Matthew Whitaker, temmuz ayında Türkiye’de düzenlenmesi planlanan NATO zirvesi öncesinde müttefik ülkelere savunma harcamaları konusunda uyarılarda bulundu. Whitaker, bir televizyon kanalına verdiği röportajda, NATO üyelerinin daha önce gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYH) en az yüzde 5’ini savunmaya ayırma yönünde taahhütte bulunduğunu hatırlattı.
Whitaker, bu kapsamda Ankara’da gerçekleştirilecek toplantının, ülkelerin söz konusu taahhütleri ne ölçüde yerine getirdiğinin değerlendirileceği bir “ilk sınav” olacağını ifade etti. ABD’li diplomat, “Müttefikler yüzde 5’lik taahhütte bulunmalarından bu yana ilk karnelerini alacaklar.” dedi.
Açıklamalarında ABD’nin savunma harcamalarına da değinen Whitaker, 2027 yılı için öngörülen 1,5 trilyon dolarlık savunma bütçesiyle bu oranın üzerinde kalacaklarını ve bu alanda liderlik rolünü sürdüreceklerini belirtti.
Donald Trump yönetiminin yaklaşımına atıfta bulunan Whitaker, müttefik ülkelerden daha fazla sorumluluk almalarını ve konvansiyonel savunma yükünü üstlenmelerini beklediklerini söyledi. Avrupa ülkelerinin de kıtanın güvenliği konusunda daha fazla inisiyatif alması gerektiğini vurguladı.
NATO üyesi ülkeler, daha önce Lahey’de düzenlenen zirvede savunma harcamalarını 2035 yılına kadar GSYH’nin yüzde 5’ine çıkarma konusunda mutabakata varmıştı. Lahey NATO Zirvesi olarak kayda geçen toplantıda alınan kararların, önümüzdeki süreçte müttefik ülkelerin bütçe politikalarına doğrudan yansıması bekleniyor.
