Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 2026 yılı hububat alım fiyatlarını duyurdu. Yapılan açıklamaya göre, buğday alım fiyatı yüzde 22,2 oranında artırılarak 16,5 lira olarak belirlendi. Arpa alım fiyatı ise yüzde 15,9 artışla 12 lira 75 kuruş olarak açıklandı. Açıklanan fiyatlar ise tepkileri beraberinde getirdi.
Mardin Kızıltepe Çiftçiler Dernek Başkanı Mikail Erbey, çiftçilerin beklentilerinin karşılanmadığını belirterek, "Beklentimiz 20 lira ve üzerindeydi. Çiftçinin hem maliyetini karşılaması hem de üretime devam edebilmesi için kazanç elde etmesi gerekiyordu. Ancak açıklanan rakam bu beklentinin oldukça altında kaldı" dedi.
“Destekler çiftçiye ulaşmıyor”
Açıklanan fiyatlarla birlikte destekleme ödemelerinin de gündeme getirildiğini hatırlatan Erbey, desteklerin zamanında çiftçiye ulaşmadığını söyledi. Birçok üreticinin ise destekleme ödemelerinin elektrik borçları nedeniyle kesildiğini belirten Erbey, "Çiftçi desteklerden fiilen yararlanamıyor. Destekler çoğu zaman elektrik borcu nedeniyle çiftçinin eline dahi geçmiyor. Zaten elektrik kurumu sayaçları on metrelik direklere yapıştırmış. Ve ne kullandığımızı bilmeden bizlere borçlar yazılıyor. Ödenen desteklerde direk onların hesabına geçiyor. Bildiğiniz gibi bu yıl yağışlarda iyiydi. Ancak buna rağmen fahiş faturalarla karşılaştık. Adeta oturdukları yerden faturalandırma yapıyorlar. Böylece üretici eline geçen kaynağı göremiyor" diye belirtti.
"Ekmeğin daha da pahalı hale gelmemesi için çiftçi üretmeye devam etmeli”
Belirlenen fiyatların yalnızca çiftçiyi değil, tüm toplumu ilgilendirdiğini söyleyen Erbey, tarımsal üretimin sürdürülebilir olması için üreticinin kazanması gerektiğini vurguladı. "Ekmeğin, etin ve sütün daha da pahalı hale gelmemesi için çiftçinin üretmeye devam etmesi gerekiyor" diyen Erbey, yanlış tarım politikaları nedeniyle girdi maliyetlerinin sürekli arttığını, buna karşın çiftçiye yeterli desteğin verilmediğini sözlerine ekledi.
Erbey, "Çiftçi alın teriyle, sıcak ve soğuk demeden çalışıyor. Ancak hasat zamanı geldiğinde masada kaybeden yine çiftçi ve üretici oluyor. Bu durum yıllardır değişmedi" ifadelerini kullandı.
“TMO kara gün düşmanlığı yapıyor”
TMO’nun alım fiyatlarını açıklamasına karşı ödemeleri yaklaşık 45 gün sonra yaptığını belirten Erbey, "Biçerdöver tarlaya girdiği anda herkes alacağını talep ediyor. Çiftçinin 45 gün bekleme şansı yok. TMO'nun üreticiyi tüccara mahkûm etmemesi ve ödemeleri daha hızlı yapması gerekiyor. O zaman bu durumda da TMO çıkıp 'Ben çiftçimin her şekilde yanındayım. Onun borçlarına kefilim. Ve onun borçlarını zamanında ödeyeceğim' demesi gerekiyor. Oysa TMO kara gün dostu değil adeta kara gün düşmanlığı yapıyor. TMO çiftçiye destek vermesi gerekirken fiyatı piyasanın altında açıklıyor ve zamanında da parayı ödemiyor. Bunun yanı sıra randevu sistemini çok kısa bir süre açıyor ancak bu sistemle bazen çiftçiler randevu alamıyor. Yani TMO sadece fiyatları açıklamakla kalıyor. Oysa böyle olmaması gerekir. TMO'nun piyasayı canlandırması gerekir" ifadelerini kullandı.
“Maliyetler açıklanan fiyatın üzerinde”
Bir dönüm arazide üretim maliyetinin yaklaşık 18-19 TL’ye ulaştığını belirten Erbey, açıklanan alım fiyatının bu maliyetlerin altında kaldığını kaydetti. Hasada yaklaşık bir ay süre kaldığını hatırlatan Erbey, devamında şunları söyledi: "TMO ise şimdiden fiyatları açıklamış. Ötesinde mahsulü biçip verdikten 45 gün sonrada ödemeleri alıyoruz. Yani bu durumda bölgede yaşanan olaylar, gün ve gün artan benzin mazot fiyatları ile çiftçi gerçek anlamda zarara giriyor. Çiftçi bu durumda ne yapsın? Gerçekten bazı çiftçiler artık üretemez duruma gelmiş. Kimisi bu durumda üretimi dahi bırakmış. Bu durumda üretimin yapılabilmesi için TMO'nun çiftçinin yanında olması lazımdır."
Bölgede çiftçiliğin durma noktasına geldiğini dile getiren Erbey, “Bazı çiftçiler hiçbir şekilde ekim yapamıyor. Bunu sorduğumuz zaman da zarar yaptığını, elektrik borcunun olduğunu, belirlenen fiyatın maliyeti karşılamadığını ifade ediyorlar. Kimileri artık arazilerini müteahhitlere vererek binalar dikiyor” diye kaydetti.
