda. Çatışmada Ukrayna’ya destek vermeye devam edeceğiz. Bu son derece önemli ve geçerli bir adım. Başkan Trump’ın ve ekibinin bu savaşı sonlandırmak için elinden geleni yaptıklarını biliyorum. Halihazırda Vladimir Zelenskiy’le bir araya geldi. Bundan sonra yapılabilecekleri ele alıyorlar. Bu konuda elini taşının altına koymaktan çekinmeyecektir. Ancak Rusya Cumhurbaşkanı’nın aklına geçenlerle ilgili her hangi bir yorum yapmaktan kaçınmak isterim" değerlendirmesinde bulundu.
"ÜÇLÜ MÜZAKERELERİN NETİCESİNE BAKARAK SONUCU GÖRECEĞİZ"
"ABD Başkanı Donald Trump’un Grönland Adası’nı satın alma girişimini nasıl değerlendirirsiniz" şeklindeki soru üzerine Rutte, "Davos’ta, Ocak ayında öncelikle şunları dile getirmiştik. Aktifi bölgesinin savunması söz konusu olduğunda kesinlikle haklı. Çünkü çok büyük bir risk söz konusu. Burada Rusya’nın ve Çin’in aktifi olan endişeleri gitgide artıyor. Bunun ötesinde öncelikle Grönland aktifine sınır bulunan yedi ülke. Kanada da dahil olmak üzere Avrupa Birliği’ndeki müttefiklerimiz ve NATO müttefikleri hep birlikte çalışarak bütün ittifaka destek vermeye çalışıyor. Aktifi güvenli bir hale getirmek istiyor. Herhangi bir taahhütte bulunmak istemem. Üçlü görüşmeler, müzakereler söz konusu ABD, Danimarka ve Grönland arasında. Ayrıca Grönland’ın Danimarka Krallığı içerisindeki anayasal konumunu değiştirmesi kararı da dahil olmak üzere bu kararlar geçerli olacaktır. Elbette Grönland bu müzakerelere müdahildir. Ben müdahil değilim. O yüzden yorumda bulunmak istemiyorum. Üçlü müzakerelerin neticesine bakarak sonucu göreceğiz" ifadelerini kullandı.
"BİR SONRAKİ ZİRVE ARNAVUTLUK’TA OLACAK"
Gelecek yıl NATO Zirvesi’nin nerede düzenleneceği hakkında Rutte, "Evet bir sonraki zirvemiz Arnavutluk’ta düzenlenecek. Laheyde aldığımız karar, bu yıl bu zirvenin Ankara’da, önümüzdeki yılki zirvenin de Arnavutluk’ta düzenlenmesi yönde bir karar alınmıştı. Dolayısıyla şu anda Ankara’dayız. Bir sonraki zirve Arnavutluk’ta olacak. Ancak henüz kesin bir tarih belirlenmiş değil" dedi.
"ABD MÜTTEFİKLERİNE YANİ AVRUPA’YA YATIRIM YAPIYOR"
İran-ABD arasındaki ateşkesin sona ermesi üzerine Avrupa’nın ABD’ye destek verip vermeyeceğine ilişkin soru üzerine Rutte, "NATO’dan ziyade aslında Avrupa’daki müttefikleri ilgilendiren bir konu. Yıllar içerisinde ABD’yle yaptıkları anlaşmalarla ilgili bir konu. Daha ziyade oradaki üslerin kullanılmasına izin verilmesine dair bir takım anlaşmalar yapan NATO müttefikleri var. Beni burada vurgulamak istediğim kaçınılmaz durumlar. Münferit durumlar. İkili olarak bazı müttefikler bu anlaşmalarla ilgili ABD’ye bir takım izinler vermişlerdir. Avrupa bir platform ortaya koymadığı sürece bunu gerçekleştirmek zor olacaktır. Bu nedenle ABD müttefiklerine yani Avrupa’ya yatırım yapıyor. Kendilerini nükleer tehditlerden korumak için sadece İran değil Rusya’dan da gelen tehditler için. Bu sebeple ABD bu üsleri kullanmak istiyor. Bu anlaşmalar bu çerçevede yapılıyor" şeklinde konuştu.
"İRAN’IN NÜKLEER KAPASİTESİ KABİLİYETİ OLMAMALI"
ABD Başkanı Donald Trump’un "İran’ı akşam vuracağız" ve "İspanya NATO Müttefiki olarak çok işbirlikçi davranmıyor" şeklindeki sözlerine ilişkin Rutte, "NATO’nun pozisyonu çok net, yıllar boyunca net kaldı. İran’ın nükleer kapasitesi kabiliyeti olmamalı. Ve balistik füze kapasitesi de olmamalı. Bununla ilgili herhangi bir kuşkumuz, şüphemiz yok. Ancak NATO’nun etki alanının haricinde olan bir durumdan bahsediyoruz. ABD’nin yıllar içerisinde NATO müttefiki olan ülkelerle yaptığı üst kullanma anlaşmaları var. Dolayısıyla bir destek verildiği ortada" ifadelerini kullandı.
"HÜRMÜZ BOĞAZI AÇILMALI"
Bir basın mensubunun, "ABD Başkanı Donald Trump’un NATO ve İran hakkındaki düşüncelerini nasıl değerlendiriyorsunuz" sorusu üzerine Rutte, "İran NATO topraklarının dışında. NATO’nun siyasi pozisyonu da ortada. Deklarasyonda da göreceksiniz. Hürmüz Boğazı açılmalı ve İran’ın nükleer bir kabiliyeti olmamalı Nükleer başlıklara da erişimi kesinlikle olmamalı İran’ın. Bu konudaki pozisyonumuz net. ABD’yle ve müttefiklerin yaşadığı durumlar var. Bunun ötesinde aile içerisinde bazen karşıt görüşlere sahip olabilirsiniz çatışabilirsiniz. Ama ‘Hayır biz bir birliğiz" demek bütün bunlar olurken biraz sahtekarca oluyor. Aile içerisinde kavgalar ve tartışmalar olabilir ama bunlar sizi daha güçlü kılar. Başkan Trump görüşlerini açıkça ifade eden paylaşan birisi. Avrupa ülkelerinin harcama katkılarını artırmaları gerektiğini ifade etti. Adil olmadığını söyledi. Ama 600 milyon nüfusu var Avrupa’nın. Dünyanın en zengin bölgesi Avrupa. Çok büyük ekonomiler var. Avrupa ülkeleri ABD’yle birlikte savunmaya katkı sağlamak durumunda. Bu adil değildir ve çok haklı. Ve Trump’ın ideali burada son derece önemli. Bunu biliyoruz. NATO’ya daha fazla katkı sağlamak durumunda diğer müttefiklerde. Başkan Trump İran konusunda hayal kırıklığına uğradı. Çünkü Amerika Birleşik Devletleri’nin Avrupa ülkeleriyle ikili olarak yaptığı anlaşmalarla ilgili çıkan sorunlardı bunlar" dedi.
