Avrupa genelinde haziran ayının son haftasında etkisini artıran ekstrem hava dalgası, kıta genelinde kamu sağlığını ve günlük yaşamı ciddi şekilde tehdit ediyor. Meteoroloji enstitüleri ve sağlık bakanlıklarından alınan veriler, yüksek basınç sisteminin sıcak havayı kıta üzerinde hapsetmesiyle tarihi sıcaklık değerlerine ulaşıldığını ortaya koyuyor.
ÜLKE BAZINDA KAYDEDİLEN SICAKLIK REKORLARI
Avrupa'nın farklı ülkelerinde resmi meteoroloji kurumları tarafından tescil edilen ekstrem sıcaklık verileri şu şekildedir:
Fransa: 23 Haziran'da ülke genelinde ölçülen 29,9 derecelik günlük ortalama sıcaklık, 1947 yılından bu yana tescil edilen en sıcak gün olarak ulusal kayıtlara geçti.
İspanya: 1950'li yıllardan bu yana en yüksek ortalama değerlerin görüldüğü ülkede, bazı güney kentlerinde termometreler 43-44 santigrat dereceyi gösterdi.
İngiltere: 24 Haziran günü, İngiltere meteoroloji tarihi boyunca kaydedilen "en sıcak haziran günü" ünvanını aldı.
Belçika: Ülke genelinde dün itibarıyla hava sıcaklıkları mevsim normallerinin üzerine çıkarak 33 santigrat derece barajını aştı.
SAĞLIK SİSTEMİNDE YOĞUNLUK VE CAN KAYIPLARI
Aşırı sıcaklar, kronik rahatsızlıkları tetiklemesi ve sıcak çarpması vakaları nedeniyle hastanelerin acil servislerinde iş yükünü artırdı. Bazı Avrupa hükümetleri mevcut durumu "kamu sağlığı krizi" olarak tanımlayarak acil eylem planlarını devreye soktu.
Resmi kurumlardan aktarılan mortalite (ölüm) ve kaza istatistikleri şu tabloda birleşti:
İspanya: Sağlık Bakanlığı'nın epidemiyolojik verilerine göre, yalnızca 21-24 Haziran tarihleri arasındaki 3 günlük kesitte doğrudan yüksek sıcaklığa bağlı nedenlerle 212 kişi hayatını kaybetti.
Fransa: 18 Haziran'dan bu yana doğrudan sıcaklık komplikasyonları nedeniyle yaklaşık 20 kişi yaşamını yitirdi.
Boğulma Vakalarında Artış: Sıcak havadan bunalarak göl, nehir ve denizlere giren vatandaşlar arasında boğulma vakalarında ani bir artış gözlendi. Serinlemek amacıyla suya girenlerden Fransa'da 40'ı aşkın, İngiltere'de 15, Almanya'de ise 6 kişi boğularak hayatını kaybetti.
FENOMENİN NEDENİ: ISI KUBBESİ VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
Klimatologlar ve meteoroloji uzmanları, Avrupa’yı etkisi altına alan bu tablonun temel nedeninin "ısı kubbesi" (heat dome) adı verilen atmosferik olay olduğunu belirtiyor.
Atmosferin üst katmanlarında konumlanan güçlü bir yüksek basınç alanı, sıcak havayı dikey olarak aşağıya doğru bastırarak Avrupa kıtasının üzerinde hapsediyor. Adeta bir kapak görevi gören bu sistem, havanın dağılmasını engelleyerek bölgede sürekli olarak birikmesine ve sıkışarak daha da ısınmasına yol açıyor.
Uzmanlar, küresel sera gazı emisyonları ve iklim krizinin bu tür ekstrem hava olaylarının sıklığını, süresini ve şiddetini artırdığının; ısı kubbelerinin başlangıç sıcaklık zeminini geçmiş yıllara kıyasla çok daha yüksek seviyelere taşıdığının altını çiziyor.
